ش‌، يا كوبنده ‌دشمنان‌ خدا(ج) با عذاب‌ روز قيامت‌.
 
	سوره قارعة آيه  2

‏متن آيه : ‏

‏ مَا الْقَارِعَةُ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«چيست‌ قارعه‌؟» اين‌ سؤال‌ براي‌ بزرگداشت‌ و تفخيم‌ شأن‌ آن‌ است‌، يعني: اين‌ درهم‌كوب‌ واويلا برانگيز سخت‌ و سهمگين‌ چيست‌؟.
 
	 سوره قارعة آيه  3

‏متن آيه : ‏

‏ وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْقَارِعَةُ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و تو چه‌ داني‌ كه‌ درهم‌كوب‌ چيست‌؟» اين‌ تكرار نيز تأكيدي‌ بر شدت‌ هول‌ و هراس‌ و فزوني‌ وحشت‌ و دهشت‌ روز قيامت‌ است‌. يعني: تو چه‌ داني‌ كه‌ آن ‌درهم‌كوب‌ چه‌ قدر عظيم‌ و سهمگين‌ است‌؟
سپس‌ خود در تفسير آن‌ مي‌فرمايد:
 
	‏‏سوره قارعة  آيه  4

‏متن آيه : ‏

‏ يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوثِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«روزي‌ كه‌ مردم‌ چون‌ پروانه‌هاي‌ پراكنده‌ گردند» فراش: همان‌ حشره‌ پرنده‌ احمق ‌معروفي‌ است‌ كه‌ خود را بر قلب‌ آتش‌ مي‌زند. به‌قولي: تمام‌ حشرات‌ پرنده‌ در معني‌ آن‌ داخل‌اند، مانند پشه‌ و ملخ‌. مبثوث: يعني‌ متفرق‌ و پراكنده‌. اين‌ تشبيهي ‌براي‌ حال‌ مردم‌ در هنگام‌ بيرون ‌آمدنشان‌ از قبرهاست‌ كه‌ از شدت‌ هول‌ و هراس‌ و دهشت‌، دست‌ و پاي‌ خود را گم‌ كرده‌ و حيران‌ و پريشان‌ به‌ هر سويي‌ مي‌دوند تا آن‌كه‌ همه‌ آنها در موقف‌ حساب‌ گردآورده‌ مي‌شوند.
 
	سوره قارعة آيه  5

‏متن آيه : ‏

‏ وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنفُوشِ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و روزي‌ كه‌ كوهها مانند پشم‌ زده‌ شده‌ رنگين‌ شود» يعني: مانند پشمي‌ كه‌ به ‌رنگهاي‌ مختلف‌ رنگ‌آميزي‌ شده‌ و به‌وسيله‌ حلاجي‌، زده‌ و محلوج‌ گرديده ‌است ‌بدان‌ جهت‌ كه‌ كوهها خرد و درهم‌تكيده‌ و پاشان‌ گشته‌ و ذرات‌ آنها به‌ هوا پراكنده‌ مي‌شود چنان‌ كه‌ در اين‌ فرموده‌ حق‌ تعالي‌ آمده‌ است: (‏ وَإِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْ ‏) «تكوير/3» و نيز در اين‌ فرموده‌ وي: (وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيباً مَّهِيلاً ‏) «مزمل/‌14» كه‌ ترجمه‌ و تفسير آنها گذشت‌.
 




سوره قارعة آيه  6

‏متن آيه : ‏

‏ فَأَمَّا مَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏
سپس‌ حق‌ تعالي‌ احوال‌ مردم‌ و متفرق‌شدنشان‌ به‌ دو گروه‌ را به‌ اجمال‌ بيان ‌نموده‌ و مي‌فرمايد: «اما هر كس‌ پله‌هاي‌ او سنگين‌ شود» يعني: پله‌ نيكي‌هاي‌ او آنچنان‌ سنگين‌ شود كه‌ بر گناهانش‌ بچربد.
 
	سوره قارعة آيه  7

‏متن آيه : ‏

‏ فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ او در زندگي‌ پسنديده‌اي‌ خواهد بود» يعني: او در زندگي‌اي‌ قرار خواهد داشت‌ كه‌ برايش‌ سخت‌ دل‌پسند و گواراست‌. عيشه: كلمه‌اي‌ است‌ كه‌ جامع‌ تمام‌ نعمتهاي‌ بهشتي‌ مي‌باشد. ابوبكر صديق‌(رض) مي‌گويد: «جز اين‌ نيست‌ كه‌سنگين‌ شدن‌ پله‌ نيكيهاي‌ ايشان‌ به‌وسيله‌ پيرويشان‌ از حق‌ در دنيا و سنگيني‌ و عزت ‌حق‌ در نگاه‌ و باورشان‌ است‌ و به‌ راستي‌ شايسته‌ ترازويي‌ كه‌ جز حق‌ در آن‌ نهاده ‌نمي‌شود، اين‌ است‌ كه‌ سنگين‌ باشد و شايسته‌ ترازويي‌ كه‌ باطل‌ در آن‌ نهاده‌ مي‌شود، اين‌ است‌ كه‌ سبك‌ باشد». مقاتل‌ نيز مي‌گويد: «حق‌ سنگين‌ است‌ و باطل‌ سبك‌».
 
	سوره قارعة آيه  8

‏متن آيه : ‏

‏ وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«و اما هر كس‌ پله‌هاي‌ او سبك‌ برآيد» يعني: گناهان‌ و بديهايش‌ بر حسناتش ‌ترجيح‌ پيدا كند، يا حسنات‌ قابل‌ توجهي‌ نداشته ‌باشد.
 
	سوره قارعة آيه  9

‏متن آيه : ‏

‏ فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ ‏

 

‏ترجمه : ‏
«پس‌ مسكن‌ او هاويه» يعني: جهنم‌ «باشد» جايگاهش‌ در دوزخ‌ «ام‌» ناميده ‌شد زيرا او به‌سوي‌ آن‌ چنان‌ جاي‌ مي‌گيرد كه‌ طفل‌ به‌سوي‌ مادرش‌؛ و جهنم‌ هاويه‌ ناميده‌ شد زيرا شخص‌ دوزخي‌ با درنظرداشت‌ گودي‌ و عمق‌ بسيار آن‌ در آن ‌فروافگنده‌ مي‌شود.
 
	 آيه  45
‏متن آيه : ‏
‏ وَاسْتَعِينُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلاَّ عَلَى الْخَاشِعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و ياري‌ جوييد» بر امور خويش‌ «از صبر» با بازداشتن‌ نفسهايتان‌ از شهوات‌ وبسنده‌كردن‌ بر طاعات‌. به‌ قولي: مراد از صبر؛ روزه‌ گرفتن‌ است‌. قرطبي‌مي‌گويد: «از اين‌ جهت‌ است‌ كه‌ رمضان‌ ماه‌ صبر ناميده‌ مي‌شود». «و از» گرايشي‌ كه‌ «نماز» در شما به‌ سوي‌ خدا (ج)ايجاد مي‌كند، بر واداشتن‌ نفسهايتان‌ به‌ايمان‌ به‌ محمد ص ياري‌ بجوييد، هرچند نفسهايتان‌ اين‌ امر را برنتابند.
قرطبي‌ و برخي‌ ديگر از مفسران‌ مي‌گويند: «از ميان‌ ساير عبادات‌ فقط نماز به‌يادآوري‌ مخصوص‌ شد تا بر اهميت‌ آن‌ تأكيد گذاشته‌ شود». در حديث‌ شريف‌آمده‌ است‌ كه: «رسول‌ خدا ص چون‌ از كاري‌ در فشار قرار مي‌ گرفتند، به‌ سوي‌نماز پناه‌ مي‌بردند». «و هرآينه‌ نماز دشوار است‌» بر كساني‌كه‌ به‌ خداوند (ج)ايمان‌نياورده‌ و از طاعت‌ وي‌ تكبر مي‌ورزند «مگر بر فروتنان‌» يعني: آنان‌ كه ‌نفسهايشان‌ در پيشگاه‌ عظمت‌ خداوند (ج)فروتن‌ و رام‌ است‌ و در برابر اين‌ عظمت ‌به‌ آرامش‌ رسيده‌اند.
 

آيه  79
‏متن آيه : ‏
‏ مَّا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّهِ وَمَا أَصَابَكَ مِن سَيِّئَةٍ فَمِن نَّفْسِكَ وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولاً وَكَفَى بِاللّهِ شَهِيداً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«هرچه‌ به‌ تو برسد» اي‌ انسان‌! «از خوبيها» و نعمت‌هاي‌ زندگي‌، چون ‌آسايشها و آرامشها و فراواني‌ها و سلامتي‌... «از جانب‌ خداست‌» و به‌ فضل‌ و رحمت‌ وي‌ زيرا كسي‌ را بر خدا(ج) هيچ‌ حقي‌ نيست‌ «و هر شري‌ كه‌ به‌ تو برسد، ازخود توست‌» يعني‌: هر سختي‌ و بدبختي‌ و بلا و مشقتي‌ كه‌ به‌ تو برسد، آن‌ نيز ازسوي‌ خدا(ج) است‌ ولي‌ به‌ سبب‌ و علتي‌ از جانب‌ خودت‌؛ چون‌ گناهي‌ كه‌ مرتكب‌ آن‌ شده‌اي‌ و به‌ كيفر آن‌، مبتلاي‌ بلا و بدبختي‌ و عذابي‌ گرديده‌اي‌. پس‌اشتباه‌ منافقان‌ دراين‌ است‌ كه‌ به‌ جاي‌ آن‌ كه‌ به‌سوي‌ خدا(ج) باز گردند و به‌ طوركلي‌ به‌ او التجا كنند تا خشم‌ و عذاب‌ خويش‌ را از آنان‌ بر دارد، رسول‌ خداص را سبب‌ اين‌ مصيبت‌ها معرفي‌ مي‌كنند، در حالي‌كه‌ رسول‌ خداص رحمتي‌ براي‌جهانيان‌ است‌ «و تو را براي‌ مردم‌ به‌ پيامبري‌ فرستاديم‌» يعني‌: اي‌ محمدص! تو رحمت‌ و نعمتي‌ براي‌ مردم‌ هستي‌، تو از گناه‌ معصوم‌ هستي‌ و تو جز مبلغي‌ براي ‌مردم‌ نيستي‌ بنابراين‌، مقدرات‌ خلايق‌ به‌دست‌ تو نيست‌ تا سود و زيان‌ و خير و شر از سوي‌ تو باشد و چيزي‌ از امر الهي‌ در تصرف‌ تو نيست‌ تا مصائبي‌ كه‌ به‌ آنان ‌مي‌رسد، از جانب‌ تو باشد «و گواه‌ بودن‌ خدا» بر اين‌ حقيقت‌ كه‌ او تو را به‌ رسالت ‌فرستاده‌ است