: (قل:‌ بگو) بلكه‌ خودش‌ مستقيماً اين‌ طعن‌ و عيب‌ را از پيامبرش‌ دفع‌ كرد. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ بخاري‌ آمده ‌است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «لا أحد أصبر علي‌ أذي‌ سمعه‌، من‌ الله‌؛ إنهم‌ يجعلون‌ له‌ ولداً، وهو يرزقهم‌ ويعافيهم: هيچ ‌كس‌ بر آزاري‌ كه‌ شنيده‌ است‌، شكيباتر از خداوند(ج) نيست‌ زيرا در همان‌ حال‌ كه‌ مشركان‌ براي‌ او فرزندي‌ قرار مي‌دهند، او آنان‌ را روزي‌ مي‌دهد و عافيتشان‌ مي‌بخشد».
 <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:6880.txt">وجه‌ تسميه: ﴿ سوره‌ فلق ﴾</a><a class="text" href="w:text:6881.txt">آيه  1</a><a class="text" href="w:text:6882.txt"> آيه  2</a><a class="text" href="w:text:6883.txt">آيه  3</a><a class="text" href="w:text:6884.txt"> آيه  4</a><a class="text" href="w:text:6885.txt">آيه  5</a></body></html>آيه  85
‏متن آيه : ‏
‏ مَّن يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُن لَّهُ نَصِيبٌ مِّنْهَا وَمَن يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَكُن لَّهُ كِفْلٌ مِّنْهَا وَكَانَ اللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ مُّقِيتاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
«هركس‌ شفاعت‌ پسنديده‌اي‌ بكند، از» خير «آن‌ نصيبي‌ مي‌برد و هركس‌ شفاعت ‌ناپسنديده‌اي‌ كند، از» شر «آن‌ نصيبي‌ مي‌برد» شفيع‌: كسي‌ است‌ كه‌ ديگري‌ را به‌انجام‌ كاري‌ سفارش‌ و تشويق‌ مي‌كند. و شفاعت‌ پسنديده‌، سفارش‌ ديگران‌ به ‌انجام‌ امور نيك‌ و طاعت‌ حق‌ تعالي‌ است‌، پس‌ هركس‌ در كار خيري‌ شفاعت‌ وسفارش‌ كند تا نفعي‌ به‌ ديگران‌ برساند، يا شري‌ را از كسي‌ دفع‌ نمايد، از پاداش‌آن‌ شفاعت‌ بهره‌ و نصيبي‌ مي‌برد و هركس‌ به‌ شر و بدي‌اي‌ سفارش‌ كند، از گناه ‌آن‌ نصيب‌ مي‌برد؛ چون‌ كسي‌ كه‌ به‌ سخن‌چيني‌ و غيبت‌ مي‌پردازد، يا ديگري‌ را به‌ دزدي‌ و فحشا سفارش‌ مي‌كند، يا به‌طور كلي‌ در جلب‌ ضرر يا دفع‌ منفعت‌ يا در امر غير جايزي‌ سفارش‌ مي‌كند «و خداوند همواره‌ بر هرچيزي‌ مقتدر است‌» و هم‌اونگهبان‌ مقادير اعمال‌ شماست‌، پس‌ شما را بر اعمالتان‌ جزا مي‌دهد. درحديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «اشفعوا تؤجروا، ويقضي‌الله علي‌ لسان‌ نبيه‌ ماشاء: شفاعت‌ كنيد تا اجر و پاداش‌ داده‌ شويد، اما خداوند(ج) هر چه‌ را خواسته‌است‌، بر زبان‌ پيامبر خويش‌ حكم‌ مي‌كند».
مجاهدبن‌جبير در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ مي‌گويد: اين‌ آيه‌ درباره‌ سفارش‌ها و واسطه‌شدن‌هاي‌ مردم‌ براي‌ يك‌ديگر نازل‌ شد. برخي‌ از مفسران‌ با توجه‌ به ‌سياق‌ آيات‌، «شفاعت‌ حسنه» را به‌ جهاد در راه‌ خدا(ج) و «شفاعت‌ سيئه» را به‌ جهاد در راه‌ شيطان‌ تفسير كرده‌اند زيرا جهاد در راه‌ خدا(ج) تنها وسيله‌ نجات ‌مستضعفان‌ از چنگال‌ مستكبران‌ مي‌باشد.
 
	﴿ سوره‌ فلق ﴾
مکی‌ است‌ و داراي‌ (5) آيه‌ است‌.
 
به‌ قول‌ حسن‌، عطاء، عكرمه‌ و جابر، اين‌ سوره‌ و سوره‌ «ناس‌» مكي‌ است‌ و رأي‌ اكثر علما نيز همين‌ است‌. اما در روايتي‌ از ابن‌عباس‌، قتاده‌ و جمعي‌ ديگر نقل‌ شده‌ است‌ كه: اين‌ سوره‌ مدني‌ است‌. ابن‌كثير نيز بر همين‌ نظر است‌ و برخي‌گفته‌ اند: صحيح‌ نيز همين‌ است‌.
وجه‌ تسميه: اين‌ سوره‌ بدان‌ جهت‌ «فلق‌» نام‌ گرفت‌ كه‌ با اين‌ فرموده‌ حق‌ تعالي: (‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ‏) آغاز شده‌ است‌.
فضيلت‌ معوذتين: در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ترمذي‌ و بيهقي‌ از ابي‌سعيد خدري‌(رض) آمده ‌است‌ كه‌ فرمود: «رسول‌ خدا ص از زخم‌ چشم‌ جن‌ و انس‌ به‌خداوند(ج) پناه‌ مي‌بردند اما بعد از آن‌كه‌ معوذتين‌ نازل‌ شد، فقط اين‌ دو سوره‌ را مي‌خواندند و دعاهاي‌ ديگر در اين‌ مورد را ترك‌ كردند». مالك‌ در مؤطا از عايشه‌ رضي‌الله عنها روايت‌ كرده‌ است‌ كه‌ فرمود: «چون‌ رسول‌ خدا ص از بيماري‌اي‌ ناراحت‌ مي‌بودند، معوذتين‌ را مي‌خواندند و بر خود مي‌دميدند و اين‌كار را سه‌ بار تكرار مي‌كردند و چون‌ درد ايشان‌ شدت‌ مي‌گرفت‌، من‌ بر ايشان ‌معوذتين‌ را مي‌خواندم‌ و رسول‌ خدا ص به‌ اميد دريافت‌ بركت‌ اين‌ دو سوره‌، دست‌ خود را بر تن‌ خويش‌ مي‌كشيدند». يعني: آن‌ را بر خود مي‌دميدند. همچنين ‌در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ عقبه‌بن‌عامر(رض) آمده‌ است‌ كه‌ فرمود: «رسول‌ خدا ص به‌ من‌ دستور دادند تا معوذات‌ را به‌ دنبال‌ هر نمازي‌ بخوانم‌». همچنين‌ در روايت ‌ديگري‌ از وي‌ آمده ‌است‌ كه‌ گفت: «... رسول‌ خدا ص به‌ من‌ فرمودند: هرگاه‌ كه ‌مي‌خوابيدي‌ و هرگاه‌ كه‌ از خواب‌ برمي‌خاستي‌، معوذتين‌ را بخوان‌». ابن‌كثير در اين‌ معني‌ احاديث‌ بسياري‌ را نقل‌ نموده‌ و آن‌گاه‌ مي‌گويد: «در روايت‌ اين‌ حديث ‌از عقبه‌، طرق‌ بسياري‌ وجود دارد كه‌ در حد تواتر است‌ بنابراين‌، اين‌ حديث‌ در نزد بسياري‌ از محققان‌ مفيد قطعيت‌ مي‌باشد». نيز در حديث‌ شريف‌ وارده‌ از طريق ‌صدي‌ بن‌ عجلان‌ آمده ‌است‌ كه‌ رسول‌ خدا ص فرمودند: «آيا به‌ تو سه‌ سوره‌ را تعليم‌ ندهم‌ كه‌ در تورات‌، انجيل‌، زبور و فرقان‌ مانند آنها نازل‌ نشده ‌است‌، اين‌ سه‌سوره: (‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏)، (‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ‏) و(‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ‏) است‌».
سبب‌ نزول‌ معوذتين: در بخاري‌ و مسلم‌ از عايشه‌ رضي‌الله عنها روايت‌ شده‌ است ‌كه‌ فرمود: لبيدبن‌اعصم‌ رسول‌ خدا ص را جادو كرد بدين‌ نحو كه‌ غلاف‌ شكوفه‌ خرمايي‌ را گرفته‌ و موهايي‌ را كه‌ در هنگام‌ شانه ‌زدن‌ از سر آن‌ حضرت‌ ص فروريخته‌ بود و دندانهاي‌ شانه‌ ايشان‌ و نخي‌ را كه‌ در آن‌ يازده‌ گره‌ زده‌ شده‌ بود و گره‌ها با سوزن‌ محكم‌ ساخته‌ شده‌ بود، در آن‌ غلاف‌ خرما قرار داد و در آن‌ دميد. در اين‌ زمان‌ بود كه‌ معوذتين‌ بر رسول‌ خدا ص نازل‌ شد پس‌ ايشان‌ به‌ خواندن‌ آنها آغاز نمودند و چنان‌ بود كه‌ هر آيه‌اي‌ را مي‌خواندند، يك‌ گره‌ از آن‌ گره‌ها باز مي‌شد و در عين‌ حال‌، ايشان‌ در خود سبكي‌اي‌ مي‌يافتند تا اين‌كه‌ گره‌ آخر باز شد. آن‌گاه‌ رسول‌ خدا ص چنان‌ از جا برخاستند كه‌ گويي‌ از بند رها شده‌اند. جبرئيل‌(ع) نيز در اين‌ برهه‌ بر آن‌ حضرت‌ ص دم‌ و دعا مي‌خواند و مي‌گفت: «باسم‌ الله‌ أرقيك‌، من‌ كل‌ شي‌ء يؤذيك‌، من‌ شر حاسد و عين‌ و الله‌ يشفيك‌: به‌نام‌ خدا تو را دم‌ و دعا مي‌كنم‌ از هر چيزي‌ كه‌ آزارت‌ مي‌دهد، از شر هر حاسدي‌ و ازشر زخم‌ چشم‌ و الله تو را شفا مي‌دهد». چنان‌كه‌ از روايات‌ بر مي‌آيد، اثر سحر بر رسول‌ خدا ص فقط سر درد خفيفي‌ بود و اين‌ است‌ همان‌ معني‌ تخيل‌ كه‌ در يكي‌ از احاديث‌ آمده ‌است‌. گفتني‌ است‌ كه‌ گاهي‌ در بيداري‌ نيز مانند خواب‌ تخيل ‌روي‌ مي‌دهد بنابراين‌، مسلم‌ است‌ كه‌ سحر بر ملكات‌ و توانمنديهاي‌