ست‌ كسي‌ كه‌ اصحاب‌ رضوان‌ الله عليهم‌ اجمعين‌ را سب‌ و لعن‌ كند، يا به‌ ايشان‌ آزاري ‌برساند، يا بخواهد كه‌ از قدر و منزلت‌ ايشان‌ بكاهد. پس‌ هر كس‌ صحابه ‌رسول‌ خدا ص را لعن‌ و دشنام‌ مي‌گويد، فاسق‌ است‌ و چنين‌ كسي‌ از ادب‌ اسلام‌ و اخلاق‌ آن‌ به‌ دور، از روح‌ دين‌ و صفاي‌ آن‌ مهجور و مبتدع‌ و گمراه‌ مي‌باشد زيرا قرآن‌كريم‌ به‌ آمرزشخواهي‌ براي‌ اصحاب‌ امر كرده‌ و از كينه‌ و حسدورزي‌ بر مردان‌ و زنان‌ مؤمن‌ نهي‌ نموده‌ است‌.
ابن‌جرير از مالك‌بن‌اوس‌(رض) روايت‌ كرده‌ است‌ كه‌ گفت: «عمربن‌خطاب‌(رض) آيه: (‏ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاء وَالْمَسَاكِينِ...) را خواند تا به‌ (عَلِيمٌ حَكِيمٌ ‏) «توبه/60» رسيد، آن‌ گاه‌ فرمود: اين‌ صدقات‌ براي‌ اين‌ گروه‌ است‌: (‏ وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَيْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى)«انفال/41». سپس‌ فرمود: اين‌ غنايم‌ هم ‌براي‌ اين‌ گروه‌ است:  (‏ مَّا أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ) تا رسيد به‌ (‏ لِلْفُقَرَاء ....    وَالَّذِينَ تَبَوَّؤُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِن قَبْلِهِمْ ....‏ وَالَّذِينَ جَاؤُوا مِن بَعْدِهِمْ.....). آن‌ گاه ‌فرمود: لذا اين‌ في‌ء شامل‌ عموم‌ مسلمين‌ است‌ و همه‌ ايشان‌ را در بر گرفته‌ است‌ و هيچ‌ يك‌ از مسلمانان‌ نيست‌ مگر اين‌كه‌ براي‌ او در آن‌ حقي‌ است‌». امام‌ رازي ‌مي‌گويد: «بدان‌كه‌ اين‌ آيات‌ در بر گيرنده‌ تمام‌ مسلمين‌ است‌ زيرا مسلمانان‌ از اين ‌سه‌ گروه‌ خارج‌ نيستند؛ يا مهاجرند، يا انصار، يا هم‌ كساني‌ اند كه‌ بعد از ايشان ‌آمده‌اند. سپس‌ اضافه‌ مي‌كند: هر كس‌ كه‌ سابقان‌، يعني‌ مهاجران‌ و انصار را به ‌دعا و رحمت‌ ياد نكند بلكه‌ از ايشان‌ به‌ بدي‌ ياد نمايد، او بر اساس‌ نص‌ آيه‌ از اقسام‌ مؤمنان‌ خارج‌ است‌».
 
سوره آل عمران آيه  186

‏متن آيه : ‏

‏ لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُواْ أَذًى كَثِيراً وَإِن تَصْبِرُواْ وَتَتَّقُواْ فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الأُمُورِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و شما قطعا در مالها و جانهايتان‌ آزموده‌ خواهيد شد» يعني‌: به‌ طور قطع‌ در اموال‌ خود مورد امتحان‌ و آزمايش‌ قرار مي‌گيريد؛ با از دست‌ دادن‌ آنها بر اثرحوادث‌ و مصايب، بذل‌ و انفاقهاي‌ واجب‌ و ساير تكاليف‌ شرعي‌اي‌ كه‌ متعلق‌ به ‌اموال‌ است‌. همچنان‌ در جانهاي‌ خود مورد امتحان‌ و آزمايش‌ قرار مي‌گيريد؛ بامرگ، مبتلا شدن‌ به‌ بيماري‌ها، ازدست‌دادن‌ عزيزان‌ و كشته ‌شدن‌ در راه‌ خدا(جل جلاله).
با توجه‌ به‌ اين‌ كه‌ آيه ‌كريمه‌ بعد از هجرت‌ مؤمنان‌ به‌ مدينه‌ و قبل‌ از غزوه‌ بدر نازل‌ شد؛ اين‌ خطابي‌ است‌ به‌ رسول‌ خداص و امت‌ ايشان‌ جهت‌ تسليت‌ ودلجويي‌شان‌ بر كيد و آزارهاي‌ كافران‌ و فاسقان‌ كه‌ در آينده‌ با آن‌ روبرو خواهند شد تا مؤمنان‌ خود را به‌ پايداري‌ و شكيبايي‌ بر تحمل‌ رنجها و ناخوشي‌ها آماده‌ ساخته، از هم‌اكنون‌ راه‌ دشواري‌ را كه‌ پيش‌رو دارند، درنظر بگيرند «و از كساني‌كه‌ پيش‌ از شما به‌ آنان‌ كتاب‌ داده‌ شده» يعني‌: از يهود و نصاري‌ «و همچنان‌ از كساني‌ كه‌ به‌ شرك‌ گراييده‌اند» كه‌ ساير طوايف‌ كفر از غير اهل‌ كتاب‌اند؛ «سخنان‌ دل‌آزار بسياري‌ خواهيد شنيد» از طعن‌ و تمسخر در دين‌ و مقدسات‌ و آبروي‌خويش‌.
بنا به‌ روايتي‌ در سبب‌ نزول، اين‌ بخش‌ از آيه‌ كريمه‌ درباره‌ كعب‌بن‌ اشرف‌ يهودي ‌نازل‌ شد كه‌ رسول‌ خداص را با اشعار خويش‌ هجو مي‌كرد و در اين‌ اشعار؛ كفارقريش‌ را عليه‌ آن‌ حضرت‌ص بر مي‌انگيخت‌.
«ولي‌ اگر صبر كنيد و تقوي‌ پيشه‌ نماييد» صبر: مقيد ساختن‌ و پايبند كردن‌ نفس‌ برچيزي‌ است‌ كه‌ آن‌ را ناخوش‌ دارد، همچون‌ فروخوردن‌ خشم‌ و مقاومت‌ در برابرسختي‌ها با روحيه‌ پايداري‌ و احساس‌ رضايت‌. تقوي‌: دوري‌ گزيدن‌ از گناهان‌ وپايبندي‌ به‌ دستورات‌ الهي‌ است‌. آري‌! اگر چنين‌ كنيد، بي‌ترديد «اين‌» صبر وپرهيزگاري‌ «از عزم‌ امور است» يعني‌: از آن‌ كارهايي‌ است‌ كه‌ بر شما واجب ‌است‌ تا تصميم‌ خود را بر آن‌ استوار كنيد. گفته‌ مي‌شود: «عزم‌الامر»، آن‌گاه‌ كه‌شخص‌ كار را محكم‌ كرده‌ و آن‌ را به‌ سامان‌ رساند و استوار گرداند.
قول‌ راجح‌ اين‌ است‌ كه‌: حكم‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ منسوخ‌ نيست‌ زيرا جدال‌ به‌ شيوه ‌نيكوتر، هميشه‌ مطلوب‌ است، چنان‌كه‌ رسول‌ اكرم‌ص با وجود آن‌ كه‌ به‌ جهاد دستور داده‌ شده‌ بودند، با يهوديان‌ مدارا مي‌كردند و از منافقان‌ در مي‌گذشتند.
 
سوره حشر آيه  11
‏متن آيه : ‏
‏ أَلَمْ تَر إِلَى الَّذِينَ نَافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوَانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَداً أَبَداً وَإِن قُوتِلْتُمْ لَنَنصُرَنَّكُمْ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا به‌سوي‌ كساني‌ نديدي‌ كه‌ نفاق‌ ورزيدند» يعني: در ظاهر به‌ اسلام‌ تظاهر نموده‌ ولي‌ در باطن‌ كفر ورزيدند. در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است‌ كه‌ مراد عبدالله بن‌ابي‌ و يارانش‌ بودند كه‌ به‌ يهوديان‌ بني‌نضير بدين‌ مضمون‌ پيغام‌ فرستادند: پايداري‌ ورزيد و از خود دفاع‌ كنيد زيرا ما شما را رها و تسليم‌ نمي‌كنيم‌، اگر مسلمانان‌ با شما جنگيدند، دوشادوشتان‌ مي‌جنگيم‌ و اگر شما را بيرون‌ راندند، با شما بيرون‌ رفته‌ و تن‌ به‌ تبعيد مي‌دهيم‌! پس‌ يهود چشم‌ انتظار تحقق‌ اين‌ وعده ‌بودند؛ اما منافقان‌ به‌ وعده‌ خود وفا نكرده‌ و آنها را هيچ‌ ياري‌ ندادند، از سوي ‌ديگر خداوند(ج) در دلهاي‌ يهوديان‌ رعب‌ و وحشت‌ افگند و از رسول‌ اكرم‌ ص خواستند كه‌ آنان‌ را از مدينه‌ بكوچاند و از ريختن‌ خونهايشان‌ دست‌ بردارد. و رسول‌ خدا ص نيز چنين‌ كردند. سرانجام‌ امر اين‌ بود كه‌ آنها خانه‌هاي‌ خود را ويران‌ كرده‌، آن‌ را بر پشت‌ شترانشان‌ نهاده‌ به‌ راه‌ افتادند و به‌سوي‌ خيبر كوچيدند و جمعي‌ هم‌ به‌سوي‌ شام‌ رفتند. آري‌! اين‌ منافقان‌ «به‌ آن‌ برادران‌ خود از اهل‌ كتاب ‌كه‌ كفر ورزيدند مي‌گويند: اگر شما بيرون‌ رانده‌ شويد، البته‌ ما نيز همراه‌ شما بيرون ‌مي‌آييم» مراد از اين‌ برادري‌، برادري‌ در كفر، يا دوستي‌ و رفاقت‌ است‌. لام ‌«لئن‌» در هر چهار جا از اين‌ آيه‌ براي‌ قسم‌ است‌. يعني: سوگند به‌ خدا كه‌ اگر