د در روز قيامت‌ و سخت‌ترين‌ آنها از روي‌ عذاب‌، فرمانرواي‌ ستمگر است‌».
اين‌ آيه‌ زمامدار را از داوري‌ و قضاوت‌ در حوادث‌ و رويدادها، با اتكا به‌ علم ‌شخصي‌اش‌ نهي‌ مي‌كند. ابوبكر صديق‌(رض) مي‌گويد: «اگر مردي‌ را در حال ‌ارتكاب‌ حدي‌ از حدود خداي‌ عزوجل‌ ببينم‌، او را بدان‌ مورد مؤاخذه ‌قرار نمي‌دهم‌ تا ديگري‌ غير از من‌ بر آن‌ امر گواهي‌ دهد». در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت ‌ابوداوود و ديگران‌ آمده‌ است‌ كه‌: رسول‌‌خدا‌ص اسبي‌ خريدند اما فروشنده‌ منكر فروش‌ آن‌ به‌ ايشان‌ شد ولي‌ رسول‌‌خدا‌ص در اين‌ رابطه‌ فقط با تكيه‌ بر علم‌ خويش‌ به‌ نفع‌ خود حكم‌ نكردند بلكه‌ فرمودند: «چه‌كسي‌ براي‌ من‌ گواهي‌مي‌دهد؟ خزيمه‌ برخاست‌ و گواهي‌ داد آن‌گاه‌ به‌ آن‌ قضيه‌ حكم‌ كردند». ابن‌عباس‌ك نيز روايت‌ كرده‌ است‌ كه‌: «رسول‌‌خدا‌ص (در قضايا و دعاوي) باسوگند منكر، يا آوردن‌ يك‌ شاهد از سوي‌ مدعي‌، حكم‌ صادر مي‌كردند».
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:4454.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:4455.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:4456.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:4457.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:4458.txt">آيه  31</a><a class="text" href="w:text:4459.txt">آيه  32</a><a class="text" href="w:text:4460.txt">آيه  33</a><a class="text" href="w:text:4461.txt">آيه  34</a><a class="text" href="w:text:4462.txt">آيه  35</a><a class="text" href="w:text:4463.txt">آيه  36</a><a class="text" href="w:text:4464.txt">آيه  37</a><a class="text" href="w:text:4465.txt">آيه  38</a><a class="text" href="w:text:4466.txt">آيه  39</a><a class="text" href="w:text:4467.txt">آيه  40</a><a class="text" href="w:text:4468.txt">آيه  41</a><a class="text" href="w:text:4469.txt">آيه  42</a></body></html>سوره ص آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاء وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا بَاطِلاً ذَلِكَ ظَنُّ الَّذِينَ كَفَرُوا فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا مِنَ النَّارِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آسمان‌ و زمين‌ و آنچه‌ را كه‌ ميان‌ اين‌ دو است‌ به‌ باطل‌ نيافريديم» بلكه‌ آنها را براي‌ اين‌ آفريديم‌ تا بر قدرت‌ ما دلالت‌ كنند و تا در آنها به‌ طاعت‌ ما عمل‌ شود «اين‌ پندار كساني‌ است‌ كه‌ كفر ورزيده‌اند» زيرا آنانند كه‌ گمان‌ مي‌كنند: اين ‌پديده‌ها بي‌ هيچ‌ هدفي‌ آفريده‌ شده‌اند و آنانند كه‌ مي‌گويند: نه‌ قيامتي‌ در كار است‌ و نه‌ حساب‌ و كتابي‌. كه‌ خود اين‌ پندار مستلزم‌ آن‌ است‌ كه‌ آفرينش‌ اين ‌مخلوقات‌، عبث‌ و بيهوده‌ باشد «پس‌ واي‌ بر كساني‌ كه‌ كفر ورزيده‌اند از عذاب ‌آتش» در روز محشر، به‌سبب‌ كفر و پندار باطلشان‌.
 
سوره ص آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجَّارِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا كساني‌ را كه‌ ايمان‌ آورده‌ و كارهاي‌ شايسته‌ كرده‌اند، همانند مفسدان‌ در زمين ‌مي‌گردانيم‌؟» يعني‌: آيا كساني‌ را كه‌ به‌ ما ايمان‌ آورده‌، پيامبران‌ ما را تصديق‌ كرده‌ و به‌ فرايض‌ ما عمل‌ كرده‌اند، همانند كساني‌ قرار مي‌دهيم‌ كه‌ در روي‌ زمين‌ با ار تكاب‌ معاصي‌ و نافرماني‌ها، فساد كرده‌ و فتنه‌ برانگيخته‌اند؟ استفهام‌ براي‌ انكاراست‌، يعني‌: هرگز چنين‌ نمي‌كنيم‌! «يا پرهيزگاران‌ را چون‌ فاجران‌ قرار مي‌دهيم‌؟» يعني‌: مگر تقواپيشه‌گان‌ مؤمن‌ را همانند اشقيا و بدكاران‌ كافر و منافق‌ و كساني‌ از مسلمانان‌ كه‌ در معاصي‌ خداي‌ سبحان‌ فرو رفته‌اند، مي‌گردانيم‌؟ هرگز! كه‌ اگر چنين‌ كنيم‌، عدالت‌ نكرده‌ايم‌. يعني‌: اگر برانگيختن‌ پس‌ از مرگ‌ و حساب‌ و جزايي‌ در كار نباشد، همه‌ اينان‌ با هم‌ برابر مي‌گردند لذا سراي‌ آخرت‌ براي‌ دريافت ‌جزا متعين‌ و حتمي‌ و از ملزومات‌ عدل‌ الهي‌ است‌.
 	سوره ص آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين» قرآن‌ «كتابي‌ است‌ مبارك‌ كه‌ آن‌ را بر تو فرو فرستاده‌ايم» يعني‌: اي‌ محمد‌ص! قرآن‌ كتابي‌ بسيار پرخير و بركت‌ است‌ كه‌ آن‌ را به‌سويت‌ نازل‌ كرده‌ايم‌ «تا در آيات‌ آن‌ تدبر كنند» يعني‌: قرآن‌ را براي‌ تدبر و تأمل‌ و انديشيدن‌ در معاني‌ آن‌ نازل‌ كرده‌ايم‌، نه‌ براي‌ تلاوت‌ بدون‌ انديشه‌ و بدون‌ تدبر «و تا خردمندان‌ از آن ‌پند گيرند» يعني‌: تا صاحبان‌ عقلها و خردهاي‌ برتر، از آن‌ پند گيرند. حسن‌ بصري ‌مي‌گويد: «به‌ خدا سوگند كه‌ تدبر و انديشيدن‌ در قرآن‌، با حفظ حروف‌ و ضايع ‌گردانيدن‌ حدود آن‌ نيست‌، بدان‌گونه‌ كه‌ يكي‌ از آنان‌ مي‌گويد: قرآن‌ را تماما خواندم‌! درحالي‌كه‌ از خواندن‌ قرآن‌ اثري‌ ـ نه‌ از اخلاق‌ و نه‌ از عمل‌ ـ بر وي‌ ديده‌ نمي‌شود».
اين‌ آيه‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ خواندن‌ قرآن‌ با ترتيل‌ و تأمل‌، بهتر از خواندن‌ آن‌ به‌ سرعت‌ است‌ زيرا با خواندن‌ سريع‌ قرآن‌، تدبر در آن‌ ميسر نيست‌. حسن‌ بصري‌ مي‌گويد: «تدبر در آيات‌ خداوند(ج)، پيروي‌ كردن‌ از آنها است‌».
 
	سوره ص آيه  30
‏متن آيه : ‏
‏ وَوَهَبْنَا لِدَاوُودَ سُلَيْمَانَ نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و سليمان‌ را به‌ داوود بخشيديم» به‌ عنوان‌ فرزندي‌ براي‌ وي‌. اما ابن‌كثير مي‌گويد: «خداوند متعال‌ داوود(ع) را به‌ عنوان‌ پيامبر به‌ سليمان‌(ع) عطا كرد، وگرنه‌ داوود جز سليمان‌ فرزندان‌ ديگري‌ نيز داشت‌ زيرا او داراي‌ صد زن‌ آزاد بود». سپس‌ حق‌ تعالي‌ سليمان‌ (ع) را ستوده‌ و مي‌فرمايد: «نيكو بنده‌اي ‌بود» سليمان‌ (ع) «به‌ راستي‌ او اواب‌ بود» اواب‌: تواب‌ است‌. يعني‌: او بسيار رجوع‌كننده‌ بود به‌سوي‌ خداوند(ج)؛ با كثرت‌ طاعت‌، عبادت‌ و انابت‌.
سپس‌ خداوند(ج) دو نمونه‌ از نمونه‌هاي‌ اوابيت‌ و انابت‌ سليمان‌(ع) را بيان ‌كرده‌ و مي‌فرمايد:
 
	سوره ص آيه  31
‏متن آيه : ‏
‏ إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصَّافِنَاتُ الْجِيَادُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«ياد كن» اي‌ محمد‌ص! «چون‌ عرضه‌ داشته‌ شد براو» يعني‌: بر سليمان(ع) «به ‌وقت‌ عشي» عشي‌: از وقت‌ ظهر يا عصر تا آخر روز است‌ «اسبهاي‌ صافن ‌جياد» صافنات‌: جمع‌ صافن‌ از اوصاف‌ اسب‌ها مي‌باشد. اسب‌ صافن‌، اسبي‌ است‌ كه‌ بر يكي‌ از دو دست‌ خود مي‌ايستد و دست‌ ديگرش‌ را بالا نگه‌داشته‌ و گوشه ‌سم‌ آن‌ را بر زمين‌ مي‌گذارد و بدين‌گونه‌ است‌ كه‌ اين‌ اسب‌ بر يك‌ دست‌ و دو پاي‌ خود ايستاده‌ است‌، كه‌ اين‌ امر، نشانه‌ نشاط و چابكي‌ آن‌ مي‌باشد. جياد: جمع ‌جواد، به‌ اسبي‌ گفته‌ مي‌شود كه‌ بسيار دونده‌ و تيزرو باشد. بدين‌سان‌، اسبهاي‌ سليمان‌(ع) دو صفت‌ بسيار قابل‌ ستايش‌ داشتند: در هنگ