 آمرزگار است» بر آنچه‌ كه‌ از شما در موالات‌ با كفار سر زده‌ است‌؛ از نقل ‌دادن‌ اخبار و غير آن‌ «مهربان» است‌ به‌ شما چرا كه‌ شما را به‌ شتاب‌ مجازات‌ نمي‌كند.
ابن‌مردويه‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ از ابوهريره‌(رض) روايت‌ كرده‌ است‌ كه ‌فرمود: اولين‌ كسي‌ كه‌ با مرتدان‌ در راه‌ اقامه‌ و بر پاداشت‌ دين‌ خدا(ج)  جنگيد، ابوسفيان‌بن‌حرب‌ بود و اين‌ آيه‌ درباره‌ وي‌ نازل‌ شد.
 
	سوره ممتحنة آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَارِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«خداوند شما را از كساني‌ كه‌ با شما در دين‌ نجنگيده‌ و شما را از ديارتان‌ بيرون‌ نكرده‌اند، باز نمي‌ دارد كه‌ با آنان‌ نيكي‌ كنيد» يعني: خداوند(ج)  شما را از اين‌ امر نهي‌ نمي‌كند كه‌ با كفار هم‌ پيماني‌ كه‌ بر ترك‌ جنگ‌ و ياري‌ نكردن‌ كفار ديگر عليه‌شما با شما پيمان‌ بسته‌اند، به‌ مقتضاي‌ احسان‌ و نيكي‌ رفتار كنيد؛ مانند رعايت‌ صله‌رحم‌ با خويشاوندان‌ غير مسلمان‌، نفع‌ رساندن‌ به‌ همسايه‌ مشرك‌ و مهمان ‌كردن ‌آنان‌ «و با آنان‌ به‌ انصاف‌ رفتار كنيد» يعني: در تعاملاتي‌ كه‌ ميان‌ شما و آنان‌ صورت‌ مي‌گيرد، با آنان‌ دادگرانه‌ و به‌ عدالت‌ رفتار و معامله‌ كنيد؛ با پرداختن‌ حقشان‌، مانند وفا به‌ وعده‌، پرداخت‌ امانت‌ و پرداخت‌ بي‌كم‌وكاست‌ بهاي‌ آنچه‌ كه‌ از آنان‌ خريداري‌ مي‌كنيد. چنان‌كه‌ قبيله‌ خزاعه‌ با رسول‌ اكرم‌ ص چنين‌ عهدي ‌بستند و آن‌ حضرت‌ ص در حق‌ آنان‌ به‌ نيكي‌ و وفا دستور دادند «بي‌گمان‌ خداوند دادگران‌ را دوست‌ دارد» پس‌ رهرو راه‌ عدل‌ و داد باشيد.
قتاده‌ بر آن‌ است‌ كه‌ اين‌ حكم‌ در اول‌ اسلام‌ بود، سپس‌ آيه: (فَاقْتُلُواْ الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُم) «توبه‌/5» آن‌ را منسوخ‌ كرد. اما اكثر اهل‌ تأويل‌ برآنند كه‌ اين‌ آيه‌ منسوخ‌ نيست‌، به‌ دليل‌ روايت‌ بخاري‌ و مسلم‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آن‌ از اسماء دختر ابوبكر رضي‌الله عنهما كه‌ فرمود: «مادرم‌ درحالي‌كه‌ مشرك‌ بود، در دوران‌ پيمان ‌قريش‌ (صلح‌ حديبيه) به‌ ديدارم‌ آمد پس‌ به‌ محضر رسول‌ خدا ص رفتم‌ و گفتم: يا رسول‌الله! مادرم‌ درحالي‌كه‌ به‌ من‌ راغب‌ است‌ نزد من‌ آمده‌ است‌، آيا با وي ‌صله‌ رحم‌ را به‌ جاي‌ آورم‌؟ فرمودند: آري‌! با مادرت‌ صله‌ رحم‌ را به‌ جاي ‌آور». سپس‌ خداوند متعال‌ اين‌ آيه‌ را نازل‌ فرمود.
 
سوره ممتحنة آيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّمَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَأَخْرَجُوكُم مِّن دِيَارِكُمْ وَظَاهَرُوا عَلَى إِخْرَاجِكُمْ أَن تَوَلَّوْهُمْ وَمَن يَتَوَلَّهُمْ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«جز اين‌ نيست‌ كه‌ خداوند شما را از» نيك‌ رفتاري‌ با «كساني‌ نهي‌ مي‌كند كه‌ با شما در دين‌ جنگيده‌اند و شما را از خانه‌ و كاشانه‌تان‌ آواره‌ كرده‌اند» كه‌ آنان‌ سردمداران‌ و رهبران‌ كفر از قبيله‌ قريش‌ و امثالشان‌ از كساني‌ اند كه‌ عليه‌ مسلمانان ‌سرسخت‌ و ستيزه‌جو بودند «و بر راندنتان‌ با ديگران‌ همدستي‌ كردند» يعني: حق‌ تعالي‌ شما را از نيكرفتاري‌ با كساني‌ نيز نهي‌ مي‌كند كه‌ دشمن‌ را عليه‌ شما ياري ‌و پشتيباني‌ كرده‌اند. يعني: كساني‌ را ياري‌ و پشتيباني‌ كرده‌اند كه‌ با شما جنگيده‌اند و شما را به‌ خاطر دينتان‌ از خانه‌ و كاشانه‌تان‌ بيرون‌ رانده‌اند و آنان‌ ساير اهل‌ مكه ‌و كسان‌ ديگري‌ هستند كه‌ با آنها همپيمان‌ شده‌ بودند. آري‌! نهي‌ مي‌كند شما را «از اين‌كه‌ با آنان‌ تولي‌ كنيد» يعني: آنان‌ را به‌ دوستي‌ و ياري‌ بگيريد «و هر كس ‌دوستشان‌ بدارد پس‌ آن‌ گروه‌ آنانند ستمگران» زيرا آنان‌ دوستي‌ را در غير جايگاهش‌ نهاده‌ و كساني‌ را به‌ دوستي‌ گرفته‌اند كه‌ سزاوار دشمني‌ مي‌باشند، چراكه‌ دشمن‌ خدا(ج)  و پيامبر و كتاب‌ وي‌ مي‌باشند. دليل‌ اين‌ كه‌ خداي‌ متعال‌ از جايز بودن‌ دادگري‌ و نيكوكاري‌ با گروه‌ اول‌ از كفار بي‌آزار سخن‌ گفت‌، نه‌ از جواز ولايت‌ و دوستي‌ با آنان‌، اين‌ است‌ كه: ولايت‌ و دوستي‌ با كفار به‌ هيچ‌ حال‌ جايز نيست‌ و ولايت‌ جز با مؤمنان‌ حرام‌ قطعي‌ مي‌باشد پس‌ اگر در يك‌ كشور غير مسلماناني‌ وجود داشته‌ باشند كه‌ با مسلمانان‌ وارد كشمكش‌ نشوند، نيكوكاري‌ و عدالت‌ با آنان‌ جايز است‌ اما ولايت‌ با آنان‌ هرگز جواز ندارد. خاطرنشان ‌مي‌شود كه‌ از بزرگترين‌ مظاهر ولايت‌ با كفار در عصر ما، داخل‌ شدن‌ در احزاب ‌آنان‌ است‌.
	سوره ممتحنة آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَّهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُم مَّا أَنفَقُوا وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ أَن تَنكِحُوهُنَّ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنفَقْتُمْ وَلْيَسْأَلُوا مَا أَنفَقُوا ذَلِكُمْ حُكْمُ اللَّهِ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ آمده‌ است: چون‌ رسول‌ اكرم‌ ص در حديبيه‌ با قريش‌ بر اين‌ شرط صلح‌ نمودند كه‌ هر كس‌ از مسلمانان‌ مكه‌ نزدشان‌ آمد، او را واپس‌ به‌ مكه‌ برگردانند، در اين‌ اثنا زنان‌ مسلماني‌ از مكه‌ به‌سوي‌ ايشان‌ هجرت ‌كردند. پس‌ خداي‌ متعال‌ نپذيرفت‌ كه‌ آنها به‌سوي‌ مشركان‌ برگردانده‌ شوند و نازل ‌فرمود: «اي‌ مؤمنان‌! چون‌ زنان‌ مؤمن‌ مهاجر» از ميان‌ كفار «نزد شما بيايند پس ‌آنان‌ را امتحان‌ كنيد» يعني: آنان‌ را بيازماييد تا ميزان‌ رغبت‌ و گرايش‌ آنان‌ به‌ اسلام‌ را دريابيد. ابن‌ عباس‌ك مي‌گويد: «امتحانشان‌ اين‌ بود كه‌ به‌ خدا سوگند خورند كه‌ نه‌ به‌ سبب‌ ناسازگاري‌ و نفرت‌ از شوهرانشان‌ از مكه‌ بيرون‌ شده‌اند، نه‌ به‌ انگيزه ‌تمايل‌ به‌ رفتن‌ از سرزميني‌ به‌ سرزميني‌ ديگر، نه‌ به‌ طلب‌ دنيا و نه‌ به‌ عشق‌ مردي‌ از مسلمانان‌ بلكه‌ فقط به‌ انگيزه‌ دوستي‌ خداوند(ج)  و پيامبرش‌ و رغبت‌ در دينش ‌هجرت‌ كرده‌اند پس‌ چون‌ بر اين‌ مضمون‌ قسم‌ مي‌خوردند، رسول‌ خدا ص مهري ‌را كه‌ شوهرانشان‌ به‌ آنان‌ داده‌ بودند و خرجي‌ را كه‌ بر آنان