ن‌ و اهل‌ كتاب ‌بر همديگر فخرفروشي‌ كردند، اهل‌ كتاب‌ گفتند: پيامبران‌ ما قبل‌ از پيامبر شما بوده‌اند و كتاب‌ ما قبل‌ از كتاب‌ شماست‌، پس‌ ما از شما بهتريم‌! و مسلمانان‌گفتند: پيامبر ما خاتم‌ پيامبران‌ است‌ و كتاب‌ ما ناسخ‌ كتابهاي‌ شماست‌، پس‌ ما نزدالله(ج) از شما بهتريم‌! اين‌ بود كه‌ نازل‌ شد: «كار بر وفق‌ آرزوهاي‌ شما و آرزوهاي‌ اهل‌كتاب‌ نيست‌» يعني‌ ورود به‌ بهشت‌، يا فضل‌ و قرب‌ نزد خداوند(ج) و رهايي‌ ازعذاب‌ وي‌، به‌صرف‌ آرزو در دسترس‌ نيست‌، چه‌ اين‌ آرزوها به‌ اهل‌ كتاب‌مربوط باشد؛ چنان‌كه‌ گفتند: ما فرزندان‌ و دوستان‌ خداييم‌ و آتش‌ جز چند روزي ‌معدود به‌ ما نمي‌رسد! و چه‌ اين‌ آرزوها به‌ مسلمانان‌ مربوط باشد؛ چنان‌كه‌ برخي‌ از آنها گفتند: در روز قيامت‌ منادي‌اي‌ ندا مي‌كند و مي‌گويد: هركس‌ اسم‌ اومحمد است‌ به‌ بهشت‌ درآيد! يا هركس‌ در روز جمعه‌، يا در فلان‌ شهر درگذشته‌است‌، به‌ بهشت‌ در آيد...! آري‌! همه‌ اينها آرزوهاي‌ بي‌اساسي‌است‌، بلكه ‌«هركس‌ بدي‌ كند، دربرابر آن‌ كيفر داده‌ مي‌شود و براي‌ خود بجز الله هيچ‌ دوست‌ و هيچ‌ ياري‌دهنده‌اي‌ نمي‌يابد» لذا هركس‌ مرتكب‌ كار بدي‌ ـ اعم‌ از شرك‌ يا غيرآن‌ ـ بشود، در دنيا يا آخرت‌ در برابر كاركردش‌ كيفر مي‌بيند و دراين‌ امر ميان‌ مسلمان‌ وكافر هيچ‌ فرقي‌ نيست‌.
در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌ كه‌ چون‌ اين‌ آيه‌ فرود آمد، مفاد آن‌ بر بسياري‌ از اصحاب‌ سخت‌ تمام‌ شد تا بدانجا كه‌ برخي‌ از آنها ـ از جمله‌ ابوبكر صديق‌(رض) ـ گفتند: يا رسول‌الله! چگونه‌ ما بعد از نزول‌ اين‌ آيه‌ رستگار مي‌شويم‌، آخر در برابر هر عمل‌ بدي‌ كيفر مي‌يابيم؟! رسول‌ خداص فرمودند: «خدا بر تو بيامرزد اي ‌ابوبكر! آيا تو بيمار نمي‌شوي‌؟ آيا در رنج‌ و تعب‌ نمي‌افتي؟ آيا به‌ تو اندوه‌ و دردي‌ نمي‌رسد؟» ابوبكر صديق‌(رض) گفت‌: چرا يا رسول‌الله! فرمودند: پس‌ اينها ازجمله‌ آن‌ چيزهايي‌ است‌ كه‌ با آن‌ كيفر داده‌ مي‌شويد».
بنابراين‌ روايت‌ و روايات‌ متعدد ديگر، هر درد و مصيبتي‌ كه‌ به‌ انسان‌ مسلمان ‌مي‌رسد و حتي‌ خاري‌ كه‌ بر بدنش‌ مي‌خلد، كفاره‌ گناهانش‌ مي‌باشد. چنان‌كه‌ درحديث‌ شريف‌ ديگري‌ به‌ روايت‌ ابوهريره‌(رض) و ابي‌سعيد از رسول‌ خداص آمده‌ است ‌كه‌ فرمودند: «هيچ‌ درد و رنج‌ و بيماري‌ و آفت‌ و حزن‌ و حتي‌ نگراني‌اي‌ به‌مسلمان‌ نمي‌رسد، مگر اين‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ با آن‌، گناهانش‌ را كفاره‌ مي‌كند». همچنين‌ در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است‌: «چون‌ گناهان‌ بنده‌ بسيار شود و او داراي‌ چنان‌ اعمال‌ نيكي‌ نباشد كه‌ كفاره‌ گناهانش‌ گردد، خداي‌ عزوجل‌ او را به‌ غم‌ واندوهي‌ مبتلا مي‌گرداند تا اين‌ امر گناهان‌ وي‌ را كفاره‌ نمايد». همچنين‌ درحديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابن‌عباس‌(رض) آمده‌ است‌ كه‌ فرمود: «از رسول‌ خداص پرسيدند: يا رسول‌الله! هركسي‌ كه‌ مرتكب‌ بدي‌اي‌ شود، در برابر آن‌ جزا داده ‌مي‌شود؟ رسول‌ خداص فرمودند: آري‌! اما هر كس‌ كه‌ كار نيكي‌ انجام‌ دهد دربرابر آن‌ ده‌ پاداش‌ داده‌ مي‌شود، پس‌ نابود شد كسي‌ كه‌ يگان‌هاي‌ وي‌ ده‌گان‌هايش ‌را مغلوب‌ گردانيد».
 
سوره آل عمران آيه  73
‏متن آيه : ‏
‏ وَلاَ تُؤْمِنُواْ إِلاَّ لِمَن تَبِعَ دِينَكُمْ قُلْ إِنَّ الْهُدَى هُدَى اللّهِ أَن يُؤْتَى أَحَدٌ مِّثْلَ مَا أُوتِيتُمْ أَوْ يُحَآجُّوكُمْ عِندَ رَبِّكُمْ قُلْ إِنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و باور مكنيد مگر به كسي كه پيروي از آئين شما كرده باشد - بگو : بيگمان هدايت ، هدايت خدا است - اين كه ( ديگران آن افتخارات و كتابهاي آسماني را كه نصيب شما شده است به دست آورند . يعني ) به كسي همان چيزي داده شود كه به شما داده شده است ، و اين كه ديگران بتوانند در پيشگاه پروردگارتان با شما به داوري بنشينند و اقامه حجّت كنند . بگو : فضل و بزرگي در دست خدا است و آن را به هركس كه بخواهد ميدهد . و خداوند ( عطاء و نعمتش ) فراخ ، و آگاه ( از اهليّت و شايستگي مستحقّ وحي و رسالتِ خويش ) است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لا تُؤْمِنُوا » : نپذيريد . تصديق نكنيد . « لا تُؤْمِنُوا إِلاّ لِمَنْ . . . . » : نابكاران يهودي به پيروان خود ميگفتند : نبوّت منحصر به قوم يهود است و لذا امور دين را از ديگران نشنويد ، پيغمبري محمّد را نپذيريد ، و قبول نداشته باشيد در روز قيامت كسي بتواند عليه شما اقامه حجّت كند . « وَاسِع » : داراي رحمت و قدرت فراوان .‏
 
سوره آل عمران آيه  74
‏متن آيه : ‏
‏ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَن يَشَاءُ وَاللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هر كس را كه بخواهد به رحمت خود مخصوص ميگرداند . خداوند داراي فضل عظيم و لطف عميم است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره آل عمران آيه  75
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِن تَأْمَنْهُ بِقِنطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُم مَّنْ إِن تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لاَّ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلاَّ مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَآئِماً ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و در ميان اهل كتاب كساني هستند كه اگر دارائي فراواني به رسم امانت بديشان بسپاري ، آن را به تو بازپس ميدهند . و در ميان آنان كساني هستند كه اگر ديناري به رسم امانت بديشان بسپاري ، آن را به تو بازپس نميدهند ، مگر آن كه پيوسته بالاي سرشان ايستاده باشي . اين بدان خاطر است كه ايشان ميگويند : ما در برابر امّيها ( يعني غير يهود ) مسؤول نبوده و بازخواستي نداريم ! و بر خدا دروغ ميبندند ( و چنين چيزي حكم خدا نيست ) و حال آن كه ايشان ( اين را ) ميدانند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِن تَأْمَنْهُ » : اگر او را امين بداني . « قِنطَارٍ » : مراد دارائي هنگفت است ( نگا : آلعمران / 14 و نساء / 20 ) . « دِينَارٍ » : مراد دارائي اندك است . « إِلاّ مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَآئِماً » : مگر آن كه بالاي سر او بايستي و پيوسته مطالبه كني . « أُمِّيِّينَ » : عربها . ملّتهاي غير يهود . منسوب است به ( أُمّ ) يا ( أُمَم ) كه مفردش ( أُمَّة ) است و ياء نسبت بعد از حذف حرف تاء به آخر آن افزوده ميشود . « سَبِيل » : راه . مراد عتاب و عِقاب است .‏
 
سوره آل عمران آيه  76
‏متن آيه : ‏
‏ بَلَى مَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ وَاتَّقَى فَإِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آري ! كسي كه به عهد و پيمان خود وفا كند و پرهيزگاري پيشه نمايد ( محبّت و رضايت خدا را فراچنگ آورده است ) زيرا خداوند پرهيزگاران را دوست ميدارد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بَلَيا » :  ( نگا : بقره / 81 ) . « أَوْفَيا » :