د، طوري‌ كه‌ هيچ‌ بخشي‌ از دستان‌ وي‌ تا آرنج‌ بدون‌ مسح ‌باقي‌ نماند «هرآينه‌ الله عفوكننده‌ آمرزنده‌ است‌» چنان‌كه‌ بر شما عفو كرد و كوتاهي‌ و تقصير شما را در اين‌ موارد آمرزيد و با رخصت ‌دادن‌ در تيمم‌ و فراخ‌ ساختن‌ عرصه‌ تكليف‌، بر شما رحم‌ نمود بنابراين‌، شما مي‌توانيد در هنگام‌ وجود عذر، بدون‌ وضو يا غسل‌ نماز بخوانيد.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌اكرمص فرمودند: «بر امتهاي‌ ديگر به‌ سه‌چيز برتري‌ داده‌ شده‌ايم‌: اول‌ اين‌ كه‌ صفوف‌ ما در نماز مانند صفوف‌ فرشتگان‌ گردانيده‌ شد. دوم‌ اين‌ كه‌ همه‌ عرصه‌ زمين‌ براي‌ ما مسجد گردانيده‌ شد. و سوم ‌اين‌ كه‌ خاك‌ زمين‌ براي‌ ما پاك‌كننده‌ گردانيده‌ شد ـ هرگاه‌ كه‌ آب‌ نيافتيم».
سبب‌ نزول‌ مشروعيت‌ تيمم‌: بخاري‌ از عائشه‌ رضي‌الله عنها روايت‌ كرده‌ است‌ كه‌ فرمود: «با رسول‌ خداص در سفري‌ بيرون‌ رفتيم‌ و چون‌ به‌ بيابان‌، يا به ‌«ذات‌الجيش» رسيديم‌، گردن‌بند من‌ پاره‌ شد، پس‌ رسول‌ خداص درنگ‌ كردند تا گردن‌بند من‌ پيدا شود، مردم‌ نيز همراهشان‌ درنگ‌ كردند و در آن‌ بيابان‌ نه‌ آبي ‌بود و نه‌ هم‌ با ما آبي‌ وجود داشت‌، در اين‌ هنگام‌ مردم‌ نزد ابوبكر پدرم‌ رفتند وگفتند: آيا نمي‌بيني‌ كه‌ عائشه‌ چه‌ كرد؟ رسول‌ خداص و مردم‌ را معطل‌ ساخت‌، در حالي‌كه‌ در اينجا نه‌ آبي ‌است‌ و نه‌ مردم‌ آبي‌ به‌ همراه‌ دارند؟! پس‌ درحالي ‌كه ‌رسول‌ ص سرشان‌ را بر زانويم‌ نهاده‌ و به‌ خواب‌ رفته‌ بودند، ابوبكر(رض) آمد وسرزنش‌كنان‌ به‌ من‌ گفت‌: رسول‌ خداص و مردم‌ را معطل‌ ساخته‌اي‌ درحالي‌كه‌ نه‌ در اينجا آبي‌ است‌ و نه‌ آنها آبي‌ به‌ همراه‌ دارند؟! و همين‌گونه‌ به‌ سرزنشم‌ ادامه ‌مي‌داد و مي‌گفت‌ آنچه‌ خدا خواسته‌ بود كه‌ بگويد، آن‌گاه‌ شروع‌ به‌ زدن‌ در پشت‌ من‌ كرد و چيزي‌ جز خواب‌ رسول‌ خداص بر روي‌ زانويم‌ مرا از تحرك‌ بازنمي‌داشت‌. در اين‌ اثنا رسول‌ خداص از خواب‌ برخاستند و حق‌ تعالي‌ آيه‌ تيمم‌ را نازل‌ كرد و مسلمانان‌ همه‌ تيمم‌ كردند. هم‌ در اين‌ وقت‌ اسيدبن‌ حضير گفت‌: اي‌ خانواده‌ ابوبكر! اين‌ اولين‌ بركت‌ شما نيست‌. آن‌گاه‌ شتري‌ را كه‌ من‌ سوار آن‌ بودم ‌از جا به‌ حركت‌ درآوردم‌ و گردن‌بند خود را در زير آن‌ يافتم».
 
سوره عبس آيه  23

‏متن آيه : ‏

‏ كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَا أَمَرَهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«ولي‌ نه‌!» قضيه‌ چنان‌ نيست‌ كه‌ آن‌ انسان‌ كافر مي‌گويد «او هرگز آنچه‌ را به‌ او دستور داده‌ شده‌ بود، به‌ جاي‌ نياورد» بلكه‌ برخي‌ انسانها با كفر و برخي‌ با عصيان‌، در اوامر خداوند(ج) خلل‌ انداختند و آنچه‌ را كه‌ او بدان‌ فرمان‌ داده ‌بود، جز اندكي ‌از آنان‌ به‌عمل‌ نياوردند. و اين‌ هشدار و تنبيهي‌ است‌ به‌ انسان‌ كه‌ بايد از وضع‌ و حال‌ نادرستي‌ كه‌ دارد بيرون‌ آيد.
 
	سوره عبس آيه  24

‏متن آيه : ‏

‏ فَلْيَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَى طَعَامِهِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ انسان‌ بايد به‌ خوراك‌ خود بنگرد» يعني: بايد انسان‌ به‌ ديده‌ تأمل‌ بنگرد كه‌ چگونه‌ خداوند متعال‌ خوراك‌ وي‌ را كه‌ سبب‌ حياتش‌ گردانيده‌ است‌، آفريد؟.
 
	سوره عبس آيه  25

‏متن آيه : ‏

‏ أَنَّا صَبَبْنَا الْمَاء صَبّاً ‏

 

‏ترجمه : ‏
بيان‌ كيفيت‌ پديد آوردن‌ خوراك‌ انسان‌ اين‌ است‌ كه: «ما آب‌ را به ‌فراواني ‌ريختيم» از ابر.
 
	سوره عبس آيه  26

‏متن آيه : ‏

‏ ثُمَّ شَقَقْنَا الْأَرْضَ شَقّاً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ زمين‌ را با شكافتني‌ شكافتيم» يعني: زمين‌ را با رستني‌هايي‌ كه‌ از آن ‌به‌سبب‌ فرود آمدن‌ باران‌ برآمده‌ است‌؛ به‌ شكافتني‌ نيك‌ و شگرف‌ و به‌ گونه‌اي ‌شكافتيم‌ كه‌ با حالات‌ مختلفه‌ آن‌ رستني‌ سازگار و متناسب‌ باشد؛ از كوچكي‌ تا بزرگي‌ آن‌ و نيز در شكل‌ و هيأت‌، رنگ‌ و طعم‌ و اغراض‌ متنوع‌ ديگري‌ مانند كاربرد آن‌ به‌ عنوان‌ غذا، دوا و چراگاه‌ كه‌ از آن‌ مورد لحاظ مي‌باشد. به‌ همين‌ جهت‌ خداوند(ج) بعد از آن‌، هشت‌ نوع‌ از انواع‌ رستني‌ها را به‌شرح‌ آتي‌ ذكر نمود:
 
	سوره عبس آيه  27

‏متن آيه : ‏

‏ فَأَنبَتْنَا فِيهَا حَبّاً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ در آن‌ دانه‌ها را» كه‌ به‌وسيله‌ آنها تغذي‌ حاصل‌ مي‌شود «رويانيديم» يعني: رستني‌ها پيوسته‌ رشد مي‌كنند و بر نمو خود مي‌افزايند تا سرانجام‌ به‌ دانه ‌تبديل‌ مي‌شوند.
 
	سوره عبس آيه  28

‏متن آيه : ‏

‏ وَعِنَباً وَقَضْباً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و نيز» در آن‌ «انگور و سبزيجات‌ را» رويانيديم‌. قضب: علفهاي‌ تازه‌اي‌ است ‌كه‌ چهارپايان‌ با آن‌ تغذيه‌ مي‌شوند مانند سبدر، اسپست‌ و يونجه‌. آن‌ را «قضب‌» ناميدند زيرا پشت‌ سر هم‌ رشد مي‌كند و باربار درو مي‌شود.
 
سوره عبس آيه  29

‏متن آيه : ‏

‏ وَزَيْتُوناً وَنَخْلاً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و» نيز رويانيديم‌ «درخت‌ زيتون‌ و خرما را» كه‌ غذا و ميوه‌ آنها معروف‌ است‌.
 
	سوره عبس آيه  30

‏متن آيه : ‏

‏ وَحَدَائِقَ غُلْباً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و باغهاي‌ انبوه‌ را» نخل‌ غلب: درختان‌ خرماي‌ اصيل‌، تنومند و ضخيمي ‌است‌ كه‌ به‌طور پرپشت‌ و به‌ تعداد زياد در نخلستان‌ قد برافراشته‌ باشد.
 
	سوره عبس آيه  31

‏متن آيه : ‏

‏ وَفَاكِهَةً وَأَبّاً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و ميوه‌ و علف‌ را» فاكهه: هر چيزي‌ است‌ كه‌ مردم‌ از ميوه‌ها مي‌خورند. آن‌ را عام‌ ذكر كرد تا شامل‌ تمام‌ انواع‌ آن‌ بشود. أب: تمام‌ رستني‌هايي‌ است‌ كه‌ نه‌ مردم‌ آن‌ را مي‌خورند و نه‌ كشت‌ مي‌كنند، مانند علف‌هاي‌ هرز و چراگاه‌هاي‌ حيوانات‌.
	سوره عبس آيه  32

‏متن آيه : ‏

‏ مَّتَاعاً لَّكُمْ وَلِأَنْعَامِكُمْ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«تا متاعي‌ براي‌ شما و چهارپايانتان‌ باشد» يعني: آنها را رويانيديم‌ تا شما و چهارپايانتان‌ از آنها بهره‌ بگيريد زيرا بعضي‌ از انواع‌ ذكر شده‌ خوراك‌ خود شماست‌ و بعضي‌ هم‌ خوراك‌ چهارپايانتان‌.
خلاصه‌ اين‌كه‌ مراد از ذكر اين‌ اشياء سه‌ چيز است:
1 ـ بيان‌ شواهدي‌ كه‌ دال‌ بر توحيد حق‌ تعالي‌ مي‌باشد.
2 ـ بيان‌ دلايل‌ بر قدرت‌ حق‌ تعالي‌ در امر معاد و رستاخيز.
3 ـ ترغيب‌ به‌ ايمان‌ و طاعت‌ زيرا براي‌ شخص‌ عاقل‌ سزاوار نيست‌ كه‌ از طاعت‌ خداوندي‌ كه‌ با اين‌ انواع‌ گونه‌گون‌ از نعمتهاي‌ بسيار بر بندگانش‌ احسان ‌كرده ‌است‌، تمرد و سركشي‌ كند.
 
	آيه  41
‏متن آيه : ‏
‏ وَآمِنُواْ بِمَا أَنزَلْتُ مُصَدِّقاً لِّمَا مَعَكُمْ وَلاَ تَكُونُواْ أَوَّلَ كَافِرٍ بِهِ وَلاَ تَشْتَرُواْ بِآيَاتِي ثَمَناً قَلِيلاً وَإِيَّايَ فَاتَّقُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و بدانچه‌ نازل‌ كردم‌» يعني: به