 « وَ مَآ أَنتَ بِمُسْمِعٍ . . . » :  ( نگا : نمل‌ / 80 و 81 ، روم‌ / 52 ) .‏
 
سوره فاطر آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ إِنْ أَنتَ إِلَّا نَذِيرٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏تو تنها بيم‌دهنده‌اي و بس .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِنْ » : حرف نفي است . « نَذِيرٌ » : ترساننده ديگران از نافرماني خدا . برحذر دارنده ديگران از خشم و عذاب الله .‏
 
سوره فاطر آيه  24
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَنَذِيراً وَإِن مِّنْ أُمَّةٍ إِلَّا خلَا فِيهَا نَذِيرٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما تو را همراه ( دين ) حقّ ، به عنوان مژده دهنده ( مؤمنان به بهشت ) و بيم دهنده ( كافران به دوزخ ، به ميان مردمان ) فرستاده‌ايم . هيچ ملّتي ( از ملّتهاي پيشين ) هم نبوده است كه بيم دهنده‌اي به ميانشان فرستاده نشده باشد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِن مِّنْ أُمَّةٍ . . . » :  ( نگا : يونس‌ / 19 ، نحل‌ / 36 ) . « خَلا » : رفته است ( نگا : بقره‌ / 134 و 141 ) . آمده است ( نگا : احقاف‌ / 21 ) . « نَذِيرٌ » : مراد رسول يا نبي ، و يا عالِم و دانشمند است ( نگا : المصحف الميسّر ، نمونه ، روح‌المعاني ) . يعني يا پيغمبري در ميان هر ملّتي برانگيخته شده است ، و يا دعوت پيغمبران و سخنان ايشان به گوش آنان رسيده است .‏
 
سوره فاطر آيه  25
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ جَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتَابِ الْمُنِيرِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر تو را تكذيب كنند ،  ( عجيب نيست ) . زيرا كساني هم كه پيش از آنان بوده‌اند ، پيغمبران خود را كه براي ايشان دلائل روشن ( بيان كرده‌اند ) و رساله‌ها و كتابهاي آسماني روشنگر ( راه هدايت ) را آورده‌اند تكذيب نموده‌اند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ إِن يُكَذِّبُوكَ . . . » :  ( نگا : حجّ‌ / 42 - 44 ) . « بِالْبَيِّنَاتِ وَ بِالزُّبُرِ وَ الْكِتابِ الْمُنِيرِ » :  ( نگا : آل‌عمران‌ / 184 ، نحل‌ / 44 ) .‏
 
سوره فاطر آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ أَخَذْتُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس كافران را ( به گناهانشان ) گرفته‌ام ( و سخت تنبيهشان كردم ) . بنگريد كه چگونه كيفرشان داده‌ام ( و شهر و ديارشان را آئينه عبرت ديگران ساخته‌ايم‌ ؟ ! )‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَكِيرِ » :  ( نگا : حجّ‌ / 44 ، سبأ / 45 ) .‏
 
سوره فاطر آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ ثَمَرَاتٍ مُّخْتَلِفاً أَلْوَانُهَا وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي عاقل ! ) مگر نمي‌بيني كه خداوند از آسمان آب سودمندي را مي‌باراند و با آن محصولات گوناگون و ميوه‌هاي رنگارنگ را به وجود مي‌آورد ؟  ( و مگر نمي‌بيني كه ) كوه‌ها خطوط و جاده‌هائي است ( كه بر سطح زمين كشيده شده است . خطوط و جاده‌هائي ) كه برخيها سفيد و برخيها سرخ و بعضيها سياه پر رنگ است ، و هر يك از آنها به رنگهاي مختلفي و در طرحهاي متفاوتي ( با دست تقدير پروردگار ، بر چهره زمين ترسيم گشته ) است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« جُدَدٌ » : جمع جُدَّة ، خطها و راهها . مراد خود كوهها مي‌تواند باشد كه انگار جاده‌هائي هستند كه به صحرا كشيده‌اند ، و خطهائي هستند كه با قلم قضا بر صفحه زمين نوشته‌اند . يا اين كه چينها و لايه‌هاي كوه‌ها و همچنين خود خطوط و نقشهاي روي صخره‌ها و سنگها است . « بِيضٌ » : جمع أَبْيَض و بَيْضاء ، سفيد رنگ . « حُمْرٌ » : جمع أَحْمَر و حَمْراء ، سرخ رنگ . « مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهَا » :  ( مُخْتَلِفٌ ) صفت ( بِيضٌ و حُمْرٌ ) است ، و ( أَلْوَانُ ) فاعل ( مُخْتَلِفٌ ) است . « غَرَابِيبُ » : جمع غِرْبيب ، سياه پر رنگ . اين واژه عطف بر ( بِيضٌ و حُمْرٌ ) است . « سُودٌ » : جمع أَسْوَد و سَوْداء ، سياه . اين واژه بدل يا عطف بيان ( غَرَابِيبُ ) است ، و جنبه تأكيد و تفسير معني آن را دارد . برخي هم گفته‌اند : در كلام تقديم و تأخير است و در اصل چنين است : سُودٌ غَرَابِيبُ .‏
 
سوره فاطر آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏انسانها و جنبندگان و چهارپايان نيز كاملاً داراي رنگهاي مختلفي بوده و متفاوتند .  ( اين نشانه‌هاي بزرگ آفرينش ، بيش از همه توجّه خردمندان و فرزانگان را به خود جلب مي‌كند ، و اين است كه ) تنها بندگان دانا و دانشمند ، از خدا ، ترس آميخته با تعظيم دارند . قطعاً خداوند توانا و چيره ( در كار جهان آرائي است ) و بس آمرزگار ( براي بندگان توبه‌كار و اميدوار به الطاف كردگاري ) است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مُخْتَلِفٌ » : مبتداي مؤخّر و جمله پيشين خبر آن است . « كَذلِكَ » : برخي اين واژه را به جمله قبل از خود مربوط دانسته و آن را محلاًّ منصوب و صفت مصدر محذوف ( إِخْتِلافاً ) دانسته و تقدير چنين است : مُخْتَلِفٌ إِخْتِلافاً كَائِناً كَذلِكَ . بعضي هم آن را جمله مستقلّي به حساب آورده و خبر مبتداي محذوف به شمار آورده‌اند و تقدير چنين است : أَلأمْرُ كَذلِكَ . يعني : آري مطلب چنين است كه گذشت . يادآوري : آيه‌هاي 27 و 28 صفحه تازه‌اي از كتاب بزرگ آفرينش را در برابر ديدگان انسانها مي‌گشايد ، و بيانگر اين واقعيّت است كه ماده همه اين آفريدگان يعني قلم و مركب آن يكي است و امّا نقّاش چيره‌دست ، اين همه نقش و نگار بر در و ديوار وجود پديدار كرده است . از آب بي‌رنگ صد هزاران رنگ ، و از عناصر بسيطه محدود ، اين همه موجودات كاملاً متنوّع و مختلف خلق فرموده است . « يَخْشَي‌ » : خشيت ، ترس آميخته با تعظيم است ، و مولود سير در آفاق و انفس ، و درك گوشه‌هائي از عجائب و غرائب كائنات و راز و رمز موجودات ، و آگاهي از مسؤوليّتهائي است كه انسان در برابر خالق جهان دارد .‏
 
آيه  147
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل رَّبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلاَ يُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ اگر تو را دروغگو انگاشتند» يعني: اگر يهوديان‌ تو را در اين‌ اموري‌ كه‌ به ‌تو وحي‌ نموديم‌، دروغگو شمردند، يا: اگر مشركاني‌ كه‌ چهارپايان‌ را به‌ اقسام‌ مختلف‌ ذكر شده‌ در آيات‌ (139 ـ 138) تقسيم‌ كردند و بعضي‌ از آنها را حلال‌ و بعضي‌ را حرام‌ پنداشتند، تو را دروغگو شمردند؛ «بگو: پروردگار شما صاحب ‌رحمتي‌ گسترده‌ است‌» و از رحمت‌ اوست‌ حلم‌ و بردباري‌ او به‌ شما و عدم‌ شتابش ‌به‌ كيفردادنتان‌ «ولي‌ عقوبت‌ او از گروه‌ مجرمان‌ بازگردانده‌ نمي‌شود» زيرا اگر سزاوار عذاب‌ شتابان‌ و عاجل‌ باشند، آن‌ را بر آنها فرود مي‌آورد پس‌ دروغ‌انگاران‌ نبايد به‌ رحمت‌ واسعه‌ باري‌ تعالي‌ فريفته‌ شده‌ و از بيم‌ عذابش‌ آسوده‌خاطر باشند.
در اين‌ آيه‌ ترغيب‌ 