بوده ( و مجازات سختي به دنبال دارد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إذْ » : ظرف ( لَمَسَّكُمْ ) است . « تَلَقَّوْنَهُ » : آن را دريافت مي‌كرديد و پذيره‌اش مي‌رفتيد . تائي از اوّل فعل حذف شده است . « تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ » : با زبانتان به پخش شايعه و روايت آن براي مردم مي‌پرداختيد . « هَيِّناً » : ساده و ناچيز . يعني انتظار عذاب و مجازات در برابر آن را نداشتيد ، و يا عذاب و عقاب آن را كم و ناچيز مي‌دانستيد . يعني : در پذيرش شايعه مطالبه دليل نمي‌كرديد ، و در پخش شايعه تكيه بر دليل نداشتيد ، و آن را سرسري مي‌گرفتيد .‏
 
سوره نور آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُم مَّا يَكُونُ لَنَا أَن نَّتَكَلَّمَ بِهَذَا سُبْحَانَكَ هَذَا بُهْتَانٌ عَظِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏چرا نمي‌بايستي وقتي كه آن را مي‌شنيديد ، مي‌گفتيد : ما را نسزد كه زبان بدين تهمت بگشائيم ، سبحان‌الله ! اين بهتان بزرگي است !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَا يَكُونُ لَنَا » : ما را نسزد . شايسته ما نيست . سخني است گنده‌تر از دهان ما . « سُبْحَانَكَ » : سخني است بس غريب و نامعقول ! عربها وقتي كه چيزي را ببينند يا بشنوند و از آن تعجّب كنند ، جملاتي همچون : سُبْحَانَ‌اللهِ . لآ إِلهَ إِلاّ اللهُ . بر زبان مي‌رانند . « بُهْتانٌ » : باطل و دروغي كه شنونده را مبهوت و مدهوش كند ( نگا : نساء / 112 و 156 ) .‏
 
سوره نور آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ يَعِظُكُمُ اللَّهُ أَن تَعُودُوا لِمِثْلِهِ أَبَداً إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خداوند نصيحتتان مي‌كند ، اين كه اگر مؤمنيد ، نكند هرگز چنين كاري را تكرار كنيد ( و خويشتن را آلوده چنين معصيتي سازيد . چرا كه ايمان راستين با تهمت دروغين سر سازگاري ندارد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَعِظُكُمْ » : پندتان مي‌دهد . شما را باز مي‌دارد . « أَن تَعُودُوا » : از اين كه برگرديد و ديگربار به تكرار گناه دست يازيد . در اصل چنين است : كَراهَةَ أَن تَعُودُوا . فِي أَن تَعُودُوا . « أَبَداً » : مراد اين است كه مادام‌العمر . تا زنده‌ايد .‏
 
سوره نور آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ وَيُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خداوند آيات ( احكام واضح و روشن خود ) را براي شما بيان مي‌دارد ، و خدا بس آگاه ( است و از نيازهاي شما و عوامل بدي و خوبي زندگيتان باخبر است ) و حكيم است ( و به مقتضاي حكمتش احكام و قوانين را برايتان وضع مي‌كند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره نور آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ الْفَاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بي‌گمان كساني كه دوست مي‌دارند گناهان بزرگي ( همچون زنا ) در ميان مؤمنان پخش گردد ، ايشان در دنيا و آخرت ، شكنجه و عذاب دردناكي دارند . خداوند مي‌داند ( عواقب شوم و آثار مرگبار اشاعه فحشاء را ) و شما نمي‌دانيد ( ابعاد مختلف پخش گناهان و پلشتيها را ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْفَاحِشَةُ » :  ( نگا : نساء / 15 ، انعام‌ / 151 ) .‏
 
سوره نور آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ وَأَنَّ اللَّه رَؤُوفٌ رَحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر فضل و رحمت الهي شامل حال شما نمي‌شد ، و اگر خداوند ( نسبت به شما ) مهر و محبّت نمي‌داشت ،  ( آن چنان مجازات بزرگ و كمرشكني در برابر تهمت زنا به امّ‌المؤمنين برايتان در دنيا تعيين مي‌كرد كه زندگيتان را تباه مي‌كرد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَوْ لا . . . » : جواب ( لَوْ لا ) محذوف است و تقدير چنين است : لَعَاقَبَكُمْ فِيمَا قُلْتُمْ لِعَائِشَةَ . لَعَجَّلَ عُقُوبَتَكُمْ فِي‌الدُّنْيَا بِالْمَعْصِيَةِ . لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذابٌ عَظِيمٌ . « وَإِنَّ اللهَ رَؤُوفٌ رَّحيمٌ » : عطف بر جمله ( فَضْلُ اللهِ . . . ) است .‏
 
آيه  74
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُم مِّن بَعْدِ ذَلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَإِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الأَنْهَارُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاء وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّهِ وَمَا اللّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«سپس‌ بعد از اين‌ واقعه‌» يعني: بعد از زنده‌ ساختن‌ مقتول‌ «دلهايتان‌ سخت‌گرديد» يعني: دلهايتان‌ از انابت‌ و باورمندي‌ و تسليم‌ در برابر معجزات‌ الهي‌ خالي‌شد، با وجود آن‌ كه‌ شما زنده‌ساختن‌ مقتول‌ و سخن‌گفتن‌ وي‌ در معرفي‌ قاتل‌خويش‌ را مشاهده‌ كرديد، امري‌ كه‌ ايجاب‌ مي‌كرد تا شما موضعي‌ خلاف‌ اين ‌داشته‌ باشيد، اما بر عكس‌ آنچه‌ بايد مي‌بود، دلهايتان‌ سخت‌ شد «همانند سنگ‌ ياسخت‌تر از آن‌» يعني: دلهاي‌ برخي‌ از شما در سختي‌ مانند سنگ‌ و دلهاي‌ برخي‌ديگر سخت‌تر از سنگ‌ است‌ «چراكه‌ بعضي‌ از سنگها هستند كه‌ از آنها جويباران‌ مي‌شكافد» و آن‌ جويباران‌، زمين‌ را زنده‌ گردانيده‌ و گياهان‌ و درختان‌ رامي‌روياند «و پاره‌اي‌ از آنها مي‌شكافد و آب‌ از آنها بيرون‌ مي‌آيد» و چشمه‌ساراني‌سودمند از آنها سرازير مي‌شود «و برخي‌ از آنها از بيم‌ خدا فرو مي‌ريزد» از سركوه‌ها و صخره ها. پس‌ اي‌ گمراهان‌ بني‌آدم‌! اين‌ سنگها با وجود همه‌ صلابت‌خود، از دلهاي‌ شما نرم‌تر است‌.
امام‌ رازي‌ مي‌گويد: «نيازي‌ به‌ اين‌ تأويل‌ وجود ندارد كه‌ خشوع‌ و فروتني‌ در سنگ‌ را از باب‌ مجاز بدانيم، بلكه‌ بايد گفت‌ كه‌ خداي‌ متعال‌ اين‌ صفت‌ را حقيقتا‌ در سنگ‌ مي‌آفريند، چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص در وصف‌ كوه‌ احد فرمودند: «هذا جبل يحبنا ونحبه‌: اين‌ كوهي‌ است‌ كه‌ ما را دوست‌ دارد و ما هم‌ آن‌ را دوست‌ داريم‌». همچنان‌ حديث‌ شريف‌ ناله‌كردن‌ ستون‌مسجدالنبي‌ ص (حنانه) از فراق‌ رسول‌ خدا ص كه‌ بعد از نصب‌ منبر، از كنار آن‌ عبور كرده‌ و به‌ منبر بر نشستند؛ حديثي‌ است‌ متواتر. همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ به‌روايت‌ مسلم‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خداص فرمودند: «من‌ سنگي‌ را كه‌ قبل‌ از بعثتم‌ در مكه‌ بر من‌ سلام‌ مي‌گفت، هم‌اكنون‌ مي‌شناسم‌». «و خدا از آنچه‌ مي‌كنيد، غافل‌ نيست‌» بلكه‌ تا زماني‌ معين‌ مهلتتان‌ مي‌دهد، آن ‌گاه‌ شما را فرو خواهدگرفت‌. در حديث‌ شريف‌ شريف‌ آمده‌ است: «لا تكثروا الكلام بغير ذكر الله، فإن كثرة الكلام بغير ذكر الله قسوة القلب، وإن أبعد الناس من الله القلب القاسي‌: به‌ غير ذكرخدا(ج) سخن‌ بسيار نگوييد زيرا سخن‌گفتن‌ بسيار به‌ غير ذكر خدا(ج)، قساوت‌ قلب‌است‌ و قطعا شخص‌ سنگدل، دورترين‌ مردم‌ از خدا(ج) مي‌باشد».
 آيه  62