ن‌ نزول‌ اين‌ آيه‌ و غزوه‌ بدر، هفت‌ سال‌ فاصله‌ بود». كه‌ بنابراين‌ روايت‌، آيه‌ كريمه‌ دربرگيرنده‌ معجزه‌اي‌ غيبي ‌مي‌باشد زيرا از حقيقتي‌ خبر مي‌دهد كه‌ هفت‌ سال‌ بعد روي‌ داد پس‌ آيه‌ كريمه‌ مكي‌ است‌ بلكه‌ سوره‌ نيز ـ چنان‌كه‌ گذشت‌ ـ تماما مكي‌ مي‌باشد.
ابن‌جرير از ابن‌عباس‌(رض) در بيان‌ سبب‌ نزول‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ روايت‌ مي‌كند كه‌ فرمود؛ كفار قريش‌ در روز بدر گفتند: ( نَحْنُ جَمِيعٌ مُّنتَصِرٌ ‏): (ما جمعي‌ كين‌ستان‌ وهمپشتيم‌) پس‌ نازل‌ شد: (‏ سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَيُوَلُّونَ الدُّبُرَ ‏) : (زودا كه‌ اين‌ جمع‌ در هم ‌شكسته‌ شوند و پشت‌ كنند).
 
سوره قمر آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ بَلِ السَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ وَالسَّاعَةُ أَدْهَى وَأَمَرُّ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بلكه‌ وعده‌گاهشان‌ قيامت‌ است‌» يعني: قيامت‌ وعده‌گاه‌ عذاب‌ اخروي ‌آنهاست‌ لذا اين‌ عذابي‌ كه‌ در دنيا با كشتن‌، اسارت‌ و سركوبشان‌ به‌ آنان‌ رسيد؛ تمام‌ عذابي‌ نيست‌ كه‌ به‌ آنان‌ وعده‌ داده‌ شده ‌است‌ بلكه‌ اين‌ فقط مقدمه‌اي‌ از مقدمات‌ و طليعه‌اي‌ از طليعه‌هاي‌ عذاب‌ اخروي‌ است‌ «و قيامت‌ سخت‌تر» و سهمگين‌تر است‌. يعني: عذاب‌ قيامت‌ در زيان‌ خود، از عذاب‌ روز بدر بزرگتر است‌. ادهي‌ و داهيه: رخداد سخت‌ و سهمگيني‌ است‌ كه‌ هيچ‌ راه‌ درماني‌ ندارد. «و تلخ‌تر است‌» يعني: عذاب‌ قيامت‌ در مرارت‌ و تلخي‌ خود از عذاب‌ دنيا سخت‌تر است‌.
 
	سوره قمر آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلَالٍ وَسُعُرٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
مسلم‌ و ترمذي‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ اين‌ آيه‌ از ابوهريره‌(رض) روايت‌ كرده‌اند كه‌ فرمود: مشركان‌ قريش‌ آمدند و با رسول‌ اكرم‌ ص درباره‌ عقيده‌ «قدر» بگومگو كردند پس‌ خداوند(ج) اين‌ آيه‌ را تا فرموده‌اش: (‏ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ ‏) نازل‌ كرد.
«قطعا مجرمان‌ در گمراهي‌ و سعرند» تفسير نظير اين‌ آيه‌ در همين‌ سوره‌ گذشت‌. ابن‌حبان‌ از ابي‌امامه‌ باهلي‌(رض) روايت‌ كرده‌ است‌ كه‌ گفت: سوگند به‌خدا(ج) كه‌ من‌ از پيامبرش‌ص شنيدم‌ كه‌ فرمود: آيات‌ (‏ إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلَالٍ وَسُعُرٍ ‏) تا  (‏ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ ‏) درباره‌ قدريه‌ نازل‌ شده‌ است‌. قدريه‌ گروهي‌اند كه‌ مي‌گويند: «انسان‌ خالق‌ و آفريننده‌ افعال‌ خويش‌ است‌».
سوره قمر آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«روزي‌ كه‌ بر چهره‌هايشان‌ در آتش‌ كشيده‌ شوند» و به‌ آنان‌ گفته‌ شود: «آسيب ‌دوزخ‌ را بچشيد» يعني: جوشش‌ گرما و شدت‌ عذاب‌ آن‌ را تحمل‌ كنيد.
 
	سوره قمر آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«هرآينه‌ ما هر چيزي‌ را به‌ اندازه‌» اي‌ مقرر و معين‌ كه‌ از قبل‌ براي‌ آن‌ سنجيده‌ايم‌؛ «آفريده‌ايم‌». شايان‌ ذكر است‌ كه‌ اهل‌ سنت‌ با اين‌ آيه‌ كريمه‌ بر اثبات‌ قدر سابق‌ و ازلي‌ خداوند متعال‌ براي‌ خلقش‌ استدلال‌ كرده‌اند و آن‌ عبارت ‌از علم‌ حق‌ تعالي‌ به‌ اشياء قبل‌ از وجود آنها و نوشتن‌ و ثبت‌ نمودن‌ آنها در لوح‌ محفوظ قبل‌ از روي‌ دادن‌ آنهاست‌. چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابن‌عمر رضي‌الله‌ عنهما آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «كل‌ شي‌ء بقدر، حتي‌ العجز والكسل: همه‌ چيز به‌ اندازه‌ و قدري‌ از پيش‌ تعيين‌ شده‌ است‌، حتي‌ ناتواني‌ وكسالت‌». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابوهريره‌(رض) آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ اكرم‌ ص فرمودند: «از خداي‌ عزوجل‌ ياري‌ بجوي‌ و درمانده‌ نشو و چنانچه ‌پيش‌ آمد ناگواري‌ به‌ تو رسيد، بگو: قدر الله‌ وماشاء فعل: خداوند(ج) مقدر كرد و آنچه‌ خواست‌ انجام‌ داد و نگو: لو أني‌ فعلت‌ كذا لكان‌ كذا، فإن‌ لو تفتح‌ عمل ‌الشيطان: اگر من‌ چنين‌ مي‌كردم‌، چنان‌ مي‌شد زيرا «اگر» «راه‌» را «به‌ روي» كارشيطان‌ مي‌گشايد».
بايد دانست‌ كه‌ نوشتن‌ سابق‌ الهي‌ در لوح‌ محفوظ و علم‌ سابق‌ وي‌ به‌ اشياء؛ به ‌معني‌ اجبار و تحميل‌ وي‌ بر بندگان‌ نبوده‌ و به‌ هيچ‌ وجه‌ بر الزام‌ و اجبار دلالت ‌نمي‌كند بلكه‌ فقط دال‌ بر اين‌ امر است‌ كه‌ تمام‌ آنچه‌ در پهناي‌ هستي‌ است‌، از قبل ‌براي‌ خداوند متعال‌ معلوم‌ بوده‌ است‌. قرطبي‌ مي‌گويد: «عقيده‌ اهل‌ سنت‌ بر اين ‌است‌ كه‌ خداي‌ سبحان‌ همه‌ اشياء را مقدر كرده‌ است‌؛ يعني‌ مقادير، احوال‌ و زمان ‌وقوع‌ و وجود اشياء را قبل‌ از ايجاد آنها دانسته‌ و سپس‌ آنها را بر همان‌ نحوي‌ كه‌ در علم‌ سابق‌ وي‌ رفته‌ است‌ ايجاد مي‌نمايد بنابراين‌، هيچ‌ رويدادي‌ در عالم‌ بالا و پايين‌ واقع‌ نمي‌شود مگر اين‌كه‌ آن‌ رويداد، از علم‌، قدرت‌ و اراده‌ حق‌ تعالي ‌صادر شده‌ است‌ نه‌ از علم‌، اراده‌ و قدرت‌ خلقش‌ بنابراين‌، خلق‌ را در آنها نقش ‌ديگري‌ جز نوعي‌ (اكتساب) و (كوشش‌) و (نسبت‌) و (اضافت‌) نيست‌ چنان‌ كه‌ قرآن‌ و سنت‌ بر اين‌ امر تصريح‌ كرده‌اند پس‌ آن‌ گونه‌ نيست‌ كه‌ قدريه‌ و غير آنان ‌مي‌گويند: اعمال‌ در حيطه‌ قدرت‌ ما است‌ و ما آفريننده‌ اعمال‌ خويش‌ هستيم‌ اما آجال‌ و مواعيد به‌ دست‌ غير ما مي‌باشد».
همچنين‌ جايز است‌ كه‌ معني‌ آيه‌ اين‌ باشد: «ما همه‌ چيز را به‌ اندازه‌ مقدر و معين‌ و به‌ استواري‌ و محكمي‌ تمام‌ آفريده‌ايم‌». كه‌ ميان‌ هر دو معني‌ نوعي‌ تلازم ‌وجود دارد. در اين‌ صورت‌ مي‌توان‌ گفت‌ كه‌ علم‌ جديد با پي‌ بردن‌ به‌ وجود هماهنگي‌ ميان‌ ابعاد و احجام‌ پديده‌هاي‌ بسياري‌ از خلقت‌ پروردگار، به‌ ابعادي‌ از حقيقت‌ معني‌ اين‌ آيه‌ دست‌ يافته‌ است‌.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:5429.txt">آيه  50</a><a class="text" href="w:text:5430.txt"> آيه  51</a><a class="text" href="w:text:5431.txt"> آيه  52</a><a class="text" href="w:text:5432.txt">آيه  53</a><a class="text" href="w:text:5433.txt">آيه  54</a><a class="text" href="w:text:5434.txt">آيه  55</a></body></html>سوره قمر آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و فرمان‌ ما جز يك‌بار نيست‌، چون‌ چشم‌ به‌ هم‌ زدني‌» يعني: حكم‌ و فرمان‌ ما در سرعت‌ خود، يكبار يا يك‌ كلمه‌ است‌، مانند چشم‌ به‌ همزدني‌. لمح‌ بصر: بسته‌ كردن‌ و سپس‌ باز كردن‌ چشم‌ است‌.
 
	سوره آل عمران آيه  164
‏متن آيه : ‏
‏ لَقَدْ مَنَّ اللّهُ عَلَى الْمُؤمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولاً مِّنْ أَنفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُ