ا آمده ‌است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «من‌ نوقش‌ الحساب‌ عذب: هر كس‌كه‌ در حساب‌ مورد مناقشه‌ و كندوكاو قرار گيرد، عذاب‌ مي‌شود». عائشه‌ رضي‌الله عنها مي‌گويد: «به‌ رسول‌ خدا ص گفتم‌؛ مگر خداوند(ج) خود نمي‌فرمايد: فسوف‌ يحاسب‌ حسابا يسيرا: زودا كه‌ با او حساب‌ كنند به‌ حسابي ‌آسان‌؟ رسول‌ خدا ص در پاسخم‌ فرمودند: ليس‌ ذلك‌ بالحساب‌، ولكن‌ ذلك ‌العرض‌، من‌ نوقش‌ الحساب‌ يوم‌ القيامة عذب: اين‌كه‌ تو مي‌گويي‌ حساب‌ نيست ‌بلكه‌ اين‌ ارائه‌ كارنامه‌ بد انسان‌ به‌ اوست‌ پس‌ بدان‌ كه‌ هر كس‌ در حساب‌ مورد مناقشه‌ و كندوكاو قرار گيرد، عذاب‌ مي‌شود».
سوره انشقاق آيه  9

‏متن آيه : ‏

‏ وَيَنقَلِبُ إِلَى أَهْلِهِ مَسْرُوراً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و به‌سوي‌ خانواده‌اش‌ بازگردد» يعني: مؤمن‌ بعد از حساب‌ آسان‌ به‌سوي‌ آن‌ عده‌ از اعضاي‌ خانواده‌ خود ـ از زنان‌ و فرزندان‌ ـ كه‌ در بهشت‌ به‌سر مي‌برند، بازمي‌گردد. يا به‌سوي‌ كساني‌ از حور عين‌ بازمي‌گردد كه‌ خداي‌ عزوجل ‌براي‌ او در بهشت‌ آماده‌ كرده ‌است‌ در حالي‌ كه‌ «شادمان» و خوشحال‌ و خرم ‌است‌ از خير و نعمت‌ و كرامتي‌ كه‌ به‌ او داده‌ شده ‌است‌. پس‌ بار خدايا! ما را از زمره‌ ايشان‌ بگردان‌.
	سوره انشقاق آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ وَرَاء ظَهْرِهِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و اما هر كس‌ كه‌ كارنامه‌اش‌ از پشت‌ سرش‌ به‌ او داده‌ شود» بدان‌ جهت‌ كه‌ دست ‌راستش‌ در غل‌وزنجير به‌ گردنش‌ آويخته‌ و دست‌ چپش‌ هم‌ به‌ پشت‌ سرش‌ آويخته ‌است‌؛
 
	
سوره انشقاق آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ فَسَوْفَ يَدْعُو ثُبُوراً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«زودا كه‌ هلاك‌ خويش‌ خواهد» يعني: چون‌ نامه‌ اعمالش‌ به‌ دست‌ چپش‌ داده‌ شود و آن‌ را بخواند، مي‌گويد: اي‌ واي‌ بر من‌! اي‌ خاك‌ بر سرم‌! اي‌ مرگ‌ به‌ دادم‌ برس‌! ثبور: نابودي‌ و هلاكت‌ است‌.
 
	 سوره انشقاق آيه  12

‏متن آيه : ‏

‏ وَيَصْلَى سَعِيراً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و در آتش‌ افروخته‌ درآيد» و سختي‌ها و گرماي‌ سوزان‌ آن‌ را بچشد.
 
	سوره انشقاق آيه  13

‏متن آيه : ‏

‏ إِنَّهُ كَانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُوراً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«هرآينه‌ او در ميان‌ خانواده‌ خود شادمان‌ بود» يعني: او در دنيا با پيروي‌ از هوسها و سوار شدن‌ بر مركب‌ شهوتهاي‌ خويش‌؛ سرمست‌، مغرور، متكبر، حريص‌، آزمند و گردنكش‌ يود بدان‌ جهت‌ كه‌ فكر آخرت‌ هرگز به‌ خاطرش‌ خطور نمي‌كرد.
	سوره انشقاق آيه  14

‏متن آيه : ‏

‏ إِنَّهُ ظَنَّ أَن لَّن يَحُورَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«او مي‌پنداشت‌ كه‌ هرگز برنخواهد گشت» يعني: سبب‌ اين‌ شادماني‌ وي‌ در ميان‌ خانواده‌اش‌ اين‌ گمان‌ و پندار وي‌ بود كه‌ هرگز به‌سوي‌ خداوند(ج) بازنمي‌گردد و براي‌ حساب‌ و عقاب‌ برانگيخته‌ نمي‌شود.
 
	سوره انشقاق آيه  15

‏متن آيه : ‏

‏ بَلَى إِنَّ رَبَّهُ كَانَ بِهِ بَصِيراً ‏

 

‏ترجمه : ‏
«نه‌ چنان‌ است» كه‌ او پنداشته‌ بود بلكه‌ او به‌سوي‌ پروردگارش‌ بازگشت‌ و بعد از مرگ‌ برانگيخته‌ شد «بي‌گمان‌ پروردگارش‌ به‌ او» و اعمالش‌ «بينا بود» و دانا زيرا هيچ‌ چيز از احوال‌ وي‌ در دنيا بر او پنهان‌ نماند و اينك‌ وي‌ را در برابر همه‌ رفتارها، گفتارها و كردارهايش‌ مجازات‌ مي‌كند.
 
	سوره انشقاق آيه  16

‏متن آيه : ‏

‏ فَلَا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ سوگند مي‌خورم‌ به‌ شفق» شفق: سرخي‌اي‌ است‌ كه‌ بعد از غروب ‌خورشيد تا وقت‌ نماز عشاء در افق‌ نمايان‌ مي‌شود. امام‌ ابوحنيفه: مي‌گويد: «شفق‌ سپيدي‌اي‌ است‌ كه‌ سرخي‌ با آن‌ پيوسته‌ است‌». آن‌ را به‌ سبب‌ رقت‌ و نازكي‌ آن‌ شفق‌ ناميدند پس‌ شفق‌ از شفقت‌ برگرفته‌ شده ‌است‌.
	آيه  53
‏متن آيه : ‏
‏ أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِّنَ الْمُلْكِ فَإِذاً لاَّ يُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا آنان‌» يعني‌: يهوديان‌ «نصيبي‌ از حكومت‌ دارند؟» استفهام‌ مفيد انكار است‌. يعني‌: آنان‌ در دنيا بهره‌اي‌ از حكومت‌ و فرمانروايي‌، يا بهره‌اي‌ از ملك ‌الهي‌ ندارند و اگر هم‌ داشتند «در آن‌ هنگام‌ به‌ مردم‌ به‌قدر نقيري‌ هم‌ نمي‌دادند» به ‌سبب‌ شدت‌ بخل‌ و حسدي‌ كه‌ دارند. نقير: نقطه‌ پشت‌ هسته‌ خرماست‌.
 
	سوره انشقاق آيه  17

‏متن آيه : ‏

‏ وَاللَّيْلِ وَمَا وَسَقَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و سوگند به‌ شب‌ و آنچه‌ شب‌ گرد آورده ‌است» يعني: آنچه‌ كه‌ شب‌ به‌ خود چسبانده‌ و در خود فرا آورده‌ و درپيچانده‌ است‌ زيرا شب‌ پراكندگان‌ روز را كه‌ در پي‌ كار و كسب‌ و تلاش‌ و تحرك‌ خويش‌ به‌ همه‌جا پراكنده‌ مي‌شوند، گرد مي‌آورد و چون‌ شب‌ روي‌ آورد، همه‌چيز به‌ مأوي‌ و مسكن‌ خويش‌ جاي‌ مي‌گيرد.
سوره انشقاق آيه  18

‏متن آيه : ‏

‏ وَالْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و سوگند به‌ ماه‌ چون‌ تمام‌ شود» اتساق‌ ماه: پر شدن‌ و تمام‌ شدن‌ آن‌ است‌ كه ‌اين‌ حالت‌ را بدر مي‌نامند و در نيمه‌ ماه‌ قمري‌ رخ‌ مي‌دهد.
 
	سوره انشقاق آيه  19

‏متن آيه : ‏

‏ لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَن طَبَقٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
آري‌! سوگند به‌ آنچه‌ ذكر شد «كه‌ قطعا از حالي‌ به‌ حالي‌ ديگر درآييد» چون‌ حالات‌ توانگري‌ و فقر، مرگ‌ و زندگي‌، حشر و حساب‌ و ورود به‌ بهشت‌ يا دوزخ‌. يا مراد، گذر كفار بعد از مرگ‌ از حالي‌ به‌ حالي‌ سخت‌تر از آن‌ است‌ زيرا آنان‌ از سؤال‌ نكير و منكر گرفته‌ تا افتادن‌ در دوزخ‌، طبقه‌ در طبقه‌ و فرودي‌ پس‌ ازفرود ديگر در سختي‌هايي‌ سخت‌ قرار دارند.
 
	سوره انشقاق آيه  20

‏متن آيه : ‏

‏ فَمَا لَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ آنان‌ را چه‌ شده‌ است‌ كه‌ ايمان‌ نمي‌آورند» به‌ محمد ص و به‌ آنچه‌ كه‌ از وحي‌ و قرآن‌ بر وي‌ نازل‌ شده ‌است‌؟ با آن‌كه‌ موجبات‌ ايمان‌ به‌ وي‌ نيز فراهم ‌است‌؟.
 
	سوره انشقاق آيه  21

‏متن آيه : ‏

‏ وَإِذَا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لَا يَسْجُدُونَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و چون‌ برآنان‌ قرآن‌ خوانده‌ مي‌شود، سجده‌ نمي‌كنند؟» يعني: كدام‌ مانع‌ بر سر راه‌ سجده ‌كردن‌ و خضوع‌ آنان‌ در هنگام‌ قرائت‌ قرآن‌ وجود دارد؟ يا مراد از اين‌ سجده‌، سجده‌ معروف‌ به‌ سجده‌ تلاوت‌ است‌ چنان‌كه‌ امام‌ ابوحنيفه‌: با اين‌ آيه ‌كريمه‌ بر وجوب‌ سجده‌ تلاوت‌ در اينجا استدلال‌ كرده ‌است‌ زيرا آيه‌ كريمه‌ كساني ‌را كه‌ آن‌ را مي‌شنوند و سجده‌ نمي‌كنند، نكوهش‌ كرده ‌است‌ و رأي‌ جمهور علما نيز بر وجوب‌ سجده‌ تلاوت‌ در اينجاست‌.
 
	سوره انشقاق آيه  22

‏متن آيه : ‏

‏ بَلِ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُكَذِّبُونَ ‏

 

‏ترجمه : ‏
سپس‌ حق‌ تعالي‌ سبب‌ عدم