ءً حَقّاً .‏
 آيه  181
‏متن آيه : ‏
‏ فَمَن بَدَّلَهُ بَعْدَ مَا سَمِعَهُ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس هر كه ( اعم از شاهد و وصي ) آن را بعد از شنيدن تغيير دهد ، تنها گناه آن بر كساني است كه آن ( وصيّت ) را تغيير ميدهند ( و وصيّت كننده در پيشگاه خدا پاداش خود را ميگيرد ) . خدا شنوا و دانا است ( و گفتار همگان را ميشنود و نيّات همگان را ميداند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بَدَّلَ » : تغيير داد . دگرگون كرد . « إِثْمَ » : گناه .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:7117.txt">آيه  182</a><a class="text" href="w:text:7118.txt">آيه  183</a><a class="text" href="w:text:7119.txt">آيه  184</a><a class="text" href="w:text:7120.txt">آيه  185</a><a class="text" href="w:text:7121.txt">آيه  186</a></body></html>آيه  182
‏متن آيه : ‏
‏ فَمَنْ خَافَ مِن مُّوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلاَ إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏كسي كه از انحراف وصيّتكننده ( از جاده عدالت ) يا از گناه او ( به سبب ترك قانون شريعت ) بترسد ( و آن انحراف و گناه و نزاعي را كه بدين علّت ميان ورثه درگرفته است ، تبديل و تغيير دهد ) و صلح و صفا را ميان آنان ( كه وصيّت برايشان شده يا وارثان مرده هستند ) راه بيندازد ، گناهي بر او نيست ( و مشمول قانون تبديل وصيّت نميباشد ) . بيگمان خدا آمرزنده و مهربان است ( و مغفرت خود را شامل او ميسازد و پاداش نيكوكاريش را ميدهد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« خَافَ » : ترسيد . در اينجا مراد ، اطّلاع پيدا كرد و دانست ، ميباشد . « مُوصٍ » : وصيّتكننده . « جَنَفاً » : كنارهگيري از حق ، و عدول از روي خطا . « إثْم » : گناه . كنارهگيري از حق و عدول از عدل از روي عمد . « أَصْلَحَ بَيْنَهُمْ » : ميان ورثه و آنان كه وصيّت برايشان شده است ، صلح و صفا راه انداخت .‏
 
آيه  183
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اي كساني كه ايمان آوردهايد ! بر شما روزه واجب شده است ، همان گونه كه بر كساني كه پيش از شما بودهاند واجب بوده است ، تا باشد كه پرهيزگار شويد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الصِّيَامُ » : روزه .‏
 
آيه  184
‏متن آيه : ‏
‏ أَيَّاماً مَّعْدُودَاتٍ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضاً أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَن تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَّهُ وَأَن تَصُومُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( روزه در ) چند روز معيّن و اندكي است ، و كساني كه از شما بيمار يا مسافر باشند ( اگر افطار كردند و روزه نگرفتند ، به اندازه آن روزها ) چند روز ديگري را روزه ميدارند ، و بر كساني كه توانائي انجام آن را ندارند ( همچون پيران ضعيف و بيماران هميشگي و كارگراني كه ساليانه پيوسته به كارهاي سختي ، مانند استخراج زغالسنگ اشتغال دارند ، و زندانيان محكوم به اعمال شاقهاي كه پيوسته به كار سنگين وادار ميگردند ) لازم است كفّاره بدهند ، و آن خوراك مسكيني است ( از خوراك متوسّطي كه به خانواده خود ميخورانيد و بايد در برابر هر روزي يك خوراك متوسّط كه بتواند به طور معتدل مسكيني را سير كند بپردازيد ) و هر كه كار خير را پذيرا شود ( و بر مقدار فديه بيفزايد ، و يا علاوه از روزه فرض ، روزه سنّت نيز بگيرد ) براي او بهتر است . و روزهداشتن براي شما خوب است اگر ( حقائق و نكات عبادات را ) بدانيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَيَّاماً مَّعْدُودَاتٍ » : روزهاي اندك . روزهاي معيّن . واژه ( أَيَّاماً ) منصوب است چون ظرف يا مفعول فعل محذوف ( صُومُوا ) است . واژه ( مَعْدُودَاتٍ ) صفت است . « عِدَّةٌ » : مبتدا است و خبر آن ( عَلَيْهِ ) محذوف است . تقدير آن چنين است : عَلَيْهِ عِدَّةٌ . . . « أُخَرَ » : جمع أُخْري ، ديگر . « يُطِيقُونَهُ » : با رنج و مشقّت ميتوانند آن را بگيرند . از قبيل پيران ، زنان حامله و شيرده ، كارگراني كه مجبور به انجام كارهاي سخت و طاقتفرسايند . « فِدْيَةٌ » : دادن يك وعده غذا از خوراك متوسّط خانواده خود به فقراء . اين واژه مبتدا است و خبر آن ( عَلَي الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ ) ميباشد . « طَعَامُ » : خوراك . بدل از ( فِدْيَة ) است . « تَطَوَّعَ خَيْراً » : كار نيكو پيشه كرد . يعني بر مقدار فديه افزود ، و يا بيش از يكي را طعام داد ، و يا اين كه هم روزه گرفت و هم فديه داد . « وَ أَن تَصُومُوا خَيْرٌ لَّكُمْ » : اگر روزه بگيريد براي شما بهتر از دادن فديه است . واژه ( خَيْرٌ ) خبر است و ( أَن تَصُومُوا ) محلاً مرفوع ، مبتدا است .‏
 
آيه  105
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللّهُ وَلاَ تَكُن لِّلْخَآئِنِينَ خَصِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
سبب‌ نزول‌ اين‌ آيات‌ اين‌ بود كه‌: مردي‌ از منافقان‌ به‌نام‌ طعمه‌بن‌ابيرق‌ كه‌ ازطايفه‌ «بني‌ابيرق» بود، مقداري‌ مواد خوراكي‌ و سلاح‌ را از رفاعه‌بن‌زيد دزديد، اما شخص‌ پاك‌ و شايسته‌اي‌ به‌نام‌ لبيدبن‌سهل‌ را به‌ آن‌ متهم‌ ساخت‌. به‌ روايتي‌ديگر: او زرهي‌ از آن‌ اموال‌ دزدي‌ را در خانه‌ مرد يهودي‌اي‌ به‌نام‌ زيدبن‌ سمين‌افگند. و چون‌ برخي‌ از مردم‌ سارق‌ حقيقي‌ را ـ كه‌ آن‌ شخص‌ منافق‌ بود ـشناختند، قومش‌ نزد رسول‌ خداص از وي‌ به‌ دفاع‌ پرداختند تا بدانجا كه‌ نزديك‌بود رسول‌ خداص ـ به‌ اين‌ استناد كه‌ متهم‌كننده‌ آن‌ منافق‌ گواه‌ و مدركي‌ ندارد ـ در داوري‌ خويش‌ به‌سوي‌ آنان‌ گرايش‌ يابند. اين‌ بود كه‌ نازل‌ شد: «ما اين‌ كتاب‌ رابه‌حق‌ و راستي‌ بر تو نازل‌ كرديم‌» اي‌ محمدص! «تا به‌موجب‌ آنچه‌ خدا به‌ توآموخته‌» به‌ وسيله‌ وحي‌، يا به‌ موجب‌ آموخته‌هاي‌ ديگري‌ كه‌ تو را بدان‌ راه‌نموده‌است؛ چون‌ اجتهاد «ميان‌ مردم‌ حكم‌ كني‌» برخي‌ از علماي‌ اصول‌ ـ ازجمله‌ ابومنصور ماتريدي‌ ـ با استناد به‌ اين‌ آيه‌ گفته‌اند: رسول‌ خداص حق ‌داشته‌اند كه‌ به‌ اجتهاد خويش‌ حكم‌ كنند، چنان‌كه‌ در حديث‌ شريف‌ نيز آمده‌است‌ كه‌رسول‌ خداص فرمودند: «جز اين‌ نيست‌ كه‌ من‌ هم‌ بشري‌ هستم‌، لذا برمبناي‌ آنچه‌ كه‌ مي‌شنوم‌، حكم‌ صادر مي‌كنم‌ و چه ‌بسا يكي‌ از شما در بيان‌ حجت‌ خويش‌ لحن ‌رساتري‌ نسبت‌ به‌ بعضي‌ ديگر داشته‌ باشد و بنابراين‌، به‌ نفع‌ وي‌ حكم‌ صادر كنم‌، پس‌ بدانيد؛ آن‌ كسي‌ كه‌ من‌ حق‌ مسلماني‌ را براي‌ وي‌ حكم‌ كرده‌ام‌، قطعا آن‌ چيزپاره‌اي‌ از آتش‌ است‌، پس‌ با علم‌ به‌ اين‌ حقيقت‌، بايد آن‌ را بر دارد، يا بگذارد». «و زنهار جانبدار خيانتكاران‌ مباش‌» كه‌ به‌خاطر آنان‌ با ذي‌حقان‌ جدال‌ كني‌