عني‌ به‌نام‌ «بالا بردن‌ روحيه‌ معنوي‌ لشكر» تعبير مي‌شود. همچنين‌، اين‌ تأويل‌ نيز صحيح‌ است‌ كه‌ حق‌ تعالي‌ به‌ وسيله‌ عمل‌ به‌ احكام‌ و فرايض‌، بر ايمان‌ مؤمنان‌ مي‌افزايد چنان‌كه‌ ابن‌عباس(رض) مي‌گويد: «اولين‌ چيزي‌ كه‌رسول‌ اكرم‌ ص به‌ مؤمنان‌ آوردند، عقيده‌ توحيد بود و چون‌ ايشان‌ به‌ يگانگي‌ خداوند(ج) ايمان‌ آوردند آن‌گاه‌ به‌ ترتيب‌؛ نماز، زكات‌، جهاد و حج‌ بر ايشان ‌مشروع‌ شد». «و لشكرهاي‌ آسمان‌ و زمين‌ از آن‌ خداوند است‌» يعني: لشكرهاي‌ حسي‌، لشكرهاي‌ معنوي‌ و لشكرهاي‌ غيبي‌ ـ اعم‌ از فرشتگان‌، انسيان‌، جنيان‌، شياطين‌ و فرود آوردن‌ آرامش‌ روحي‌ بر مؤمنان‌ ـ همه‌ از آن‌ خداوند است‌ پس ‌حق‌ تعالي‌ كار آنان‌ را هرگونه‌ كه‌ بخواهد، مي‌پردازد و سامان‌ مي‌دهد «و خدا همواره‌ داناي‌ حكيم‌ است‌» داناست‌ به‌ مصالح‌ خلقش‌، با حكمت‌ است‌ در آنچه‌ كه‌ تقدير و تدبير مي‌كند.
 
	سوره فتح آيه  5
‏متن آيه : ‏
‏ لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَكَانَ ذَلِكَ عِندَ اللَّهِ فَوْزاً عَظِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«تا سرانجام‌، مردان‌ و زنان‌ با ايمان‌ را در باغهايي‌ كه‌ جويباران‌ از فرودست‌ آنها جاري‌ است‌ درآورد و در آن‌ جاويدان‌ بدارد» تقدير سخن‌ چنين‌ است: خداي‌ سبحان ‌هر كه‌ را بخواهد، گرفتار سرپنجه‌ لشكريانش‌ مي‌كند، بدين‌ منظور كه‌ مؤمنان‌ را با قبول‌ خير از اهل‌ خير به‌ بهشت‌ وارد كرده‌ و غير مؤمنان‌ را به‌ سبب‌ سر زدن ‌شر و بدي‌ از آنان‌ عذاب‌ كند. يا معني‌ اين‌ است: حق‌ تعالي‌ آرامش‌ يا فتح‌ را فرود آورد تا ورود مؤمنان‌ ـ اعم‌ از زن‌ و مرد به‌ باغهاي‌ بهشتي‌ ـ بر آن‌ مترتب‌ شود. خداوند متعال‌ از زنان‌ نيز در اين‌ آيه‌ صراحتا ياد كرد با آن‌كه‌ اغلب‌ آياتي‌ كه ‌خطاب‌ آنها متوجه‌ مردان‌ است‌ زنان‌ را نيز در بر مي‌گيرد؛ تا كسي‌ گمان‌ نبرد كه‌ زنان‌ به‌ دليل‌ اين‌ كه‌ جهاد فرض‌ كفايي‌ بر ذمه‌ آنان‌ نيست‌، به‌ بهشت‌ وارد نمي‌شوند. همچنين‌ در هر جا كه‌ گمان‌ اختصاص‌ يافتن‌ مردان‌ به‌ پاداش‌هاي ‌موعود بهشتي‌ مطرح‌ باشد، با وصف‌ آن‌كه‌ زنان‌ نيز با آنها در آن‌ خطاب ‌شريك‌اند اما خداي ‌عزوجل‌ باز صراحتا نيز از زنان‌ نام‌ مي‌برد تا در اين‌ امر هيچ‌گونه‌ شبهه‌اي‌ پديد نيايد «و» نيز خداي‌ سبحان‌ هر كه‌ را بخواهد، گرفتار سرپنجه ‌لشكريانش‌ مي‌كند، بدين‌ منظور كه‌ «از آنان‌ سيئاتشان‌ را بزدايد» يعني: گناهان‌ وجرايم‌ مؤمنان‌ را پوشانده‌ و آن‌ را آشكار نگرداند و به‌ وسيله‌ آن‌ ايشان‌ را عذاب‌نكند «و اين‌» وعده‌ وارد نمودن‌ مؤمنان‌ به‌ بهشت‌ و پوشاندن‌ سيئاتشان‌؛ «نزدخدا» و در حكم‌ وي‌ «رستگاري‌ بزرگي‌ است‌». در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ جابر(رض) آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص فرمودند: «لا يدخل‌ النار أحد بايع‌ تحت ‌الشجرة: احدي‌ از كساني‌ كه‌ در زير درخت‌ بيعت‌ كرده‌اند، به‌ آتش‌ دوزخ‌ وارد نمي‌شوند».
 
	سوره فتح آيه  6
‏متن آيه : ‏
‏ وَيُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكَاتِ الظَّانِّينَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَيْهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و تا» خداوند(ج) با آرامش‌ و فتحي‌ كه‌ نصيب‌ مؤمنان‌ مي‌كند؛ «مردان‌ و زنان ‌منافق‌ و مردان‌ و زنان‌ مشرك‌ را عذاب‌ كند» زيرا منافقان‌ و مشركان‌ به‌ سبب‌ مشاهده‌ غلبه‌ و ظهور كلمه‌ اسلام‌ و شكست‌ و سركوب‌ مخالفان‌ آن‌، در دنيا دچار نگراني ‌و اندوه‌ گرديده‌ و به‌ قهر و قتل‌ و اسارت‌ روبرو مي‌شوند و در آخرت‌ نيز به‌ عذاب ‌جهنم‌ روبرو مي‌گردند؛ همان‌ منافقان‌ و مشركاني‌ «كه‌ به‌ خدا گمان‌ بد بردند» و آن ‌اين‌ گمانشان‌ بود كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص مغلوب‌ مي‌شوند و كلمه‌ كفر بر كلمه‌ اسلام ‌برتري‌ مي‌يابد «گردش‌ بد روزگار بر آنان‌ باد» يعني: حوادث‌ ناگواري‌ را كه‌ در مورد مسلمانان‌ مي‌پنداشتند و انتظار مي‌بردند، گريبانگر خودشان‌ گرديده‌ و به ‌ديگران‌ تجاوز نمي‌كند. دايره: در اصل‌ خط دايره‌وي‌اي‌ است‌ كه‌ به‌ مركز يك‌ چيز محيط است‌، سپس‌ در بيان‌ حادثه‌اي‌ به‌عاريت‌ گرفته‌ شد كه‌ بر انسان‌ همانند احاطه‌ دايره‌ بر مركز خود، محيط مي‌باشد. لذا به‌كار گرفتن‌ آن‌ در حوادث‌ بد و ناميمون‌ غالب‌ گرديد «و خدا بر آنان‌ خشم‌ نموده‌ و لعنتشان‌ كرده‌» يعني: خداوند(ج) منافقان‌ و مشركان‌ را از رحمت‌ خويش‌ دور و طرد كرده‌ است‌ «و دوزخ‌ را برايشان‌ آماده‌ گردانيده‌ و چه‌ بد سرانجامي‌ است‌» دوزخ‌.
 
سوره فتح آيه  7
‏متن آيه : ‏
‏ وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و سپاهيان‌ آسمان‌ و زمين‌ از آن‌ خداست‌» اعم‌ از فرشتگان‌، انس‌، جن‌، شياطين‌ و غير آنها از وسايل‌ و نيروهايي‌ كه‌ حق‌ تعالي‌ دشمنان‌ خود را به‌ وسيله‌ آن ‌سركوب‌ مي‌كند «و خدا غالب‌ است‌» در فرمانروايي‌ خويش‌ «حكيم‌» است‌ در صنع‌ خويش‌. به‌قولي: مراد از سپاهيان‌ در اينجا، سپاهيان‌ عذاب‌ اند. ملاحظه‌ مي‌كنيم‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ در اين‌ آيات‌ دوبار از سپاهيانش‌ نام‌ برد؛ بار اول‌ در معرض‌ تأييد مؤمنان‌ و اين‌بار در معرض‌ بيان‌ قدرت‌ و سلطه‌ خويش‌ بر كافران‌.
 
	سوره فتح آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
اي‌ پيامبر ص! «همانا ما تو را گواه‌ فرستاديم‌» كه‌ بر ابلاغ‌ رسالت‌ به‌ امتت‌ گواهي‌ مي‌دهي‌ چنان‌ كه‌ حق‌ تعالي‌ در آيه‌ ديگري‌ مي‌فرمايد: (وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً): (و تا پيامبر بر شما گواه‌ باشد) «بقره‌/143» «و» فرستاديم‌ تو را «بشارت‌دهنده‌» به‌ بهشت‌ براي‌ مطيعان‌ «و بيم‌دهنده‌» از دوزخ‌ براي‌ اهل‌ گناه‌ و معصيت‌.
 
سوره فتح آيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ وَتُسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
آري‌! ما پيامبر را گواه‌ فرستاديم: «تا به‌ خدا و پيامبرش‌ ايمان‌ آوريد» اي‌ مردم‌ «و تا او را نصرت ‌دهيد و بزرگ‌ شماريد» يعني: تا پيامبر ص را گرامي‌ بداريد و او را حرمت‌ گذاريد. يا ضمير در: (وتعزروه‌ وتوقروه‌) به‌ خداوند(ج) بر مي‌گردد؛ يعني: تا خداوند(ج) را بزرگ‌ شمرده‌ و دينش‌ را نصرت‌ دهيد. قتاده‌ در معني‌ آن ‌م