ني‌: بجاي ‌اين‌ كه‌ به‌ تمنا و آرزوي‌ نعمت‌ و مقام‌ اين‌ و آن‌ مشغول‌ شويد، خود كار و تلاش ‌كنيد و از خداوند(ج) خواهان‌ خير و فضل‌ وي‌ گرديد زيرا فضل‌ او گسترده‌ و فراگيراست‌ و از آن‌ به‌ شما ارزاني‌ مي‌دارد. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابن‌مسعود(رض) آمده‌است‌ كه‌ رسول‌ خداص فرمودند: «سلوا الله من فضله، فإن الله يحب أن يسأل، وإن أفضل العبادة انتظار الفرج: از فضل‌ خداوند درخواست‌ كنيد زيرا حق‌ تعالي ‌دوست‌ دارد كه‌ مورد درخواست‌ قرار بگيرد و بهترين‌ عبادت‌ انتظار گشايش ‌است». «بي‌گمان‌ خدا به‌ هر چيزي‌ داناست‌» پس‌ فضل‌ و بخشش‌ وي‌ از روي‌ علم ‌است‌ و چون‌ مورد درخواست‌ قرارگيرد، آن‌ را مي‌داند، لذا بر خداي‌ سبحان‌ دركار، يا حكمي‌ از افعال‌ و احكام‌ وي‌ اعتراض‌ نكنيد.
 
	سوره مرسلات آيه  36
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و نه‌ به‌ آنان‌ اجازه‌ داده‌ مي‌شود كه‌ عذرخواهي‌ كنند» يعني: خداي‌ عزوجل‌ به‌ آنان ‌اين‌ اجازه‌ را نيز نمي‌دهد كه‌ عذري‌ را پيشكش‌ كنند بلكه‌ حجت‌ بر آنها تمام ‌گرديده‌ و ديگري‌ عذري‌ برايشان‌ باقي‌ نمانده ‌است‌. شايان‌ ذكر است‌ كه‌ عرصات ‌قيامت‌ حالات‌ گونه‌گوني‌ دارد و اين‌ دو آيه‌ ناظر بر يكي‌ از اين‌ حالات‌ مي‌باشد زيرا كفار در حالت‌ و موقف‌ ديگري‌ سخن‌ مي‌گويند.
 
	سوره مرسلات آيه  37
‏متن آيه : ‏
‏ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«واي‌ در آن‌ روز بر تكذيب‌ كنندگان» روز جزا.
 
	سوره مرسلات آيه  38
‏متن آيه : ‏
‏ هَذَا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْنَاكُمْ وَالْأَوَّلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«اين‌ همان‌ روز فصل» و داوري‌ «است‌، شما را با پيشينيان‌ گردآورديم» يعني: به‌ كفار گفته‌ مي‌شود: اين‌ همان‌ روز داوري‌ و فيصله‌ نهايي‌ است‌ كه‌ در آن‌ ميان‌ خلايق‌ فيصله‌ مي‌شود و در آن‌ حق‌ از باطل‌ جدا مي‌شود پس‌ اي‌ كفار قريش‌ و اي ‌تكذيب‌ كنندگان‌ اين‌ امت‌! ما شما را در اين‌ روز با كفار امتهاي‌ گذشته‌ گردآورديم‌.
 
	سوره مرسلات آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِن كَانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ اگر نيرنگي‌ داريد» يعني: اگر هم‌اكنون‌ در دفع‌ كردن‌ عذاب‌ از خود بر نيرنگي‌ تواناييد؛ «پس‌ در حق‌ من‌ بسگاليد» يعني: آن‌ نيرنگ‌ را عليه‌ من‌ به‌ اجرا درآوريد. اين‌ آيه‌ مفيد نهايت‌ تحقير، تخجيل‌، تعجيز و توبيخ‌ كفار است‌.
 
	سوره مرسلات آيه  40
‏متن آيه : ‏
‏ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«واي‌ در آن‌ روز بر تكذيب‌ كنندگان» عذاب‌ روز قيامت‌ زيرا در آن‌ روز هيچ ‌حيله‌ و تدبيري‌ در نجات‌ از عذاب‌ ندارند.
 
	سوره مرسلات آيه  41
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلَالٍ وَعُيُونٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«هرآينه‌ متقيان‌ در سايه‌ساران‌ و كنار چشمه‌سارانند» يعني: مؤمنان‌ پرهيزكار از شرك‌ ـ بر خلاف‌ تكذيب‌كنندگان‌ مشرك‌ ـ در سايه‌ساران‌ درختها و قصرها قرار دارند، نه‌ همچون‌ سايه‌اي‌ كه‌ براي‌ كفار از دود گرمازا و خفقان‌آور جهنم ‌پديدآورده‌ شده ‌است‌ ـ چنان‌كه‌ گذشت‌.
 
سوره مرسلات آيه  42
‏متن آيه : ‏
‏ وَفَوَاكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و» همچنين‌ متقيان‌ «در ميوه‌هايي» هستند «كه‌ دلخواهشان‌ است» و بدان ‌رغبت‌ دارند. اين‌ آيه‌ دلالت‌ مي‌كند بر اين‌كه‌ نعمتهاي‌ بهشت‌ بر طبق‌ رغبت‌ و ميل ‌بهشتيان‌ در دسترس‌ است‌، برخلاف‌ نعمتهاي‌ دنيا كه‌ وجود آنها به‌ امكانات‌ دست ‌داشته‌ بستگي‌ دارد.
 
	سوره مرسلات آيه  43
‏متن آيه : ‏
‏ كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
به‌ ايشان‌ گفته‌ مي‌شود: «به ‌پاداش‌ آنچه‌ مي‌كرديد» در دنيا از اعمال‌ شايسته ‌«بخوريد و بنوشيد، خورد و نوشي‌ خوش‌ و گوارا» .
 
	سوره مرسلات آيه  44
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«ما نيكوكاران‌ را بدين‌گونه‌ جزا مي‌دهيم» يعني: ما نيكوكاران‌ را در برابر اعمالشان‌ به‌ مانند اين‌ پاداش‌ بزرگ‌ جزا مي‌دهيم‌ پس‌ اي‌ انسانها! عمل‌ خود را نيكو سازيد تا چنين‌ پاداشي‌ را دريافت‌ داريد.
 
	سوره مرسلات آيه  45
‏متن آيه : ‏
‏ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«واي‌ در آن‌ روز بر تكذيب‌ كنندگان» بهشت‌ چرا كه‌ آنان‌ در آن‌ روز در بدبختي ‌بزرگي‌ قرار دارند در حالي‌ كه‌ مؤمنان‌ در نعمتي‌ پايدار و سعادتي‌ خوشگوار به‌سر مي‌برند.
 
	آيه  33
‏متن آيه : ‏
‏ وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالأَقْرَبُونَ وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيداً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و براي‌ هر يك‌» از شما، يا براي‌ هر مالي‌ «از آنچه‌ پدر و مادر و خويشاوندان ‌نزديك‌ بجا گذاشته‌اند، ميراث‌براني‌ قرار داده‌ايم‌» كه‌ آن‌ مال‌ را احراز مي‌كنند. موالي‌: نزديكان‌ ارث‌بر انسان‌ هستند كه‌ به‌ ميراث‌ وي‌ نزديك‌ شده‌ آن‌ را مالك ‌مي‌شوند «و كساني‌ كه‌ با آنان‌ پيمان‌ بسته‌ايد، نصيبشان‌ را به‌ ايشان‌ بدهيد» مراد نزديكان‌ و دوستان‌ هم‌پيماني‌ هستند كه‌ اصطلاحا آنان‌ را «موالي‌ موالاه» مي‌نامند.
در جاهليت‌ رسم‌ برآن‌ بود كه‌ هم‌پيمانان‌ از يك‌ديگر ارث‌ مي‌بردند، بدين‌سان ‌كه‌ مردي‌ با مرد ديگري‌ پيمان‌ دوستي‌ مي‌بست‌ و به‌او مي‌گفت‌: تو از من‌ ميراث ‌مي‌بري‌ و من‌ از تو! اين‌ رسم‌ كهن‌، در دوران‌ جاهليت‌ و در آغاز اسلام‌ نيز پابرجا بود، سپس‌ با آيه‌: ﴿وَأُوْلُواْ الأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ ﴾ : (خويشاوندان‌ نسبت‌ به‌ يك‌ديگر از ديگران‌ در كتاب‌ خدا سزاوارترند) «انفال/‌75» منسوخ‌ گرديد و براي ‌هم‌پيمان‌ فقط وصيت‌ و نيكوكاري‌ باقي‌ ماند، به ‌دليل‌ اين‌ فرموده‌ حق‌ تعالي‌: ﴿ِلَّا أَن تَفْعَلُوا إِلَى أَوْلِيَائِكُم مَّعْرُوفاً﴾ : (مگر آن‌ كه‌ بخواهيد به‌ دوستان‌ خود (وصيت‌ يا) احساني‌ بكنيد) «احزاب/‌6».
ولي‌ در نزد احناف‌، حكم‌ اين‌ آيه‌ منسوخ‌ نيست‌ و اگر كسي‌ با ديگري‌ عقد «موالاه» بست‌، از وي‌ ميراث‌ مي‌برد، اما بعد از صاحبان‌ فروض‌ (سهم‌ بران) وبعد از عصبه‌[4] و ذوي‌الارحام‌. پس‌ تفسير آيه‌ كريمه‌ نيز از نظر احناف‌ چنين‌است‌: چون‌ مرد يا زني‌ مسلمان‌ شد و وارثي‌ نداشت‌، از قوم‌ عرب‌ نبود و برده‌آزاد شده‌ هم‌ نبود، مي‌تواند به‌ شخص‌ مسلمان‌ عربي‌ بگويد كه‌: با تو براين‌ شرط پيمان‌ دوستي‌ مي‌بندم‌ كه‌ اگر جنايت‌ كردم‌، بجاي‌ من ‌ديه‌ بدهي‌ و اگر مردم‌ از من‌ميراث‌ 