ل‌شده‌ به‌سوي‌ خويش‌، اختلاف‌ مي‌كنند چنان‌ كه‌ قوم‌ تو نيز در كتاب‌ خويش‌ اختلاف‌ كرده‌ و نسبت‌ به‌ آن ‌در دو سوي‌ حق‌ و باطل‌ قرار گرفتند «واگر از جانب‌ پروردگارت‌ كلمه‌اي‌ كه‌ سابق‌ صادر شده‌، نبود» يعني‌: اگر حكم‌ پيشين‌ پروردگارت‌ در به ‌تأخير انداختن‌ عذاب‌ از تكذيب‌كنندگان‌ امتت‌ تا روز حساب‌، در ازل‌ صادر نشده‌ بود؛ «قطعا ميانشان ‌فيصله‌ صادر مي‌شد» با فرستادن‌ عذاب‌ عاجل‌ دنيوي‌ بر آنان‌ «و در حقيقت‌ آنها درباره‌ آن‌ به‌ شكي‌ سخت‌ دچارند» يعني‌: تكذيب‌كنندگان‌، در حقانيت‌ تورات‌ و قرآن ‌سخت‌ شك‌ دارند.
 
	آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ مَنْ عَمِلَ صَالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاء فَعَلَيْهَا وَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيدِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«هر كس‌ كاري‌ شايسته‌ پيشه‌ كند، به‌سود خود اوست‌ و هر كس‌ كاري‌ بد در پيش‌گيرد، به‌ زيان‌ خود اوست‌ و پروردگارت‌ در حق‌ بندگان‌ ستمكار نيست» پس‌ هيچ‌ كس‌ را جز در برابر گناهش‌ عذاب‌ نمي‌كند و احدي‌ را جز بعد از برپا داشتن‌ حجت‌ و فرستادن‌ پيامبران‌(ع) مؤاخذه‌ نمي‌نمايد.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:4745.txt">آيه  47</a><a class="text" href="w:text:4746.txt">آيه  48</a><a class="text" href="w:text:4747.txt">آيه  49</a><a class="text" href="w:text:4748.txt">آيه  50</a><a class="text" href="w:text:4749.txt">آيه  51</a><a class="text" href="w:text:4750.txt">آيه  52</a><a class="text" href="w:text:4751.txt">آيه  53</a><a class="text" href="w:text:4752.txt">آيه  54</a></body></html>آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ وَمَا تَخْرُجُ مِن ثَمَرَاتٍ مِّنْ أَكْمَامِهَا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ أُنثَى وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ وَيَوْمَ يُنَادِيهِمْ أَيْنَ شُرَكَائِي قَالُوا آذَنَّاكَ مَا مِنَّا مِن شَهِيدٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«علم‌ هنگام‌ قيامت‌ فقط منحصر به‌ اوست» يعني‌: آگاهي‌ از وقت‌ قيامت‌، فقط مخصوص‌ باري‌ تعالي‌ بوده‌ و ديگران‌ را بدان‌ علمي‌ نيست‌ چنان‌ كه‌ وقتي ‌جبرئيل‌(ع) از سيدالبشرص درباره‌ قيامت‌ پرسيد، ايشان‌ در پاسخ‌ وي‌ فرمودند: «شخصي‌ كه‌ در باره‌ آن‌ از وي‌ سؤال‌ شده‌ است‌، داناتر از سؤال‌ كننده‌ نيست‌». لذا هر كس‌ از وقت‌ قيامت‌ مورد پرسش‌ قرار مي‌گيرد، بايد در پاسخ‌ بگويد: خدا(ج) خود به‌ آن‌ داناتر است‌. «و انواع‌ ميوه‌ها از غلافهايشان‌ بيرون‌ نمي‌آيند» اكمام‌: پوشش‌هايي‌ است‌ كه‌ ميوه‌ها در درون‌ آنها رشد مي‌كنند تا به‌ وسيله‌ آنها از آفات ‌نگهباني‌ شوند و وقتي‌ كه‌ به‌ شكوفايي‌ و پختگي‌ مي‌رسند، يا از درون‌ غلاف‌ خود بيرون‌ مي‌آيند و يا همچنان‌ در غلاف‌ خود باقي‌ مي‌مانند «و هيچ‌ مادينه‌اي‌ در شكم‌بار برنمي‌گيرد و بار شكم‌ خود را نمي‌گذارد مگر آن‌كه‌ او به‌ آن‌ علم‌ دارد» يعني‌: هيچ‌چيزـ اعم‌ از بيرون‌ آمدن‌ ميوه‌اي‌، يا باردار شدن‌ و بار نهادن‌ حامله‌اي‌ ـ تحقق ‌نمي‌يابد، جز اين‌كه‌ علم‌ خداي‌ عزوجل‌ به‌ اين‌ همه‌ امور، محيط است‌ پس‌ چنان‌كه‌ علم‌ اين‌ امور به‌ حق‌ تعالي‌ برمي‌گردد، علم‌ قيامت‌ نيز به‌ او برمي‌گردد «و روزي‌ كه‌ آنان‌ را ندا مي‌دهد» يعني‌: روز قيامت‌ خداي‌ سبحان‌ مشركان‌ را ندا مي‌دهد «كه‌: شريكان‌ من‌ كجايند؟» يعني‌: كساني‌ كه‌ شما آنها را شريكان‌ من‌ مي‌پنداشتيد ـ اعم ‌از بتان‌ و غيرآنها ـ اينك‌ آنها را بخوانيد تا براي‌ شما شفاعت‌ كنند، يا عذاب‌ را از شما دفع‌ نمايند «مي‌گويند: ما با بانگ‌ رسا به‌ تو مي‌گوييم‌ كه‌ هيچ‌ گواهي‌ از ميان‌ ما نيست» يعني‌: به‌ تو اعلام‌ مي‌كنيم‌ كه‌ هيچ‌ يك‌ از ما به‌ اين‌كه‌ براي‌ تو شريكي ‌وجود دارد، گواهي‌ نمي‌دهيم‌ و امروز ما همه‌ يكتاپرست‌ هستيم‌.
 
آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا كَانُوا يَدْعُونَ مِن قَبْلُ وَظَنُّوا مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آنچه‌ پيش‌ از اين‌ مي‌پرستيدند، از نظر آنان‌ گم‌ شد» يعني‌: آنچه‌ كه‌ مشركان ‌در دنيا از بتان‌ و مانند آنها مي‌پرستيدند، در آخرت‌ نابود و ناپديد شده‌ و هيچ‌ به‌كارشان‌ نمي‌آيد «و دانستند كه‌ آنان‌ را هيچ‌ گريزگاهي‌ نيست» يعني‌: يقين‌ كردند و دريافتند كه‌ هيچ‌ گريزگاه‌ و راه‌ نجاتي‌ از عذاب‌ الهي‌ ندارند.
 
	آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ لَا يَسْأَمُ الْإِنسَانُ مِن دُعَاء الْخَيْرِ وَإِن مَّسَّهُ الشَّرُّ فَيَؤُوسٌ قَنُوطٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«انسان‌ هرگز از دعاي‌ خير خسته‌ نمي‌شود» يعني‌: انسان‌ از درخواست‌ و جلب ‌خير از بارگاه‌ حق‌ تعالي‌ براي‌ خويش‌، ملول‌ و خسته‌ نمي‌شود. گفتني‌ است‌ كه‌ خير در اينجا به‌ معني‌: مال‌، سلامتي‌، سلطه‌، مقام‌ و رفعت‌ است‌ «ولي‌ اگر شري‌ به‌ او برسد، نوميد و دلسرد است» يعني‌: اگر بلا و سختي‌ و فقر و بيماري‌اي‌ به‌ او برسد، از ياري‌ و مهرباني‌ خداوند (ج)  بسيار نوميد و از رحمت‌ وي‌ بسيار دلسرد و بدان ‌بي‌طمع‌ است‌ تا بدانجا كه‌ مي‌پندارد، اين‌ ناخوشي‌اي‌ كه‌ به‌ وي‌ رسيده‌ است‌، ديگر هرگز از وي‌ برطرف‌ نمي‌شود.
 	آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَئِنْ أَذَقْنَاهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِن بَعْدِ ضَرَّاء مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هَذَا لِي وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً وَلَئِن رُّجِعْتُ إِلَى رَبِّي إِنَّ لِي عِندَهُ لَلْحُسْنَى فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِمَا عَمِلُوا وَلَنُذِيقَنَّهُم مِّنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اگر از جانب‌ خود رحمتي‌ ـ پس‌ از رنجي‌ كه‌ به‌ او رسيده ‌است‌ ـ به‌ او بچشانيم» يعني‌: اگر به‌ انسان‌ پس‌ از سختي‌ و بيماري‌ و فقر، خير و عافيت‌ و توانگري‌اي ‌ارزاني‌ داريم‌ «قطعا خواهد گفت‌: اين‌ حق‌ من‌ است» يعني‌: اين‌ چيزي‌ است‌ كه‌ من ‌در نزد خداوند (ج)  شايستگي‌ و استحقاق‌ آن‌ را داشته‌ام‌ از آن‌ روي‌ كه‌ او از عمل‌ من‌ راضي‌ است‌. پس‌ مي‌پندارد كه‌ اين‌ نعمتي‌ كه‌ در آن‌ قرار گرفته‌، براساس ‌استحقاق‌ و شايستگي‌ خودش‌ بوده‌ است‌ ولي‌ غافل‌ از آن‌ است‌ كه‌ خداوند (ج) بندگانش‌ را به‌ خير و شر و نعمت‌ و نكبت‌ ـ هر دو ـ مي‌آزمايد تا در عرصه‌ واقعيت‌، بنده‌ شكرگزار از بنده‌ منكر و بنده‌ صابر از بنده‌ بي‌قرار و ناشكيبا متمايز گردد. همچنين‌ اين‌ انسان‌ از خود راضي‌ مي‌گويد: «و نمي‌پندارم‌ كه‌ قيامت‌ برپا شود» آن‌ گونه‌ كه‌ پيامبران‌ از آن‌ به‌ ما خبر مي‌دهند. بايد دانست‌ كه‌ شك‌ در امر وقوع‌ رستاخيز و قيامت‌، جز از كافران‌ يا كساني‌ كه‌ در دينشان‌ متزلزل‌اند و به‌ اسلام ‌تظاهر نموده‌ و كفر را پنهان‌ مي‌دارند، متصور نمي‌باشد. «و» همچنين‌، آن‌ انسان‌ ناسپاس‌ شكاك‌ مي‌گويد: «اگر هم‌ به‌سوي‌ پروردگارم‌ بازگردانيد