َّوْلًى شَيْئاً وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«همان‌ روزي‌ كه‌ هيچ‌ دوستي‌ از دوست‌ ديگر چيزي‌ را دفع‌ نكند» يعني: در آن ‌روز، هيچ‌ قوم‌ و قريبي‌ نه‌ مي‌تواند به‌ نزديكانش‌ هيچ‌گونه‌ نفعي‌ برساند و نه‌ از آنان‌ آسيبي‌ را دفع‌ كند. مولي: كلمه‌اي‌ است‌ كه‌ معاني‌ مشترك‌ بسياري‌ دارد؛ مانند سرور، برده‌، پسر عمو، ياور، همپيمان‌، خويشاوند، نزديك‌ و دوست‌. «و نه‌ آنان‌ ياري‌ مي‌شوند» يعني: نه‌ آنها در آن‌ روز، از عذاب‌ خدا(ج) باز داشته‌ مي‌شوند.
 
	سوره دخان آيه  42
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا مَن رَّحِمَ اللَّهُ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مگر كسي‌ را كه‌ خدا بر او رحم‌ كرده‌ است‌» يعني: ليكن‌ كسي‌ كه‌ خداوند(ج)  بر او ـ با درگذشت‌ از وي‌ يا قبول‌ شفاعت‌ در حق‌ وي‌ ـ رحم‌ كرده‌ باشد؛ آن‌ كس ‌قطعا ياري‌ مي‌شود و نجات‌ پيدا مي‌كند «زيرا كه‌ اوست‌ همان‌ عزيز مهربان‌» يعني: باري‌ تعالي‌ همان‌ غالبي‌ است‌ كه‌ اگر عذاب‌ كسي‌ را اراده‌ كند، هيچ‌ كس‌ نمي‌تواند به‌ ياري‌ وي‌ بشتابد ولي‌ در عين‌ حال‌، او به‌ بندگان‌ مؤمنش‌ مهربان‌ است‌.
 
سوره دخان آيه  43‏متن آيه : ‏‏ إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ ‏
 آيه  44‏متن آيه : ‏‏ طَعَامُ الْأَثِيمِ ‏ 
‏ترجمه : ‏
«همانا درخت‌ زقوم‌ خوراك‌ گناه‌ پيشه‌ است‌» أثيم: كسي‌ است‌ كه‌ گناه‌ بسياري ‌دارد. مراد از آن‌ كفاري‌ مانند ابوجهل‌، يارانش‌ و امثالشان‌ از ملحدان‌ مجرم‌ در هر عصري‌ هستند زيرا ماقبل‌ و مابعد اين‌ آيه‌، بر اين‌ معني‌ دلالت‌ مي‌كند. زقوم: درختي‌ است‌ كه‌ خداوند(ج)  آن‌ را در جهنم‌ آفريده‌ و آن‌ را به‌ نام‌ «شجره‌ ملعونه‌» ناميده‌ است‌، كه‌ چون‌ دوزخيان‌ گرسنه‌ شوند، به‌ سوي‌ آن‌ پناه‌ مي‌برند و از آن‌ مي‌خورند.
سعيدبن‌منصور در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ (43) و مابعد آن‌ از ابي‌مالك‌ روايت ‌مي‌كند كه‌ گفت: ابوجهل‌ خرما و كره‌ را مي‌آورد و به‌ هم‌ مي‌آميخت‌ آن‌گاه‌ مي‌گفت: تزقموا: زقوم‌ بخوريد و اين‌ همان‌ زقومي‌ است‌ كه‌ محمد به‌ شما وعده ‌مي‌دهد! پس‌ اين‌ آيه ‌كريمه‌ نازل‌ شد.
 
سوره دخان آيه  45
‏متن آيه : ‏
‏ كَالْمُهْلِ يَغْلِي فِي الْبُطُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«همانند مهل‌ در شكم‌ها مي‌جوشد» مهل: درد و ته‌نشين‌ روغن‌، يا مايع‌ قطران ‌است‌. و به‌قولي: مس‌ گداخته‌ است‌.
 
	سوره دخان آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ كَغَلْيِ الْحَمِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«همانند جوشش‌ حميم‌» حميم: آب‌ بسيار داغ‌ و جوشان‌ است‌.
 
	سوره دخان آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَى سَوَاء الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«او را بگيريد و به‌ سختي‌ بكشانيد» يعني: به‌ فرشتگان‌ نگهبان‌ دوزخ‌ گفته ‌مي‌شود: اين‌ مجرم‌ را بگيريد و او را بكشانيد، يا برداريد؛ «به‌ سوي‌ ميانه‌ دوزخ‌» يعني: به‌ وسط و مركز آن‌.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:496.txt">آيه  122</a><a class="text" href="w:text:497.txt"> آيه  123</a><a class="text" href="w:text:498.txt">آيه  124</a><a class="text" href="w:text:499.txt"> آيه  125</a><a class="text" href="w:text:500.txt">آيه  126</a><a class="text" href="w:text:501.txt"> آيه  127</a><a class="text" href="w:text:502.txt"> آيه  128</a><a class="text" href="w:text:503.txt"> آيه  129</a><a class="text" href="w:text:504.txt">آيه  130</a><a class="text" href="w:text:505.txt">آيه  131</a><a class="text" href="w:text:506.txt"> آيه  132</a></body></html>سوره دخان آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ بر فراز سرش‌ از عذاب‌ آب‌ جوشان‌ فرو ريزيد» در روايات‌ آمده‌ است: فرشتگان‌ بر او با گرزي‌ از آهن‌ مي‌كوبند به‌ طوري‌كه‌ دماغش‌ شكافته‌ مي‌شود، سپس‌ بر سرش‌ آب‌ جوشان‌ مي‌ريزند و آن‌ آب‌ همه‌ آنچه‌ را كه‌ در شكم‌ وي ‌است‌، پاك‌ مي‌سوزاند و مي‌روبد.
 
	سوره دخان آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ ذُقْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
اي‌ فرشتگان‌! از روي‌ سرزنش‌ و سركوب‌ و توبيخ‌ به‌ آن‌ مجرم‌ بگوييد: «بچش‌كه‌ تو» به‌ خيال‌ خودت‌ «همان‌ بزرگوار گرامي‌ قدر هستي‌» يعني: اي‌ آن‌كه‌ به‌ زعم‌ خود عزيز، بزرگوار و گرامي‌ هستي‌ ـ چنان‌كه‌ در دنيا مي‌پنداشتي‌ ـ اينك‌ عذاب ‌را بچش‌.
أموي‌ در مغازي‌ خويش‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ اين‌ آيه ‌كريمه‌ از عكرمه‌ روايت ‌مي‌كند كه‌ گفت: رسول‌ خدا ص با ابوجهل‌ ملاقات‌ كرده‌ و خطاب‌ به‌ او گفتند: «خداوند متعال‌ به‌ من‌ دستور داده‌ كه‌ به‌ تو بگويم: (اولي لك فاولي  ثم اولي لك فاولي ) يعني: سزاوارتر برايت‌ آن‌ است‌ كه‌ به‌ راه‌ حق‌ بپيوندي‌...! ولي‌ آن‌ ملعون‌، دست‌ خود را از دست‌ رسول‌ اكرم‌ ص كشيد و گفت: نه‌ تو مي‌تواني‌ به‌ من‌ كاري ‌بكني‌ و نه‌ رفيقت‌ (يعني‌ خداوند)، تو خود نيك‌ مي‌داني‌ كه‌ من‌ قدرتمندترين‌ كس ‌در ميان‌ أهل‌ بطحا و عزيز و بزرگوار هستم‌. پس‌ خداوند(ج)  او را در روز بدر هلاك‌ گردانيد و او را با اين‌ سخن‌ خوار و زبون‌ كرده‌ و ننگ‌ و نفرت‌ ابدي‌ را برايش‌ برجاي‌ گذاشت‌ و نازل‌ فرمود:  (ذُقْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ ‏)  : (اينك‌ عذاب‌ رابچش‌ كه‌ تو همان‌ عزيز بزرگوار هستي‌!).
 
سوره دخان آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ هَذَا مَا كُنتُم بِهِ تَمْتَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«هرآينه‌ اين‌» عذاب‌ «همان‌ چيزي‌ است‌ كه‌ درباره‌ آن‌ ترديد مي‌كرديد» هنگامي ‌كه‌ در دنيا بوديد.
 
	سوره دخان آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«به‌راستي‌ پرهيزگاران‌ در مقامي‌ امن‌ هستند» در بهشت‌ برين‌، جايي‌ كه‌ صاحب ‌آن‌ از تمام‌ هراسها، غمها و نگراني‌ها ايمن‌ و آسوده‌خاطر است‌.
 
سوره دخان آيه  52‏متن آيه : ‏‏ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ ‏
 آيه  53‏متن آيه : ‏‏ يَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَابِلِينَ ‏ 
‏ترجمه : ‏
«در ميان‌ باغها و كنار چشمه‌سارها، از پرنيان‌ نازك‌ و ديباي‌ ستبر مي‌پوشند» سندس: ابريشم‌ نازك‌ و استبرق: ابريشم‌ ستبر و درشت‌ است‌ «روبه‌روي‌ همديگر نشسته‌اند» يعني: در مجالس‌ و جايگاه‌هاي‌ فاخر خود در بهشت‌، روبه‌روي ‌يك‌ديگر نشسته‌ و به‌ يك‌ديگر نگاه‌ مي‌كنند تا با هم‌، بيشتر انس‌ بگيرند.سوره دخان آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ كَذَلِكَ وَزَوَّجْنَاهُم بِحُورٍ عِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آري‌! چنين‌ است‌ و آنها را با حوريان‌ درشت‌چشم‌، همسر مي‌گردانيم‌» يعني: ايشان‌ را با همدم‌ ساختن‌ زنان‌ حور عين‌ كه‌ آنها را برايشان‌ حلال‌ گردانيده‌ايم‌، مورد اكرام‌ قرار مي‌دهيم‌، به‌ طوري‌ كه‌ هر يك‌ از آنان‌ هر تعداد از حور عين‌ كه‌ بخواهد، برايش‌ آماده‌ است‌. حور: جمع‌ حوراء، به‌ معناي‌ زن‌ سپيدفام‌ سيمين‌ بدن‌ است