 توقّع و تدبّر است ( نگا : بقره‌ / 210 ، انعام‌ / 158 ، اعراف‌ / 53 ، نحل‌ / 33 ، فاطر / 43 ) . « يَخِصِّمُونَ » : به نزاع و جدال مشغول ، و سرگرم گير و دارند . اصل آن يختصمون و از باب افتعال است .‏
 
سوره يس آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ تَوْصِيَةً وَلَا إِلَى أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اين حادثه به قدري سريع و برق‌آسا و غافلگيرانه است كه ) حتّي توانائي وصيّت نمودن و سفارش كردن نخواهند داشت ، و حتّي فرصت مراجعت به سوي خانواده و فرزندانشان را پيدا نخواهند كرد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تَوْصِيَةً » : سفارش . نكره آمدن آن ، بيانگر اين واقعيّت است كه حتّي فرصت يك سفارش يا كمترين وصيّتي در ميان نخواهد بود .‏
 
سوره يس آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إِلَى رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( براي بار دوم ) در صور دميده مي‌شود و به ناگاه همه آنان از گورها بيرون آمده و به سوي ( دادگاه حساب و كتاب ) پروردگارشان شتابان رهسپار مي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نُفِخَ » : دميده شد . مراد نفخه ثاني است كه ديگر باره صور براي زنده‌شدن مردگان زده مي‌شود . « الأجْدَاثِ » : جمع جَدَث ، قبر . گور .  ( نگا : قمر / 7 ، معارج‌ / 43 ) . « يَنسِلُونَ » : مي‌شتابند ( نگا : انبياء / 96 ) .‏
 
سوره يس آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا يَا وَيْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خواهند گفت : اي واي بر ما ! چه كسي ما را از خوابمان ( بيدار كرد و ) برانگيخت‌ ؟ ! اين همان چيزي است كه خداوند مهربان وعده داده بود ، و فرستادگان ( خدا در سخنها و پيامهاي خود ) راست گفته بودند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَا وَيْلَنَا » : اي واي بر ما ! واويلا به حال ما !  ( نگا : انبياء / 14 و 46 و 97 ) . « بَعَثَنَا » : ما را دوباره زنده كرد . ما را برانگيخت . « مَرْقَدِ » : مصدر ميمي و به معني خواب است ، و يا اين كه اسم مكان و به معني خوابگاه است . عقاب و عذاب قبر ، در برابر كيفر و مجازات قيامت ، خوابه گونه‌اي بيش نمي‌باشد . « مَن بَعَثَنَا » : اين سؤال بدان خاطر است كه كافران با ديدن آن همه هول و هراس و دهشت و وحشت ، اختلاط عقول و اختلال حواسّ پيدا مي‌كنند و ناخودآگاه چنين سؤالي بر زبانشان جاري مي‌گردد . همان گونه كه در دنيا معمول است كه انسان به هنگام انجام كار بدي و يا روياروي شدن با كيفر آن مي‌گويد : واي چه كار كردم‌ ؟ ! چنين كاري را من كردم‌ ؟ آيا اين بلا را من بر سر خود آوردم‌ ؟  « هذَا مَا . . . » : اين بخش ، پاسخ كافران به سؤال خودشان است . برخي هم آن را پاسخ آفريدگار ، يا فرشتگان ، و يا مؤمنان به كافران مي‌دانند .‏
 
سوره يس آيه  53
‏متن آيه : ‏
‏ إِن كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِيعٌ لَّدَيْنَا مُحْضَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏صداي واحدي بيش نخواهد بود ( كه ايشان را دعوت به خروج از گورها مي‌كند ) و ناگهان ايشان در پيشگاهمان ( براي دادگاهي ) گرد آورده مي‌شوند و حاضر مي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِن كَانَتْ إِلاّ صَيْحَةً . . . » :  ( نگا : يس‌ / 29 ) . مراد نفخه ثاني است . « جَمِيعٌ » : جمع آمده . گرد آورده شده . فعيل به معني مفعول ، يعني مجموع است . خبر اوّل ( هُمْ ) و واژه ( مُحْضَرُونَ ) خبر دوم يا صفت بشمار است ( نگا : يس‌ / 32 ) .‏
 
سوره يس آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ فَالْيَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَلَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در چنين روزي به هيچ كس كمترين ستمي نمي‌گردد ، و به شما جز پاداش و پادافره كارهائي كه در دنيا مي‌كرده‌ايد داده نمي‌شود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« شَيْئاً » : چيزي از ظلم . مفعول مطلق است . چيزي از چيزها . مفعول به است ( نگا : يونس‌ / 44 ، مريم‌ / 60 ) .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:11160.txt">آيه  55</a><a class="text" href="w:text:11161.txt">آيه  56</a><a class="text" href="w:text:11162.txt">آيه  57</a><a class="text" href="w:text:11163.txt"> آيه  58</a><a class="text" href="w:text:11164.txt">آيه  59</a><a class="text" href="w:text:11165.txt">آيه  60</a><a class="text" href="w:text:11166.txt">آيه  61</a><a class="text" href="w:text:11167.txt">آيه  62</a><a class="text" href="w:text:11168.txt">آيه  63</a><a class="text" href="w:text:11169.txt">آيه  64</a><a class="text" href="w:text:11170.txt">آيه  65</a><a class="text" href="w:text:11171.txt"> آيه  66</a><a class="text" href="w:text:11172.txt">آيه  67</a><a class="text" href="w:text:11173.txt">آيه  68</a><a class="text" href="w:text:11174.txt">آيه  69</a><a class="text" href="w:text:11175.txt"> آيه  70</a></body></html>آيه  154
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ تَمَاماً عَلَى الَّذِيَ أَحْسَنَ وَتَفْصِيلاً لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لَّعَلَّهُم بِلِقَاء رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آن‌گاه‌ به‌ موسي‌ كتاب‌ آسماني‌ داديم‌» تقدير سخن‌ چنين‌ است: اي‌ محمد! به ‌مشركان‌ بگو؛ ما قبل‌ از آن‌ كه‌ قرآن‌ را بر محمدص نازل‌ كنيم‌، به‌ موسي‌ نيز كتاب‌آسماني‌ داديم‌ بنابراين‌، توصيه‌هايي‌ كه‌ ذكرشد، درشريعت‌هاي‌ الهي‌ ديگر نيزآمده‌ است‌. پس‌ روي‌ سخن‌ در مجموع‌ با مشركان‌ است‌.  ﴿ َمَاماً عَلَى الَّذِيَ أَحْسَنَ﴾ مفسران‌ اين‌ جمله‌ را به‌ دو وجه‌ معني‌ كرده‌اند:
1 ـ تورات‌ را به‌ شيوه‌اي‌ كه‌ نيكوترين‌ و جامع‌ترين‌ شيوه‌هاست‌، به‌ اتمام‌رسانديم‌.
2 ـ به‌ اين‌ منظور به‌ موسي‌ كتاب‌ آسماني‌ داديم‌ تا نعمت‌ را بر كسي‌ كه‌ با پايبندي ‌به‌ طاعت‌ خداي‌ عزوجل‌ نيكي‌ كرده‌است‌ ـ كه‌ خود موسي‌(ع) است‌ ـ به ‌پايه‌ اتمام‌ برسانيم‌. «و براي‌ اين‌ كه‌ همه‌ چيز را به‌روشني‌ بيان‌ كنيم‌» يعني: احكام‌ همه‌چيز را «و» براي‌ اين‌ كه‌ تورات‌ «هدايت‌ و رحمتي‌ باشد تا آنان‌» يعني: بني‌اسرائيل‌ «به‌ملاقات‌ پروردگار خويش‌ ايمان‌ بياورند» يعني: رستاخيز و حساب‌ و ديدار پروردگار عزوجل‌ در محشر را باور كنند.
 
سوره يس آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فَاكِهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بهشتيان در چنين روزي ، سخت سرگرم خوشي ، و شادانند ( و بي‌خبر از غم و اندوه ديگران ، و خندان از نعمتهاي يزدانند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« شُغُلٍ » : سرگرمي عظيم . هر چيز كه انسان را به خود مشغول سازد و بي‌خبر از ديگران كند و موجب فراموشي غم و اندوه شود . تنكير آن براي تعظيم است . « فِي شُغُلٍ » : سرگرم سُرور و شادماني ، و بهره‌مند از نعمتهاي الهي هستند . « فَاكِهُونَ » ، جمع فَاكِهٌ ، خوشحال و خندان . بهره‌مند از نعمت و سرگرم لذّت . سرگرم شوخي و مزاح .‏
 
سوره يس آيه  56
‏متن آيه : ‏
‏ هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِي ظِلَالٍ عَلَى الْأَرَائِكِ مُتَّكِؤُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان و همسرانشان در زير سايه‌هاي پر و فراخ ، بر تختها تكيه زده‌اند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ظِلال‌ » : جمع ظِلّ ، سايه . تنكير آن براي تعظيم است . « الأرَآئِكِ » : جمع اَريكة ، تخت .