ندهد؟ بدانيد كه‌ شما سپاه‌ و لشكري‌ نداريدكه‌ از عذاب‌ خداي‌ سبجان‌ بازتان‌ دارد. تعبير: (مِّن دُونِ الرَّحْمَنِ) به‌ اين‌ حقيقت ‌اشاره‌ دارد كه‌ بقاي‌ مردم‌ در زمين‌ همراه‌ با كفر و ظلمشان‌، به‌ سبب‌ رحمت‌ خداي ‌رحماني‌ است‌ كه‌ رحمتش‌ بر همه‌ چيز فراگير و گسترده‌ است‌ «كافران‌ جز در فريب ‌نيستند» فريب‌ بزرگي‌ از جهت‌ شيطان‌ كه‌ آنها را بدان‌ مي‌فريبد. آيه‌ كريمه‌ رد پندار كفاري‌ است‌ كه‌ با تكيه‌ بر ياري‌ ياران‌ كافرشان‌ از ايمان‌ آوردن‌ امتناع ‌مي‌كردند.
آن‌ گاه‌ خداوند متعال‌ بر اين‌ پندار كفار كه‌ غير از او روزي‌دهنده‌ ديگري‌ نيز وجود دارد و بتان‌ سرچشمه‌ تمام‌ خيرها هستند و آفات‌ را از آنان‌ دفع‌ مي‌كنند، مهر بطلان‌ كوبيده‌ و مي‌فرمايد:
 
سوره ملك آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ أَمَّنْ هَذَا الَّذِي يَرْزُقُكُمْ إِنْ أَمْسَكَ رِزْقَهُ بَل لَّجُّوا فِي عُتُوٍّ وَنُفُورٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«يا كيست‌ آن‌ كس‌ كه‌ به‌ شما روزي‌ دهد اگر خدا رزق‌ خود را از شما باز دارد؟» يعني: چه‌ كسي‌ است‌ كه‌ بر شما ارزاق‌ ـ اعم‌ از باران‌ و غير آن‌ ـ را فرو ريزاند، اگر خداي‌ سبحان‌ اين‌ ارزاق‌ را از شما باز دارد و باز گيرد؟ «بلكه‌ حق‌ اين‌ است‌ كه ‌در سركشي‌ و رميدگي‌ پاي‌ فشردند» و در عناد و استكبار از حق‌ دراز دستي‌ مي‌كنند لذا نه‌ درس‌ و اندرز مي‌گيرند و نه‌ انديشه‌ مي‌كنند.
 
	سوره ملك آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ أَفَمَن يَمْشِي مُكِبّاً عَلَى وَجْهِهِ أَهْدَى أَمَّن يَمْشِي سَوِيّاً عَلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌ گاه‌ خداي‌ متعال‌ براي‌ مؤمن‌ و كافر مثلي‌ مي‌آورد: «پس‌ آيا آن‌ كس‌ كه‌ نگونسار راه‌ مي‌پيمايد، راهيافته‌تر است‌ يا آن‌ كس‌ كه‌ ايستاده‌ بر راه‌ راست ‌مي‌رود؟» كسي‌ كه‌ نگونسار راه‌ مي‌پيمايد، انسان‌ كافر است‌ كه‌ در دنيا در معاصي‌ خداي‌ عزوجل‌ فروافتاده‌ است‌ لذا او هم‌ وي‌ را در روز قيامت‌ درافتاده‌ بر رويش‌حشر مي‌كند و آن‌ كس‌ كه‌ راست‌ و ايستاده‌ بر راهي‌ مي‌رود كه‌ راست‌ است‌ و هيچ‌ كجي‌ و انحرافي‌ در آن‌ نيست‌، شخص‌ مؤمني‌ است‌ كه‌ در دنيا بر مبناي‌ برنامه ‌خدا(ج) و در روشنايي‌ هدايت‌ و بينش‌ به‌ جلو مي‌رود پس‌ اين‌ انسان‌ مؤمن‌ در آخرت‌ نيز راست‌ و استوار بر راه‌ راستي‌ حشر مي‌شود كه‌ انجام‌ آن‌ بهشت‌ است‌ و او را يكراست‌ به‌ بهشت‌ مي‌رساند.
 
	سوره ملك آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ هُوَ الَّذِي أَنشَأَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلاً مَّا تَشْكُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو» اي‌ پيامبر ص «اوست‌ آن‌ كس‌ كه‌ شما را آفريد» در آفرينش‌ نخستين‌ بعد از آن‌كه‌ چيزي‌ نبوديد و در پرده‌ عدم‌ قرار داشتيد «و پديد آورد» براي‌ شما «گوش‌ها» را تا به‌ وسيله‌ آن‌ بشنويد «و چشم‌ها را» تا به‌ وسيله‌ آن‌ ببينيد «و دلها را» تا به‌ وسيله‌ آنها در مخلوقات‌ خداوند متعال‌ عارفانه‌ بينديشيد «چه‌ كم‌ شكر مي‌گزاريد» يعني: شما شكر پروردگار اين‌ نعمت‌ها را جز اندكي‌ به‌ جا نمي‌آوريد تا با يكتاپرستي‌ آن‌ سر به‌ راه‌ طاعت‌ و اخلاص‌ بگذاريد؛ آخر او در شما حاسه‌ شنوايي‌ را آفريد تا به‌ وسيله‌ آن‌ اندرزها را بشنويد و حاسه‌ بينايي‌ را آفريد تا به‌وسيله‌ آن‌ در ابداعات‌ آفرينش‌ وي‌ نظر كنيد و دلها و عقلها را آفريد تا به‌ وسيله‌ آن‌ در مخلوقات‌ او و ادراك‌ حقايق‌ اشياء تأمل‌ و تفكر كنيد ولي‌ شما از اين‌ نيروها در جهت‌ طاعت‌ و انجام‌ اوامر حق‌ و ترك‌ نواهي‌اش‌ اندكي‌ بهره‌ مي‌گيريد در حالي‌ كه ‌شكر حقيقي‌ اين‌ است‌ كه‌ اين‌ نيروها و توانايي‌ها را در جهت‌ آنچه‌ كه‌ به‌ خاطر آن ‌آفريده‌ شده‌اند به‌ كار گيريد، نه‌ اين‌كه‌ صرفا شكر را به‌ زبان‌ تكرار كنيد اما همزمان ‌با عصيان‌ هم‌آوا و هم‌ آغوش‌ باشيد! پس‌ هرگاه‌ اين‌ نيروها در طلب‌ رضاي‌ الهي‌ به‌كار گرفته‌ نشد، يقين‌ داشته‌ باشيد كه‌ مطلقا شكر منعم‌ را به‌ جاي‌ نياورده‌ايد. دليل ‌اين‌كه‌ اين‌ اندامها به‌ يادآوري‌ مخصوص‌ گرديده‌اند اين‌ است‌ كه‌ اينها ابزارهاي ‌فهم‌ و دانش‌ اند.
سپس‌ حق‌ تعالي‌ سومين‌ برهان‌ بر كمال‌ قدرت‌ خويش‌ را ذكر نموده‌ و مي‌فرمايد:
 
	سوره آل عمران آيه  200

‏متن آيه : ‏

‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ‏

 ‏ترجمه : ‏
«اي‌ مؤمنان‌! صبر پيشه‌ كنيد و پايداري‌ ورزيد» حق‌ تعالي‌ مؤمنان‌ را به‌ صبر بر طاعات‌ و شكيبايي‌ از شهوات‌ برمي‌انگيزد. بايد دانست‌ كه‌: يكي‌ «صبر» است‌ وديگري‌ «مصابره»، يعني‌: پايداري‌ دربرابر دشمنان‌ و شكيبايي‌ بر سختي‌هاي‌جنگ، كه‌ مصابره‌ از صبر سخت‌تر و دشوارتر است‌ «و براي‌ جهاد آماده‌ باشيد» يعني‌: در مرزهاي‌ سرزمين‌ اسلامي‌ در حال‌ آماده‌باش‌ قرارداشته‌ باشيد، درحالي‌كه‌ اسبان‌ و ديگر وسايل‌ جهاد را مهياي‌ كار نگاه‌ مي‌داريد و اين‌ آمادگي ‌را اصطلاحا «مرابطه» مي‌نامند. انتظاركشيدن‌ نمازها در مساجد نيز از «رباط» است‌. بنابراين، «رباط»، محكم‌ كردن‌ مرزها و پايبندي‌ به‌ مساجد است‌ «و از خداپروا كنيد، باشد كه‌ رستگار شويد» پس‌ تقواي‌ الهي‌ سبب‌ رستگاري‌ است، تقوايي ‌كه‌ اين‌ سوره‌ با سفارش‌ به‌ آن‌ ختم‌ و سوره‌ بعدي‌ با سفارش به‌ آن‌ آغاز مي‌شود.
از ابوهريره‌(رض) در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ روايت‌ شده‌ است‌ كه‌ فرمود: درحقيقت‌ در زمان‌ رسول‌ اكرم‌ «چنان‌ غزوه‌اي‌ نبود كه‌ مؤمنان‌ در آن‌ مرابط(به‌حال‌ آماده‌باش) باشند، ليكن‌ اين‌ آيه‌ كريمه‌ درباره‌ كساني‌ نازل‌ شد كه‌ با خواندن‌ نمازها در اوقات‌ آن‌ و سپس‌ باقي‌ ماندن‌ در مساجد و ذكر خداي‌ عزوجل‌در آنها، مساجد را آباد نگاه‌ مي‌دارند. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌خدا «فرمودند: «آيا شما را از آنچه‌ كه‌ خداوند(ج) با آن‌ گناهان‌ را محو ودرجات‌ را بلند مي‌سازد آگاه‌ نكنم‌؟ (اينك‌ آگاهتان‌ مي‌كنم): كامل ‌ساختن‌ وضو با وجود سختي‌ها، گام نهادن‌ بسيار به‌سوي‌ مساجد و انتظار كشيدن‌ نمازي‌ بعد ازنمازي‌؛ اين‌ است‌ رباط، اين‌ است‌ رباط، اين‌ است‌ رباط».
در فضيلت‌ آمادگي‌ (رباط) در راه‌ خدا(ج) و پشتيباني‌ از مسلماناني‌ كه‌ در سرزمين‌ دشمن‌ در مقابل‌ آن‌ قرار دارند، نيز احاديث‌ بسياري‌ آمده‌ است، از آن ‌جمله‌ اين‌ حديث‌ شريف‌ است‌: «آمادگي‌ يك‌ روز در راه‌ خدا(ج) بهتر از دنيا ومافيهاست». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «هركسي‌كه‌ مي‌ميرد، بر عمل ‌وي‌ مهر ختام‌ زده‌ مي