فت: هرگز هيچ‌ چيزي‌ را از رسول‌ خدا ص نشنيدم‌ مگر اين‌كه‌ آن‌ را فراگرفتم‌ و هرگز آن‌ را فراموش‌ نكردم‌».
	سوره حاقة آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ نَفْخَةٌ وَاحِدَةٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ چون‌ دميده‌ شود در صور يك‌بار دميدن» يعني: دميدن‌ اول‌ كه‌ با آن‌ مردم‌ همه‌ مي‌ميرند و عالم‌ ويران‌ مي‌شود. ابن‌ كثير مي‌گويد: «حق‌ تعالي‌ بر يكبار دميدن‌ تأكيد كرد، براي‌ تفهيم‌ اين‌ حقيقت‌ كه‌ فرمان‌ وي‌ به‌ تكرار و پيگيري‌ نيازي‌ ندارد و بي‌هيچ‌ مانع‌ و مخالفتي‌ اجرا مي‌شود».
 
	سوره حاقة آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ وَحُمِلَتِ الْأَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَاحِدَةً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و زمين‌ و كوهها برداشته‌ شود» از جاي‌ هاي‌ خود و بركنده‌ شود از مقرهاي ‌خود به‌ قدرت‌ الهي‌ «و يكباره‌ درهم‌ كوبيده‌ شود» يعني: درهم‌ شكسته‌ شود به‌يك‌بار كوفتن‌ نه‌ بيشتر از آن‌. به‌قولي‌ معني‌ اين‌ است: زمين‌ و كوهها به‌ يكباره‌ گسترده‌ ساخته‌ شود و به‌ زمين‌ همواري‌ كه‌ هيچ‌ كجي‌اي‌ در آن‌ نيست‌ و به‌ كتله ‌واحدي‌ تبديل‌ شود. «دك‌» و «دق‌» در معني‌ به‌هم‌ نزديك‌اند ولي‌ «دك‌» در معني‌ بليغ‌تر است‌.
	سوره حاقة آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ آن‌ روز واقعه‌ روي‌ دهد» يعني: قيامت‌ برپا شود.
 
	آيه  4
‏متن آيه : ‏
‏ وَآتُواْ النَّسَاء صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِن طِبْنَ لَكُمْ عَن شَيْءٍ مِّنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَّرِيئاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و مهر زنان‌ را از روي‌ طيب‌ خاطر» به‌عنوان‌ هديه‌اي‌ «به‌ ايشان‌ بدهيد و اگر به‌ ميل‌ خودشان‌ چيزي‌ از آن‌ را به‌ شما واگذاشتند، پس‌ آن‌ را حلال‌ و گوارا بخوريد» لذا آنچه‌ در حلال‌ بودن‌ اين‌ واگذاري‌ معتبر است‌، خوشي ‌خاطر زنان‌ است‌، نه‌ مجرد موافقت‌ آنها با الفاظي‌ كه‌ از آن‌ رضايت‌ و طيب ‌خاطر بر نمي‌آيد. ابن‌عباس‌(رض) درتفسير ﴿هَنِيئاً مَّرِيئاً ‏﴾  مي‌گويد: «هرگاه‌ زن‌ بدون‌ زيان ‌رساندن‌ و فريب‌ مرد، مهرخود را به‌ وي‌ بخشيد، پس‌ آن‌ هني‌ء و مري‌ء؛ يعني‌ نوشين‌ و گواراست». هني‌ء: در لغت؛ غذايي‌ است‌ كه‌ خورنده‌ از آن‌ لذت‌ مي‌برد و مري‌ء: غذايي‌ است‌ كه‌ خوب‌ هضم‌ شده‌ و از آن‌ تغذي‌ به‌ عمل‌ آيد.
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ روايت‌ شده‌ است‌: رسم‌ بر آن‌ بود كه‌ چون‌ مردي ‌دخترش‌ را به‌ نكاح‌ مي‌داد، مهرش‌ را براي‌ خود گرفته‌ و آن‌ را به‌ دختر نمي‌داد،[1] پس‌ خداوند متعال‌ اين‌ آيه‌ را نازل‌ فرمود. اما به‌ قولي‌ ديگر: مخاطب‌ آيه ‌شوهران‌، اوليا و سرپرستان‌ زنان‌اند كه‌ از خوردن‌ مهر آنان‌ منع‌ شده‌اند.
 
[1] چنان‌كه‌ هم‌ اكنون‌ رسم‌ و رواج‌ حاكم‌ در بسياري‌ از مناطق‌ افغانستان‌ چنين‌ است‌.سوره حاقة آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ وَانشَقَّتِ السَّمَاء فَهِيَ يَوْمَئِذٍ وَاهِيَةٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و آسمان‌ بشكافد پس‌ آن‌ در آن‌ روز سست‌پيوند است» يعني: آسمان‌ مي‌شكافد و فرشتگان‌ از آن‌ فرود مي‌آيند پس‌ در آن‌ روز آسمان‌ ضعيف‌ و سست‌ و شكننده ‌است‌ و مانند هميشه‌ در ميان‌ اجزاي‌ آن‌ تماسك‌ و پيوند محكمي‌ وجود ندارد.
 
سوره حاقة آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ وَالْمَلَكُ عَلَى أَرْجَائِهَا وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و فرشتگان‌ بر كناره‌هاي‌ آسمان‌ باشند» بعد از آن‌كه‌ آسمان‌ خود جايگاه ‌ايشان‌ بود پس‌ فرشتگان‌ منتظر آنند كه‌ پروردگار ايشان‌ را فرمان‌ دهد و به‌سوي‌ زمين‌ فرود آيند و بر زمين‌ و كساني‌ كه‌ در آن‌ هستند، احاطه‌ كنند. نسفي‌ مي‌گويد: «آسمان‌ مسكن‌ فرشتگان‌ است‌ و چون‌ از هم‌ بشكافد ناگزير ايشان‌ به‌ كناره‌هاي‌ آن ‌پناه‌ مي‌برند». «و عرش‌ پروردگارت‌ را در آن‌ روز هشت‌ تن‌ بر فرازشان‌ حمل ‌مي‌كنند» يعني: هشت‌ فرشته‌ آن‌ را بر فراز سرشان‌ حمل‌ مي‌كنند. به‌قولي: هشت ‌صف‌ از فرشتگان‌ كه‌ شمار ايشان‌ را جز خداي‌ عزوجل‌ كسي ‌ديگر نمي‌داند، آن‌ را حمل‌ مي‌كنند. شايان‌ ذكر است‌ كه‌ عرش‌ بزرگترين‌ مخلوقات‌ خداي‌ عزوجل ‌مي‌باشد. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «هم‌ اكنون‌ حاملان‌ عرش‌ چهار فرشته‌اند وچون‌ روز قيامت‌ فرا رسد، خداوند متعال‌ ايشان‌ را به‌ چهار تن‌ ديگر مؤيد مي‌سازد پس‌ هشت‌ تن‌ مي‌شوند».
 	سوره حاقة آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لَا تَخْفَى مِنكُمْ خَافِيَةٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌ روز» يعني: روز قيامت‌ «عرضه‌ مي‌شويد» شما اي‌ بندگان‌ بر خداي‌ سبحان‌ براي‌ حساب‌ و بازپرسي‌ «از شما هيچ‌ سري‌ پنهان‌ نمي‌ماند» يعني: از وجود شما يا از سخنان‌ و افعال‌ شما، هيچ‌ راز پنهاني‌اي‌ ـ هر چه‌ باشد ـ بر خداي ‌سبحان‌ پنهان‌ نمي‌ماند. يا هيچ‌ رازي‌ از خودتان‌ پنهان‌ نمي‌ماند، حال‌ آن‌كه ‌بسياري‌ از رازها در دنيا از شما پنهان‌ بود. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابوموسي‌اشعري‌(رض) آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «مردم‌ سه‌بار بر خداي‌ سبحان‌ عرضه‌ مي‌شوند؛ در دو بار از اين‌ عرضه‌شدنها، جدال‌ و پيشكش‌ نمودن‌ معاذير است‌ و در عرضه‌ سوم‌؛ نامه‌هاي‌ اعمال‌ به‌ دستها پراكنده‌ مي‌شود پس‌ گيرنده‌اي ‌است‌ به‌ دست‌ راست‌ خود و گيرنده‌اي‌ است‌ به‌ دست‌ چپ‌ خود».
 
	سوره حاقة آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ هَاؤُمُ اقْرَؤُوا كِتَابِيهْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
تفصيل‌ صورت‌ عرضه‌شدن‌ بر پروردگار سبحان‌ اين‌ است: «اما آن‌ كس‌ كه‌ نامه‌ اعمال‌ او» كه‌ فرشتگان‌ نگهبان‌ آن‌ را نوشته‌اند «به‌دست‌ راستش‌ داده‌ شود پس» شادمانه‌ «مي‌گويد: هاؤم» يعني: بگيريد «نامه‌ اعمال‌ مرا بخوانيد» او از سر شادماني‌ و ابتهاج‌ اين‌ سخن‌ را به‌ جمع‌ همراه‌ خويش‌ مي‌گويد. ثعلبي‌ از ابن‌عباس‌ك روايت‌ كرده‌است‌ كه‌ فرمود: «اولين‌ كسي‌ از اين‌ امت‌ كه‌ نامه ‌اعمالش‌ به‌دست‌ راستش‌ داده‌ مي‌شود، عمربن‌الخطاب‌(رض) است‌ و عمر(رض) در آن‌روز شعاعي‌ چون‌ شعاع‌ خورشيد دارد. به‌ ابن‌عباس‌(رض) گفته‌ شد: پس‌ ابوبكر(رض) در آن‌ هنگام‌ كجاست‌؟ فرمود: هيهات‌، هيهات‌! فرشتگان‌ او را سبك‌ و شتابان ‌به‌سوي‌ بهشت‌ برده‌اند».
 
	سوره حاقة آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَاقٍ حِسَابِيهْ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌گاه‌ كسي‌ كه‌ نامه‌ اعمالش‌ به‌ دست‌ راستش‌ داده‌ شده‌ مي‌گويد: «هرآينه‌ من ‌به‌يقين‌ مي‌دانستم‌ كه‌ با حساب‌وكتاب‌ خود مواجه‌ خواهم‌ شد» يعني: در دنيا مي‌دانستم‌ و به‌ اين‌ ا