ِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِباً لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و همچنين‌ از شتر دو قسم‌ و از گاو دو قسم‌» يعني: نر و ماده‌ «آفريد. بگو» اي ‌پيامبرص «آيا نرهاي‌ آنها را حرام‌ كرده‌است‌ يا ماده‌هاي‌ آنها را، يا آنچه‌ را كه‌ رحم‌هاي‌آن‌ دو ماده‌ در بر گرفته‌ است‌؟» استفهام‌ همچون‌ آيه‌ قبل‌ انكاري‌ و توبيخي‌ است‌. پس‌ حالا كه‌ دليل‌ عقلي‌اي‌ بر اين‌ تحريم‌ نداريد، دليل‌ نقلي‌اي‌ بياوريد: «مگر وقتي ‌كه‌ خداوند شما را به‌ آن‌ سفارش‌ كرد، حاضر بوديد؟» يعني: اگر دليل‌ مستند علمي‌اي ‌در دست‌ نداريد؛ آيا در هنگامي‌ كه‌ خداوند(ج) به‌ اين‌ تحريم‌ حكم‌ كرد، حاضر و شاهد بوديد كه‌ آنها را حرام‌ مي‌پنداريد؟ نقل‌ است‌ كه‌ مالك‌ بن‌عوف‌ در اين‌هنگام‌ سكوت‌ كرد و چيزي‌ نگفت‌. رسول‌ خداص فرمودند: بگو، چرا سخن ‌نمي‌گويي‌؟ گفت‌: تو بگو، من‌ حرفي‌ براي‌ گفتن‌ ندارم‌، من‌ مي‌شنوم‌. لذا آن ‌حضرت‌ص دنباله‌ آيه‌ را خواندند: «پس‌ چه‌ كسي‌ ستمكارتر است‌ از آن‌كس‌ كه‌ برخدا دروغ‌ بندد تا مردم‌ را بي‌هيچ‌ علم‌ و اطلاعي‌ به‌ گمراهي‌ بكشاند؟» يعني: هيچ‌كس ‌از آن‌ كس‌ كه‌ بر خدا(ج) دروغ‌ بندد و چيزي‌ را حرام‌ گرداند كه‌ باري‌ تعالي‌ آن‌ را حرام‌ نكرده‌، و باز آن‌ را به‌ دروغ‌ و افترا به‌ خداي‌ سبحان‌ نسبت‌ دهد، ستمكارتر نيست‌ چنان‌كه‌ رهبران‌ مشركان‌ چنين‌ كردند «بي‌گمان‌ خداوند قوم‌ ستم‌پيشه‌ را هدايت‌ نمي‌كند» يعني: كساني‌ را كه‌ علم‌ وي‌ برآن‌ پيشي‌گرفته‌ كه‌ بر كفر مي‌ميرند، به‌ سبب‌ آنچه‌ كه‌ از ستم‌ مرتكب‌ گرديده‌اند.
اين‌ آيه‌ بيانگر بزرگي‌ گناه‌ كسي‌ است‌ كه‌ چيزي‌ از آفريده‌هاي‌ حق‌ تعالي‌ را بدون‌ دليل‌ و سند صحيحي‌ تحريم‌ مي‌كند.
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:11041.txt"> آيه  49</a><a class="text" href="w:text:11042.txt">آيه  50</a><a class="text" href="w:text:11043.txt"> آيه  51</a><a class="text" href="w:text:11044.txt">آيه  52</a><a class="text" href="w:text:11045.txt"> آيه  53</a><a class="text" href="w:text:11046.txt">آيه  54</a></body></html>سوره سبأ آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ جَاء الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيدُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بگو : حق به ميان آمد و باطل ( در پرتو نور حق ، اثري از آن نماند و مُرد ، و لذا ) نه كار تازه‌اي را مي‌تواند انجام دهد ، و نه كار گذشته‌اي را مي‌تواند از سر گيرد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْحَقُّ » : مراد اسلام است . « الْبَاطِلُ » : مراد كفر است . « مَا يُبْدِئ‌ُ » : شروع نمي‌كند . نقش جديدي ايفاء نمي‌كند . « مَا يُعِيدُ » : از سر نمي‌گيرد . دوباره انجام نمي‌دهد . نقش قديم بازي نمي‌كند . « مَا يُبْدِئُ البَاطِلُ وَ مَا يُعِيدُ » : مراد نقش بر آب بودن همه نقشهاي باطل است . انگار باطل به شخص مُرده مي‌ماند كه نه كارهاي گذشته را مي‌تواند بكند و نه كارهاي تازه‌اي از او ساخته است . ذكر اين نكته ضروري است كه نور اسلام فاعليت زدودن كفر و شرك و نفاق را دارد ، همان گونه كه نور ، ظلمت را مي‌زدايد . امّا انسانها هم بايد از نور آن استفاده كنند و قابليّت را بهم برسانند ، تا در پرتو فاعليتِ فاعلْ و قابليّت قابل ، پيروزي ظاهر و حاصل شود .‏
 
سوره سبأ آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ إِن ضَلَلْتُ فَإِنَّمَا أَضِلُّ عَلَى نَفْسِي وَإِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( به مشركان بت‌پرست ) بگو : اگر من ( با ترك بتها و دوري از آئين شما ) گمراه شده باشم ، به زيان خود گمراه شده‌ام ( و كيفر آن را مي‌بينم ) و اگر راهياب بوده باشم ، در پرتو چيزهائي است كه پروردگارم به من وحي مي‌فرمايد . او شنوا و نزديك است ( و اقوال و افعال ما بر او پنهان نمي‌ماند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَضِلُّ عَلي نَفْسِي‌ » : به زيان خود گمراه مي‌شوم و كيفر آن را مي‌بينم .‏
 
سوره سبأ آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَوْ تَرَى إِذْ فَزِعُوا فَلَا فَوْتَ وَأُخِذُوا مِن مَّكَانٍ قَرِيبٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر برايت ممكن بود ببيني ( حال ستمگران را ) در آن دم كه به وحشت مي‌افتند و راه گريزي ندارند و اصلاً مهلتي بديشان داده نمي‌شود ، و از مكان نزديكي گرفتار ( و روانه آتش ) مي‌گردند ،  ( صحنه هراس‌انگيزي را خواهي ديد كه انسان از آن برخود مي‌لرزد و بيتاب مي‌شود ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ لَوْ تَري‌ » :  ( نگا : سبأ / 31 ) . « فَزِعُوا » : به هراس افتادند . سراسيمه شدند . « لا فَوْتَ » : هيچ رهائي نيست . مراد از ( فَوْتَ ) گريز و مهلت است . يعني اصلاً خدا بديشان مهلت نمي‌دهد و راه گريزي هم ندارند . « مَكَانٍ قَرِيبٍ » : مراد اين است كه در اسرع وقت از نزديكترين محلّ گرفتارشان مي‌سازند . اين آيه بيانگر حال آشفته كافران در آغاز هنگامه رستاخيز است ( نگا :  / 41 - 44 ) . يا اين كه وضع نابسامان آنان به هنگام بلاياي نابود كننده و عذاب استيصال در دنيا است ( نگا : غافر / 83 - 85 ) .‏
 
سوره سبأ آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَالُوا آمَنَّا بِهِ وَأَنَّى لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِن مَكَانٍ بَعِيدٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ( به هنگام گرفتار شدن در چنگال مجازات الهي ) خواهند گفت : به « حق‌ » ايمان داريم . آنان چگونه مي‌توانند از فاصله دور ( از جهان كه جاي پذيرش ايمان و مزرعه آخرت بود ) سهل و ساده حقّ را فرا چنگ آورند ( و از مزاياي ايمان بدان برخوردار شوند ؟ ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بِهِ » : مرجع ضمير ( ه ) حق در آيه 49 است كه مراد اسلام و قرآن است . « أَنّي‌ » : چگونه‌ ؟  « التَّنَاوُشُ » : دسترسي پيدا كردن . فراچنگ آوردن . « مَكَانٍ بَعيدٍ » : مراد آخرت است كه با جهان ما فاصله دوري دارد . يعني بعد از خروج از دنيا ، تازه كسي نمي‌تواند ايماني به دست آورد كه در پرتو آن رستگاري ميسّر گردد ( نگا : انعام‌ / 158 ، غافر / 84 و 85 ) .‏
 

سوره سبأ آيه  53
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَدْ كَفَرُوا بِهِ مِن قَبْلُ وَيَقْذِفُونَ بِالْغَيْبِ مِن مَّكَانٍ بَعِيدٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و حال اين كه قبلاً ( در زمان حيات كه از عقل و اختيار و اراده برخوردار بوده‌اند ) حقّ را نپذيرفته‌اند ، و بلكه دورادور به جهان غيب نسبتهاي ناروائي زده‌اند ( و نبوّت و قيامت و بهشت و دوزخ و بالاخره جهان ماوراء طبيعت را به تمسخر گرفته‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بِهِ » :  ( نگا : سبأ / 52 ) . « يَقْذِفُونَ بِالْغَيْبِ » : نسبتهاي ناروائي به جهان غيب مي‌دادند و سخنان نادرستي درباره آن اظهار مي‌كردند . گمانهاي نادرستي درباره ماوراء طبيعت داشتند . « مَكَانٍ بَعيدٍ » : دورادور . نقطه دور دست . مراد دور از حقيقت است .‏
 
سوره سبأ آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ وَحِيلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُونَ كَمَا فُعِلَ بِأَشْيَاعِهِم مِّن قَبْلُ إِنَّهُمْ كَانُوا فِي شَكٍّ مُّرِيبٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ميان ايشان و آ