‌ خداوند(ج) به‌ روز قيامت‌ براي‌ تعظيم‌ و تفخيم‌ شأن‌ آن‌ مي‌باشد و قطعا او صاحب‌اختيار است‌ كه‌ به‌ هر چيز از مخلوقاتش‌ كه‌ مي‌خواهد، سوگند بخورد.
 
سوره قيامة آيه  2
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و سوگند مي‌خورم‌ به‌ نفس‌ لوامه» يعني: به‌ نفسي‌ كه‌ صاحب‌ خود را بر كوتاهي ‌و تقصيرش‌ ملامت‌ مي‌كند و اين‌ نفس‌ لوامه‌، نفس‌ مؤمن‌ است‌ كه‌ وي‌ را بر اعمال‌ خيري‌ كه‌ از وي‌ فوت‌ شده‌ نادم‌ مي‌گرداند لذا مؤمن‌ خود را بر ارتكاب‌ شر ملامت ‌مي‌كند چنان‌كه‌ بر انجام‌ خير نيز خود را ملامت‌ مي‌كند كه‌ چرا از آن‌ بيشتر انجام ‌نداده‌ است‌. حسن‌ بصري‌ مي‌گويد: «سوگند به‌ خداي‌ عزوجل‌ كه‌ من‌ مؤمن‌ را جز ملامتگر نفس‌ خويش‌ نمي‌يابم‌؛ او بر خود نهيب‌ مي‌زند و مي‌گويد: من‌ ـ مثلا ـ چرا آن‌ سخن‌ را گفتم‌ و نيتم‌ از آن‌ چه‌ بود؟ قصدم‌ از غذا خوردن‌ با فلان‌ كس‌ چه ‌بود؟ از اين‌ حديث‌ نفسي‌ كه‌ با خويشتن‌ خويش‌ داشتم‌، چه‌ هدفي‌ داشتم‌؟... اما فاجر جلو مي‌رود و جلو مي‌رود... و هيچ‌گاه‌ نفسش‌ را سرزنش‌ نمي‌كند». هم‌ اوگفته‌ است: «هيچ‌ كس‌ از اهل‌ آسمانها و زمين‌ نيست‌ مگر اين‌كه‌ در روز قيامت ‌نفس‌ خود را ملامت‌ مي‌كند».
خلاصه: از ظاهر آيه‌ ـ چنان‌كه‌ ابن‌كثير گفته ‌است‌ ـ چنين‌ برمي‌آيد كه: نفس ‌لوامه‌ نفسي‌ است‌ كه‌ صاحب‌ خود را بر خير و شر هر دو ملامت‌ مي‌كند، به‌ معنايي‌كه‌ گذشت‌. اما مقاتل‌ مي‌گويد: «نفس‌ لوامه‌ نفس‌ كافر است‌ كه‌ در آخرت‌ خود را بر كوتاهي‌ در ايفاي‌ حق‌ خداي‌ عزوجل‌ ملامت‌ مي‌كند و بر آن‌ حسرت‌ مي‌خورد».
 
	سوره قيامة آيه  3
‏متن آيه : ‏
‏ أَيَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَلَّن نَجْمَعَ عِظَامَهُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا انسان‌ مي‌پندارد كه‌ هرگز استخوانهاي‌ او را گرد نمي‌آوريم» بعد از آن‌كه ‌پوسيد و پراكنده‌ گرديد؟ و آيا مي‌پندارد كه‌ او را ديگر بار به‌ آفرينشي‌ جديد نمي‌آفرينيم‌؟ قطعا اين‌ پنداري‌ است‌ باطل‌ زيرا ما استخوانهاي‌ پوسيده‌ او را گرد مي‌آوريم‌. بدين‌سان‌ خداوند(ج) به‌ روز قيامت‌ و نفس‌ لوامه‌ هر دو سوگند مي‌خورد كه‌ استخوانهاي‌ درهم‌پاشيده‌ انسان‌ را گرد خواهد آورد آن‌گاه‌ هر انساني‌را زنده‌ خواهد كرد تا او را مورد محاسبه‌ قرار داده‌ و سپس‌ به‌ او جزاي‌ مناسبي ‌بدهد.
مفسران‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ گفته‌اند: عدي‌بن‌ربيعه‌ به‌ رسول‌ خداص گفت: اي‌ محمد! به‌ من‌ از روز قيامت‌ بگو كه‌ چه‌وقت‌ روي‌ مي‌دهد؟ رسول‌ خدا ص حقيقت‌ امر قيامت‌ را به‌ وي‌ باز گفتند. سپس‌ او گفت: حتي‌ اگر اين ‌روز را به‌چشم‌ سر هم‌ ببينم‌، تو را تصديق‌ نمي‌كنم‌ و به‌ آن‌ ايمان‌ نمي‌آورم‌، عجبا! آيا خداوند(ج) اين‌ استخوانها را پس‌ از پوسيدن‌ آنها گرد مي‌آورد؟! پس‌ آيه ‌كريمه‌ نازل‌ گرديد.
 
	سوره قيامة آيه  4
‏متن آيه : ‏
‏ بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آري» يعني: نه‌ چنان‌ است‌ كه‌ بر اين‌ امر توانا نباشيم‌ بلكه‌ با توانايي‌ تمام ‌استخوانهاي‌ پوسيده‌ انسان‌ را گرد مي‌آوريم‌ و حتي‌ از اين‌ هم‌ فراتر: «تواناييم‌ بر اين‌ كه‌ سرانگشتهاي‌ او را» مانند سم‌ شتر «هموار كنيم» تا قادر به‌ گرفتن‌ و باز دادن‌ چيزي‌ نباشد اما ما با بخشيدن‌ اين‌ انگشتان‌ كوچك‌ و نرم‌ و لطيف‌ كه‌ مشتمل‌ بر مفاصل‌، ناخنها، عروق‌ ظريف‌ و نرم‌ و استخوانهاي‌ باريك‌ هستند، بر او منت ‌نهاديم‌. يا معني‌ اين‌ است: تواناييم‌ بر اين‌ كه‌ انگشتانش‌ را بي‌هيچ‌ نقصان‌ و تفاوتي ‌همان‌ طور كه‌ در دنيا بوده‌ است‌ استوار كنيم‌ و باز آفرينيم‌. پس‌ اين‌ تنبيهي‌ است‌ از سوي‌ حق‌ تعالي‌ بر اين‌ امر كه‌ خطوط سرانگشتان‌ هر انساني‌ با خطوط سر انگشتان ‌غير او از انسانهاي‌ ديگر اختلاف‌ دارد.
اين‌ آيه‌ از معجزات‌ قرآن‌ كريم‌ است‌ زيرا بر نقش‌ شگفت‌ آساي‌ اثر انگشت‌ انسان‌ توجه‌ مي‌دهد. اين‌ آيه‌ سبب‌ ايمان‌ آوردن‌ بسياري‌ از منكران‌ گرديده‌ است ‌زيرا امروزه‌ در عصر علم‌ اين‌ حقيقت‌ روشن‌ گشته‌ است‌ كه‌ هويت‌ و شخصيت ‌مشخص‌ و مستقل‌ انسان‌ به‌ وسيله‌ خطوط سرانگشتان‌ وي‌ از ديگران‌ بازشناخته ‌مي‌شود پس‌ ممكن‌ است‌ گاهي‌ قد انسان‌، لحن‌ صدا و شكل‌ و شمايل‌ وي‌ با ديگران‌ كاملا شبيه‌ باشد ولي‌ آنچه‌ كه‌ اصلا به‌ هيچ‌ انسان‌ ديگري‌ شباهت‌ ندارد، خطوط سر انگشتان‌ او يا مهر خاص‌ و منحصر به‌ فرد وي‌ است‌ از همين‌ رو، امروزه ‌اهميت‌ اثر انگشت‌ در بررسي‌ قضاياي‌ جنايي‌ و حقوقي‌ به‌ عنوان‌ دليلي‌ قاطع‌ شناخته‌ و به‌كار گرفته‌ مي‌شود.
 
سوره قيامة آيه  5
‏متن آيه : ‏
‏ بَلْ يُرِيدُ الْإِنسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بلكه‌ انسان‌ مي‌خواهد در زماني‌ كه‌ پيش‌ روي‌ وي‌ است‌، فسق‌ و فجور كند» يعني: مي‌خواهد تا فسق‌ و فجور و بدكاري‌ را در زماني‌ كه‌ پيش‌ رو دارد جلو انداخته‌،گناه‌ را مقدم‌ نمايد و توبه‌ را به‌تأخير اندازد و او مي‌خواهد كه‌ هر چه‌ عمر وي‌ به ‌درازا كشيد، به‌ فسق‌وفجور ادامه‌ دهد لذا هرگز مرگ‌ و آخرت‌ را به‌ياد نمي‌آورد. پس‌ انكار رستاخيز از دو شبهه‌ پديد مي‌آيد:
1 ـ بعيد پنداشتن‌ اجتماع‌ و به‌هم‌ آمدن‌ اعضا و اجزاء بعد از پراكنده‌شدن‌ و متلاشي ‌شدن‌ آنها.
2 ـ گرايش‌ به‌ بي‌ضابطه‌گي‌ و بي‌قيدي‌ و اين‌كه‌ هيچ‌ عامل‌ و مانعي‌ هوي‌ها و هوسهاي‌ وي‌ را مهار نكند از اين‌ جهت‌ از روي‌ افسارگسيختگي‌ و تمايل‌ به ‌فسق‌وفجور، تسليم‌ هوي‌ و هوس‌ شده‌ و منكر معاد مي‌گردد زيرا ايمان‌ به‌ آخرت ‌او را به‌ ضوابط و قيودي‌ پايبند مي‌گرداند.
 
	آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالاَتُكُمْ وَبَنَاتُ الأَخِ وَبَنَاتُ الأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللاَّتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُم مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَآئِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللاَّتِي فِي حُجُورِكُم مِّن نِّسَآئِكُمُ اللاَّتِي دَخَلْتُم بِهِنَّ فَإِن لَّمْ تَكُونُواْ دَخَلْتُم بِهِنَّ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلاَئِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلاَبِكُمْ وَأَن تَجْمَعُواْ بَيْنَ الأُخْتَيْنِ إَلاَّ مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللّهَ كَانَ غَفُوراً رَّحِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
اين‌ آيه؛ آيه‌ تحريم‌ محارم‌ نسبي‌، محارم‌ رضاعي‌ و محارم‌ به‌وسيله‌ پيوندهاي ‌خويشاوندي‌ (سببي) است‌، چنان‌كه‌ ابن‌عباس‌(رض) فرمود: «بر شما هفت‌ گروه‌ در نسب‌ و خويشاوندي‌ حرام‌ شده