<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:2.xml">تفسير أنوار القرآن(عبد الرؤوف مخلص)</a><a class="folder" href="w:html:6895.xml">تفسير نور (دكتر مصطفی خرمّدل)</a></body></html> آيه  3
‏متن آيه : ‏
‏ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ‏
‏ترجمه : ‏
«بسيار بخشنده‌ و بسيار مهربان‌ است» تفسير اين‌ آيه‌ در توضيح‌ معناي: «بسم‌الله  الرحمن‌ الرحيم‌» بيان‌ شد. و از آنجا كه‌ در اتصاف‌ خداوند متعال‌ رَبِّ الْعَالَمِينَ  معناي‌ تخويف‌ و هيبت‌ وجود داشت، پروردگار مهربان‌، آن‌ آيه‌ را به‌: الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ كه‌ متضمن‌ ترغيب‌ و تشويق‌ است‌، متصل‌ ساخت‌ تا به‌ اين‌ترتيب، در بيان‌ صفات‌ خويش، معناي‌ بيم‌ و هراس‌ را با رغبت‌ و اميد همراه‌ و يك‌جا گرداند زيرا اين‌ دو معني‌ در كنار يك‌ديگر، انگيزه‌ بهتري‌ براي‌ بندگان‌ در اطاعت‌ و فرمانبرداري‌ از او پديد مي‌آورند.

 

آيه  73
‏متن آيه : ‏
‏ فَقُلْنَا اضْرِبُوهُ بِبَعْضِهَا كَذَلِكَ يُحْيِي اللّهُ الْمَوْتَى وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ گفتيم: بخشي‌ از بدن‌ گاو را به‌ آن‌» مقتول‌ «بزنيد» و زدند، آن‌گاه‌خداوند(ج) او را زنده‌ ساخت‌ و او قاتل‌ خود را معرفي‌ كرد «خداوند اين‌چنين‌»يعني: با زنده‌ كردني‌ اين‌چنين‌ «مردگان‌ را زنده‌ مي‌كند». در حديث‌ شريف‌ آمده ‌است ‌كه‌ ابورزين‌ عقيلي‌(رض) از رسول‌ خدا ص پرسيد: خداوند (ج)مردگان‌ را چگونه‌ زنده ‌مي‌كند؟ فرمودند: «أما مررت بواد ممحل ثم مررت به خضرا: آيا تا كنون‌ به ‌واديي‌ خشك‌ و بي‌علف‌ نرفته‌اي‌ كه‌ بار ديگر آن‌ را در وقت‌ سبزه‌زار بودنش ‌ديده‌باشي‌؟» گفت: چرا، رفته‌ام‌! فرمودند: «كذلك‌ يحي‌ الله الموتي‌: خداوند مردگان‌ را اين‌ چنين‌ زنده‌ مي‌كند». «و» خداوند (ج) اين ‌چنين‌ «معجزات‌ خويش‌را» يعني: نشانه‌ها و دلايل‌ دال‌ بر كمال‌ قدرت‌ خويش‌ را «به‌ شما مي‌نماياند تابينديشيد».
خداوند بزرگ‌ در پنج‌ جا از سوره‌ «بقره‌» درباره‌ زنده‌ ساختن‌ مردگان‌ و مطلق ‌بودن‌ قدرت‌ خويش‌ در اين‌ باره، سخن‌ گفته‌ است: 
1- در اين‌ داستان‌.
2- در زنده‌ ساختن‌ نمايندگان‌ بني‌اسرائيل‌ كه‌ با موسي‌u به‌ كوه‌ طور رفتند - كه‌داستانشان‌ گذشت‌.
3- در داستان‌ كساني‌ كه‌ از بيم‌ مرگ‌ از ديارشان‌ بيرون‌ رفتند، در حالي‌ كه‌ هزاران‌تن‌ بودند.
4- در داستان‌ عزير نبي‌(ع).
5- در داستان‌ ابراهيم‌(ع).
 
آيه  53
‏متن آيه : ‏
‏ وَكَذَلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّيَقُولواْ أَهَؤُلاء مَنَّ اللّهُ عَلَيْهِم مِّن بَيْنِنَا أَلَيْسَ اللّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و بدين‌گونه‌ ما برخي‌ از آنان‌ را به‌ برخي‌ ديگر آزموديم‌» يعني: مستكبران‌ را با مستضعفان‌ آزموديم‌ و امتحان‌ كرديم‌ «تا بگويند» مستكبران‌ و گردنكشان‌ «آيا اينانند» كساني‌ «كه‌ خدا از ميان‌ ما بر آنان‌ منت‌ نهاده‌ است‌» و آنان‌ را با واصل ‌كردن‌ به‌ حق‌، گرامي‌ داشته‌ است‌؟ در حالي‌كه‌ ما رؤسا و پيشوايان‌ قوم‌ هستيم‌؟ خداوند متعال‌ فرمود: «آيا خداوند خود به‌ احوال‌ شكرگزاران‌ آگاه‌تر نيست‌؟» پس ‌شما را چه‌ شده‌ است‌ كه‌ جاهلانه‌ اعتراض‌ مي‌كنيد و منكر فضل‌ فضلا مي‌گرديد؟.
شايان‌ يادآوري‌ است‌ كه‌ غالب‌ پيروان‌ رسول‌ خداص در آغاز بعثت‌، مستضعفان‌ و بينوايان‌ ـ از مردان‌ و زنان‌ و بردگان‌ ـ بودند و از اشراف‌ ـ جز اندكي‌ ـ از آن‌ حضرت‌صپيروي‌ نكردند، كه‌ خداي‌ عزوجل‌ در اين‌ آيات‌، از اين‌ مستضعفان‌ و همه‌ مستضعفان‌ ديگري‌ كه‌ در طول‌ تاريخ‌، پيشگام‌ پذيرفتن‌ حق ‌و پيشاهنگ‌ قافله‌ آن‌ مي‌شوند، تجليل‌ كرده‌ است‌.
 
سوره مؤمنون آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَاسْتَكْبَرُوا وَكَانُوا قَوْماً عَالِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏به سوي فرعون و فرعونيان ، ولي آنان ( خود را بالاتر از اين دانستند كه دعوت ايشان را بپذيرند و ) تكبّر ورزيدند ، و ايشان اصولاً مردمان سلطه‌طلب و خود بزرگ‌بين بودند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَلَئِهِ » : اشراف . اطرافيان ( نگا : بقره‌ / 246 ، اعراف‌ / 60 و 103 ) . « عَالِينَ » : سركشان . مراد مستكبران و خود بزرگ‌بيناني است كه مقام طلب و شهرت طلب بوده و خويشتن را بالاتر از ديگران مي‌دانند و مردمان را زيردستان خود مي‌انگارند ( نگا : اعراف‌ / 127 ، يونس‌ / 83 ، قصص‌ / 83 ) .‏
 
سوره مؤمنون آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ فَقَالُوا أَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عَابِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( فرعون و فرعونيان ) گفتند : آيا به دو انسان همچون خودمان ايمان بياوريم ( و پيغمبرشان بدانيم ) و حال اين كه قوم آن دو ( يعني بني‌اسرائيل ) پرستندگان و خدمتگذاران ما بوده و هستند ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ قَوْمُهُمَا » : حرف ( واو ) حاليّه است . « عَابِدُونَ » : پرستندگان . مراد بندگان و خدمتگذاران و كرنش‌كنندگان است .‏
 
سوره مؤمنون آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ فَكَذَّبُوهُمَا فَكَانُوا مِنَ الْمُهْلَكِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين بود كه آن دو را تكذيب كردند و در نتيجه ( در دريا غرق و ) هلاك گرديدند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْمُهْلَكِينَ » : هلاك شوندگان .‏
 
سوره مؤمنون آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما به موسي كتاب ( تورات ) داديم تا اين كه ( بني‌اسرائيل در پرتو احكام و رهنمودهاي آن ) راهياب گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْكِتَاب‌ » : مراد تورات است .‏
 
سوره مؤمنون آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ وَجَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّهُ آيَةً وَآوَيْنَاهُمَا إِلَى رَبْوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَمَعِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما پسر مريم ( عيسي ) و مادرش ( مريم ) را نشانه‌اي ( بر قدرت خود ) كرديم ( چرا كه عيسي را بدون پدر متولّد ، و مريم را بدون شوهر آبستن نموديم ) و آن دو را به تپه‌اي پناهنده كرديم كه آرامش و امنيّت و آب جاري داشت .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَايَةً » : دليلي بر كمال قدرت . نشانه‌اي بر عظمت و قدرت . « ءَاوَيْنَا » : منزل و مأوي داديم . رانديم و پناهنده كرديم . « رَبْوَةٍ » : پشته . تپه . زمين بلند ( نگا : بقره‌ / 265 ) . مراد عرصه بيت‌المقدّس است ( نگا : المصحف‌الميسّر ) . « ذَاتِ قَرَارٍ » : محلّ استقرار . محلّ امن و امان و آرامش و اطمينان . « معيّن » : آب روان . از ماده ( معن ) به معني جريان آب ، يا از ( عين ) يعني قابل ديد .‏
 
سوره مؤمنون آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحاً إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( به پيغمبران گفته‌ايم تا به پيروان خود برسانند . گفته‌ايم ) اي پيغمبران ! از غذاهاي حلال بخوريد و كارهاي شايسته بكنيد ، بي‌گمان من از آنچه انجام مي