 خويش‌ عمل‌ نكنند، بهره‌ فريب‌ است‌ اما كساني‌ كه‌ با طلب‌ دنيا بر آخرت‌ خويش‌ ياري‌ مي‌جويند پس‌ دنيا برايشان‌ هم‌ بهره‌اي‌ است‌ و هم‌ وسيله‌اي‌ كه‌ ايشان‌ را به‌سوي ‌خيري‌ مي‌رساند كه‌ بهتر از دنياست‌. سعيدبن‌جبير مي‌گويد: «دنيا متاع‌ غرور است‌؛ آن‌ گاه‌ كه‌ تو را از طلب‌ آخرت‌ غافل‌ كند اما چنانچه‌ تو را به‌ طلب‌ خشنودي‌ خداي‌ متعال‌ و ديدار وي‌ فراخواند پس‌ چه‌ نيكو متاع‌ و چه‌ نيكو وسيله‌اي‌ است‌». در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ : «للجنة‌ أقرب‌ إلي‌ أحدكم‌ من‌ شراك‌ نعله‌، والنار مثل ‌ذلك: ‌به‌ راستي‌ بهشت‌ به‌ يكي‌ از شما از بند كفشش‌ نزديكتر است‌ و دوزخ‌ نيز مانند اين‌ است‌». يعني‌ خير و شر به‌ انسان‌ بس‌ نزديك‌ است‌.
	سوره حديد آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ سَابِقُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا كَعَرْضِ السَّمَاء وَالْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
پس‌ چون‌ ناچيز بودن‌ بهره‌هاي‌ فاني‌ دنيا نسبت‌ به‌ نعمتهاي‌ پايدار آخرت‌ بر شما ثابت‌ شد، اينك‌: «سبقت‌ جوييد به‌سوي‌ آمرزشي‌ از جانب‌ پروردگارتان‌» يعني: بشتابيد به‌سوي‌ اعمال‌ شايسته‌اي‌ كه‌ موجب‌ آمرزشتان‌ از سوي‌ پروردگارتان ‌مي‌شود و بشتابيد به‌سوي‌ توبه‌ از گناهاني‌ كه‌ مرتكب‌ شده‌ايد مانند شتاب ‌مسابقه‌دهندگان‌. خاطرنشان‌ مي‌شود كه‌ دريافت‌ تكبير اول‌ با امام‌ و دريافت‌ صف‌ اول‌ نماز از جمله‌ اين‌ مسابقه‌ است‌ «و» بشتابيد «به‌سوي‌ بهشتي‌ كه‌ پهناي‌ آن‌ مانند پهناي‌ آسمان‌ و زمين‌ است‌» و هرگاه‌ پهناي‌ آن‌ به‌ اين‌ اندازه‌ باشد پس‌ درازاي‌ آن‌چه‌ اندازه‌ خواهد بود؟ «براي‌ مؤمنان‌ به‌ خداوند و پيامبرانش‌ آماده‌ كرده‌ شده‌» و آن‌را فقط كسي‌ مستحق‌ مي‌شود كه‌ به‌ اوامر خداي عزوجل‌ عمل‌ كرده‌ و از نواهي‌ وي‌اجتناب‌ ورزيده‌ باشد «اين‌ است‌ فضل‌ الهي‌ كه‌ مي‌دهدش‌ به‌ هر كه‌ خواهد» يعني: اين‌ وعده‌ جنت‌ و مغفرت‌، فضل‌ و بخشش‌ الهي‌ است‌ كه‌ به‌ هر كس‌ از بندگان‌ خويش‌ كه‌ خواهد، ارزاني‌ مي‌دارد بي‌آن‌كه‌ به‌ دادن‌ آن‌ ملزم‌ باشد. نسفي ‌مي‌گويد: «اين‌ آيه‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ هيچ‌ كس‌ جز به‌ فضل‌ الهي‌ به‌ بهشت‌ وارد نمي‌شود». «و خداوند داراي‌ فضل‌ بزرگ‌ است‌» پس‌ اين‌ امر كه‌ حق‌ تعالي‌ استعداد و شايسته‌گي‌ آمرزش‌ و بهشت‌ را در آنان‌ ايجاد مي‌كند، از فضل‌ و احسان‌ او بر ايشان‌ است‌.
اين‌ آيه‌ دليل‌ بر آن‌ است‌ كه‌ بهشت‌ هم‌اكنون‌ آفريده‌ شده‌ و ايمان‌ به‌ تنهايي‌ براي ‌مستحق‌ شدن‌ آن‌ كافي‌ است‌.
 
	سوره حديد آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ مَا أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي أَنفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتَابٍ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«هيچ‌ مصيبتي‌ در زمين‌ نمي‌رسد» مانند قحط باران‌، ضعف‌ گياهان‌ و نقص ‌ميوه‌ها. مصيبت‌ در لغت: هر چيزي‌ است‌ كه‌ به‌ انسان‌ از خير يا شر مي‌رسد اما در عرف‌ به‌ رسيدن‌ شر اختصاص‌ يافته‌ است‌ «و» به‌ شما هيچ‌ مصيبتي‌ نمي‌رسد «نه ‌در جانهاي‌ شما» با آفت‌ها، بيماريها، رنجها و دست‌تنگي‌ و فقر «مگر آن‌كه‌ در كتابي‌ ثبت‌ است‌» كه‌ آن‌ كتاب‌، لوح‌ محفوظ مي‌باشد «پيش‌ از آن‌كه‌ آن‌ را بيافرينيم‌» يعني: پيش‌ از آن‌كه‌ زمين‌ را بيافرينيم‌، يا پيش‌ از آن‌كه‌ آن‌ مصيبت‌ را يا مردم‌ را بيافرينيم‌؛ همه‌ چيز در لوح‌ محفوظ ثبت‌ شده‌ بود «بي‌گمان‌ اين‌ كار بر خداوند آسان‌ است‌» يعني: ثبت‌ كردن‌ اين‌ مصايب‌ در لوح‌ محفوظ با وجود بسياري آنها، بر خداوند(ج) آسان‌ است‌ زيرا او آفريننده‌ است‌ و آفريننده‌ به‌ آفريدگان‌ خويش‌ داناست‌. در روايتي‌ آمده‌ است: «هر كس‌ سر خداي‌ عزوجل‌ را در قدر وي‌ بشناسد، مصايب‌ بر وي‌ آسان‌ مي‌شود». بنابراين‌ آيه: اشياء، رخدادها و مصايب‌ همه‌ در حقيقت‌ امر به‌ خداي‌ آفريننده‌ نسبت‌ داده‌ مي‌شود نه‌ به‌ احدي‌ از بشر. اما شگون‌ بد زدن‌ به‌ زن‌، وسيله‌ سواري‌ و منزل‌، به‌ حسب‌ عرف‌ مردم‌، پندارها و سخنانشان‌ است‌، نه‌ در واقعيت‌ امر و حديثي‌ كه‌ در اين‌باره‌ به‌ روايت ‌عائشه‌ رضي‌الله عنها نقل‌ شده‌ است‌، حكايت‌گر پندارهاي‌ مردم‌ در جاهليت ‌مي‌باشد نه‌ تأييدكننده‌ آن‌ پندارها. همچنين‌ جادو، چشم‌زخم‌، قتل‌ و... همه‌ به‌سبب‌ تأثيري‌ روي‌ مي‌دهد كه‌ خداوند(ج) در آنها مي‌گذارد و در واقع‌، فعال‌ ومؤثر حقيقي‌ در همه‌ امور خداوند(ج)  است‌ و عوامل‌ ديگر فقط در حد سبب ‌ظاهري‌ مطرح‌اند نه‌ بيش‌ از آن‌.
 
سوره حديد آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«تا بر آنچه‌ از دست‌ شما رفت‌، اندوه‌ نخوريد» يعني: شما را از حقيقت‌ تقدير خويش‌ خبر داديم‌ تا بر آنچه‌ كه‌ از دنيا از دست‌ داده‌ايد، اندوه‌ نخوريد «و تا به‌ آنچه‌ به‌ شما عطا كرد» خداي‌ متعال‌ از دنيا «شادمان‌ نشويد» زيرا اين‌ دنيا به‌زودي‌ از دست‌ مي‌رود پس‌ هر چه‌ به‌ زودي‌ از دست‌ برود، شايسته‌ آن‌ نيست‌ كه‌ بر به‌دست‌آوردن‌ آن‌ شادمان‌ شويد، يا بر از دست‌ رفتن‌ آن‌ اندوه‌ بخوريد، با در نظرداشت‌ اين‌ حقيقت‌ كه‌ همه‌ اينها به‌ قضا و قدر حق‌ تعالي‌ وابسته‌ است‌ پس ‌انسان‌ هرگز نمي‌تواند از سرنوشتي‌ كه‌ براي‌ او نوشته‌ شده‌ تجاوز كند لذا آنچه‌ كه ‌خواه‌ناخواه‌ شدني‌ باشد و الزاما روي‌ دهد، نه‌ فرا آوردن‌ آن‌ سزاوار شادماني‌ است و نه‌ از دست‌ دادن‌ آن‌ سزاوار پريشاني‌ و اندوه‌. پس‌ بدانيد كه‌ نعمتهايي‌ كه‌ خداوند(ج) به‌ شما ارزاني‌ داشته‌ است‌، حاصل‌ تلاش‌ و دست‌رنج‌ شما نيست‌ بلكه ‌رزقي‌ است‌ كه‌ حق‌ تعالي‌ به‌ شما بخشيده‌ است‌ لذا نعمت‌هاي‌ او را وسيله ‌فخرفروشي‌ و برتري‌جويي‌ بر ديگران‌ قرار ندهيد «و خداوند هيچ‌ متكبر خودستايي‌ را دوست‌ ندارد» پس‌ گويي‌ معني‌ اين‌ است: هر كس‌ به‌ بهره‌هاي‌ دنيوي‌ شادمان‌ شده ‌و اين‌ بهره‌ها نزد وي‌ بزرگ‌ و گرامي‌ داشته‌ شود، بي‌گمان‌ تكبر ورزيده‌ و به‌ آنها فخر كرده‌ است‌.
بايد دانست‌ كه‌ اين‌ مذمت‌ و نكوهش‌ ناظر بر آن‌ شادماني‌اي‌ است‌ كه‌ صاحبش ‌در آن‌ تكبر، فخرفروشي‌ و بد مستي‌ كند. همچنين‌ با اين‌ آيه‌ روشن‌ مي‌شود كه‌ اندوه‌ مورد نكوهش‌، همانا اندوهي‌ است‌ كه‌ صاحبش