كند بر اين‌ امر كه‌ نهي‌ از نوميدي‌، براي‌ گنهكاران‌ غير مسرفي‌ كه‌ در اين‌ عرصه‌ زياده‌روي‌ نمي‌كنند، از باب‌ اولي‌ مورد نظر حق‌ تعالي‌ مي‌باشد.
سپس‌ حق‌ تعالي‌ عبارتي‌ بيان‌ مي‌دارد كه‌ بعد از آن‌ در اين‌ حقيقت‌ جاي ‌هيچ‌گونه‌ شك‌ و ترديدي‌ باقي‌ نمي‌ماند: «در حقيقت‌ خدا همه‌ گناهان‌ را مي‌آمرزد» يعني‌: اگر بخواهد، هرگونه‌ گناهي‌ را از هر نوعي‌ كه‌ باشد، براي‌ توبه‌كاران ‌مي‌آمرزد؛ جز شركي‌ كه‌ صاحبش‌ از آن‌ توبه‌ نكرده‌ باشد، به‌دليل‌ اين‌ فرموده ‌حق‌ تعالي‌: (‏ إِنَّ اللّهَ لاَ يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاءُ ): (در حقيقت‌خداوند نمي‌آمرزد اين‌كه‌ به‌ او شريك‌ آورده‌ شود ولي‌ مادون‌ آن‌ را براي‌ هر كس ‌كه‌ بخواهد مي‌آمرزد) «نساء/48».
سپس‌ اين‌ آمرزش‌ خويش‌ براي‌ گناهان‌ را با اين‌ عبارت‌ مؤكد مي‌گرداند: مي‌آمرزد گناهان‌ را «همه‌ يكجا» وه‌! چه‌ عظيم‌ است‌ اين‌ بشارت‌، بشارتي‌ كه‌ دلهاي‌ مؤمنان‌ نيكوكار به‌ آن‌ آرام‌ مي‌گيرد و از بهجت‌ و فرحت‌ لبريز مي‌شود «بي‌گمان‌ او آمرزگار مهربان‌ است» يعني‌: حق‌ تعالي‌ بسيار آمرزنده‌ و بسيار مهربان ‌است‌ و در هر دو وصف‌ آمرزندگي‌ و مهرباني‌، عنايت‌ وي‌ بي‌نهايت‌ وسيع‌ مي‌باشد پس‌ كسي‌ كه‌ مي‌پندارد نوميد كردن‌ بندگان‌ خدا(ج) و دلسرد كردنشان‌ از رحمت ‌وي‌، برايشان‌ بهتر از آن‌ چيزي‌ است‌ كه‌ اخداوند(ج) خود آنان‌ را بدان‌ بشارت‌ داده‌ است‌، چنين‌كسي‌ بي‌ترديد مرتكب‌ بزرگترين‌ ستم‌ شده‌ و اشتباهي‌ بس‌ نادرست‌ از وي‌ سر زده‌ است‌.
از ابن‌مسعود(رض) روايت‌ شده‌ است‌ كه‌ فرمود: «بزرگترين‌ آيه‌ در كتاب‌ خدا(ج): (اللّهُ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ‏)در سوره‌ «بقره‌/250» و در سوره‌ «آل‌ عمران/‌2» است‌، جامع‌ترين‌ آيه‌ در كتاب‌ خدا(ج) در باره‌ خير و شر، در سوره‌ «نحل/‌90» يعني‌ آيه‌: (‏ إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ  ...) است‌، اميدبارترين‌ و گشايش‌ آورترين‌ آيه‌ در قرآن‌ كريم‌، در سوره‌ «زمر» يعني‌ همين‌ آيه‌ است‌ و استوارترين‌ آيه‌ در كتاب‌ خدا(ج) در مورد تفويض‌ و توكل‌، در سوره‌ «طلاق‌/3 ـ 2»، يعني‌ اين‌ آيه‌ است‌: (وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجاً ‏ وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ..)». ابن‌ابي‌حاتم‌ از ابي‌الكنود روايت‌ مي‌كند: عبدالله بن‌ مسعود(رض) بر قاضي‌اي‌ گذشت‌ كه‌ در حال‌ موعظه ‌گفتن ‌براي‌ مردم‌ بود پس‌ درنگي‌ كرد و آن‌گاه‌ خطاب‌ به‌ وي‌ گفت‌: اي‌ واعظ! چرا مردم ‌را از رحمت‌ خدا(ج) نوميد مي‌كني‌؟ سپس‌ اين‌ آيه‌ را تلاوت‌ كرد:(قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ... ) .
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ چون‌ ابوايوب‌ انصاري‌(رض) در آستانه‌ وفات‌ قرار گرفت‌، به‌ اطرافيانش‌ فرمود: تا هم‌اكنون‌ چيزي‌ را از شما پنهان‌ مي‌كردم‌ كه‌ آن‌ را از رسول‌‌خدا‌ص شنيده‌ام‌؛ اكنون‌ آن‌ را به‌ شما اعلام‌ مي‌كنم‌: آن‌ حضرت‌‌ص فرمودند: «لو لا أنكم‌ تذنبون‌، لخلق‌ الله‌ عزوجل‌ قوما يذنبون‌ فيغفر لهم‌: اگر شما كساني‌ نبوديد كه‌ مرتكب‌ گناه‌ مي‌شديد، قطعا خداي‌ عزوجل‌ گروهي‌ را مي‌آفريد كه‌ مرتكب‌ گناه‌ شوند تا بر آنان‌ بيامرزد». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت ‌ابن‌عباس‌(رض) آمده‌ است‌: «كفارة‌ الذنب‌ الندامة‌: كفاره‌ گناه‌، پشيماني‌ است‌». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ثوبان‌ ـ برده‌ آزاد شده‌ رسول‌‌خدا‌ص ـ آمده ‌است‌ كه‌ آن‌ حضرت‌‌ص فرمودند: «دوست‌ ندارم‌ كه‌ دنيا و آنچه‌ در آن‌ است‌ را در برابر اين‌ آيه‌: (قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا... )به‌ من‌ بدهند. مردي‌ گفت‌: يا رسول‌الله! پس‌ كسي‌ كه‌ شرك‌ ورزيده‌ است‌ چه‌؟ رسول‌‌خدا‌ص لحظه‌اي ‌سكوت‌ كرده‌ و آن‌گاه‌ فرمودند: «ألا و من‌ أشرك‌، ثلاث‌ مرات‌: آگاه‌ باشيد، حتي‌ آمرزيده‌ مي‌شود بر كسي‌ كه‌ شرك‌ ورزيده‌ است‌. و سه‌ بار اين‌ جمله‌ را تكرار كردند». يعني‌: كسي‌ كه‌ شرك‌ ورزيده‌ و سپس‌ از شرك‌ خويش‌ توبه‌ كرده‌ است‌، نيز مورد آمرزش‌ قرار مي‌گيرد.
بخاري‌ و مسلم‌ از ابن‌عباسك در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ روايت‌ كرده‌اند كه‌ فرمود: جمعي‌ از مشركان‌ مر تكب‌ قتل‌ و قتال‌ و زنا و فحشايي‌ بسيار شده‌ بودند، سپس‌ نزد حضرت‌ محمدص است آمده‌ و گفتند: به‌راستي‌ آنچه‌ كه‌ تو مي‌گويي‌ و به‌سوي‌ آن‌ فرامي‌خواني‌، بسيار زيبا و نيكوست‌ اما آيا مي‌تواني‌ به‌ ما خبر دهي‌ كه ‌با اين‌همه‌ گناهي‌ كه‌ مرتكب‌ گرديده‌ايم‌، براي‌ ما توبه‌اي‌ است‌؟ آيا براي‌ آنچه‌ كه‌ ما كرده‌ايم‌، كفاره‌اي‌ وجود دارد؟ پس‌ آيات‌ (70 ـ 68) سوره‌ «فرقان‌» و اين ‌آيه‌ نازل‌ شد.
 
آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَنِيبُوا إِلَى رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌گاه‌ كه‌ خداي‌ سبحان‌ بندگانش‌ را به‌ اين‌ امر مژده‌ داد كه‌ او همه‌ گناهان‌ را مي‌آمرزد، اينك‌ آنهارا به‌ بازگشت‌ و انابت‌ به‌سوي‌ خود دستور مي‌دهد: «و به‌سوي‌ پروردگار خويش‌ بازگرديد و منقاد او شويد» با انجام ‌دادن‌ طاعات‌، پرهيز از معاصي‌، تسليم‌ شدن‌ به‌ فرمان‌ و گردن ‌نهادن‌ به‌ حكمش‌ «پيش‌ از آن‌كه‌ بر شما عذاب» دنيا «بيايد و ديگر ياري‌ نشويد» اگر قبل‌ از فرود آمدن‌ عذاب‌ توبه‌ نكنيد.
ذكر انابت‌ و رجوع‌ به‌سوي‌ حضرت‌ حق‌ تعالي‌ بعد از ذكر مغفرت‌، براي‌ اين ‌است‌ كه‌ هيچ‌ طمع‌كاري‌ در كسب‌ مغفرت‌ بدون‌ توبه‌، طمع‌ نبسته‌ و بداند كه‌ توبه‌، شرطي‌ لازم‌ براي‌ مغفرت‌ است‌ و مغفرت‌ بدون‌ آن‌ حاصل‌ نمي‌شود. و اين‌ يكي‌ از قوانين‌ عام‌ الهي‌ است‌ ـ چنان‌كه‌ زمخشري‌ گفته‌ است‌.
	آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ العَذَابُ بَغْتَةً وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و پيش‌ از آن‌كه‌ به‌ طور ناگهاني‌ و در حالي‌ كه‌ حدس‌ نمي‌زنيد عذاب‌ بر شما فرود آيد» يعني‌: پيش‌ از آن‌كه‌ عذاب‌، شما را غافلگير سازد در حالي‌كه‌ از رسيدن‌ آن‌ آگاهي‌ نداشته ‌باشيد. به‌قولي‌ معني‌ اين‌ است‌: پيش‌ از آن‌كه‌ بناگاه‌ بميريد و در عذاب‌ درافتيد؛ «نيكوترين‌ چيزي‌ را كه‌ از جانب‌ پروردگارتان‌ به‌سوي‌ شما نازل‌ شده ‌است‌، پيروي‌ كنيد» كه‌ اين‌ نيكوترين‌ چيز، قرآن‌ است‌ ؛ پس‌ حلال‌ آن‌ را حلال