حان‌ براي‌ كافران‌ بر زيان‌ مؤمنان‌ راه‌ تسلطي‌ قرار نمي‌دهد، مادامي‌ كه‌ آنان ‌پايبند عمل‌ به‌ حق‌ بوده‌ و به‌ باطل‌ راضي‌ نباشند، پس‌ تا زماني‌ كه‌ مؤمنان‌ به‌ شريعت‌ خداوند(ج) عامل‌ بوده‌ و به‌طور بايدوشايد رهرو راه‌ شريعت‌ باشند، حتما حق‌ تعالي‌ كفار و منافقان‌ را سركوب‌ نموده‌ و با برترساختن‌ درجات‌ مؤمنان‌ بر درجات‌ كفار و منافقان‌، كرامت‌ اهل‌ ايمان‌ را نمايان‌ مي‌گرداند.
صاحب‌ تفسيرالمنير و حضرت‌ شاه‌ولي‌الله دهلوي‌ مي‌گويند: «مراد آيه‌ كريمه ‌اين‌ است‌ كه‌ خداوند(ج) كافران‌ را بر مؤمنان‌ چنان‌ مسلط نمي‌سازد كه‌ اهل‌ اسلام‌ را به ‌كلي‌ مستأصل‌ و ريشه‌كن‌ ساخته‌ و شوكت‌ و دولت‌ آنها را تماما از بين‌ ببرند بنابراين‌، آيه‌ كريمه‌ پاسخي‌ است‌ به‌ منافقاني‌ كه‌ به‌ انتظار زوال‌ و نابودي‌ كامل‌ دولت‌ مؤمنان‌ بودند و با كفار از آن‌رو سازش‌ و همكاري‌ مي‌كردند كه‌ ـ به‌ پندارخام‌ خود ـ در هنگام‌ ريشه‌كن ‌شدن‌ مؤمنان‌، از پايمال ‌شدن‌ بيمناك‌ بودند».
 
	آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللّهُ وَمَن يَلْعَنِ اللّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ نَصِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان كسانيند كه خداوند ايشان را نفرين نموده است ( و از رحمت خود محروم كرده است و رسوايشان داشته است ) و هر كه را خداوند نفرين كند ( و از درگاه مرحمت و محبّت خود براند ) كسي را نخواهي يافت كه ياور او گردد ( و وي را از خشم خدا پناه دهد و برهاند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَصِيراً » : ياور . مددكار . صيغه مبالغه ( ناصر ) است .‏
 
آيه  53
‏متن آيه : ‏
‏ أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِّنَ الْمُلْكِ فَإِذاً لاَّ يُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا آنان را بهره‌اي از ملك است‌ ؟  ( اگر ملك و قدرت در دست ايشان بود ) در اين صورت ( پشيزي و سرسوزني و حتّي به ) اندازه سوراخ هسته خرما ( كه از آن خرما جوانه مي‌زند و ناچيزترين شي‌ء بشمار است ) به مردم نمي‌دادند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَمْ » : آيا . بلكه آيا . « مُلْك‌ » : حكومت و سلطنت . سلطه و قدرت . « نَقِيراً » : نقطه‌اي در پشت هسته خرما . گودي سوراخ‌گونه‌اي در پشت هسته خرما . چيز كم و بي‌ارزش را بدان مثل مي‌زنند ، همان گونه كه در فارسي به پشيز و سرسوزن مثل مي‌زنند .‏
 

آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلَى مَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنَا آلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَآتَيْنَاهُم مُّلْكاً عَظِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا آنان بر چيزي حسد مي‌برند كه خداوند از روي فضل و رحمت خود ( با برانگيختن محمّد ) به مردم ( عرب ) داده است‌ ؟ ما كه به آل ابراهيم ( كه ابراهيم نياي شما و ايشان است ) كتاب ( آسماني ) و پيغمبري و پادشاهي عظيمي داديم .  ( مانند : سلطنت يوسف در مصر ، و شاهي داود و سليمان در شام ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« النَّاس‌ » : توده مردم . در اينجا مراد پيغمبر ، يا او و مؤمنان ، و يا ملّت عرب است . « الْحِكْمَة » : شناخت اسرار شريعت و رموز اشياء . فهم اسرار موجود در كتاب آسماني . نبوّت . « مُلْكاً عَظِيماً » : مراد حكومت بر دلها يا سلطنت بر ممالك از سوي برخي از پيغمبران ابراهيمي است .‏
 
آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ فَمِنْهُم مَّنْ آمَنَ بِهِ وَمِنْهُم مَّن صَدَّ عَنْهُ وَكَفَى بِجَهَنَّمَ سَعِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ولي جمعي از آنان كه ( ابراهيم و آل ابراهيم در ميانشان مبعوث شده بودند ) به كتاب ( آسماني مُنزَل بر خود ) ايمان آوردند ، و در ميانشان كساني بوده‌اند كه ديگران را از كتاب آسماني بازداشته‌اند و خود نيز از آن رويگردان شده‌اند ، آتش فروزان و زبانه‌كشان دوزخ ( براي چنين افراد روگردان و بازدارنده ) بسنده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بِهِ » : مرجع ضمير ( ه ) كتاب ، پيغمبر اسلام ، ابراهيم ، و آل ابراهيم مي‌تواند باشد . « صَدَّ عَنْهُ » : از آن جلوگيري كرد . از آن انصراف پيدا كرد و بدان پشت نمود . « سَعِيراً » : سوزان و فروزان .‏
 
آيه  56
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَاراً كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُوداً غَيْرَهَا لِيَذُوقُواْ الْعَذَابَ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَزِيزاً حَكِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بيگمان كساني كه آيات و دلائل ما را انكار كرده و انبياء ما را تكذيب نموده‌اند ، بالاخره ايشان را به آتش شگفتي وارد مي‌گردانيم و بدان مي‌سوزانيم . هر زمان كه پوستهاي ( بدن ) آنان بريان و سوخته شود ، پوستهاي ديگري به جاي آنها قرار مي‌دهيم تا ( چشش درد ، مستمر باشد و ) مزه عذاب را بچشند . خداوند ، توانا ( بر عذاب منكران و كافران و ) حكيم است ( و از روي حكمت كيفر مي‌دهد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَضِجَتْ » : بريان شد . سوخت .‏
 
آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً لَّهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلاًّ ظَلِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و امّا كساني را كه ( بدانچه به سويشان آمده است ) ايمان آورده‌اند و كارهاي شايسته كرده‌اند به باغهائي ( از بهشت برين ) وارد خواهيم ساخت كه رودبارها در زير ( درختان ) آنها جاري است . در آنجاها ( زندگانيشان هرگز پايان نمي‌گيرد و ) جاودانه تا به ابد مي‌مانند . در آنجاها همسران پاكيزه‌اي ( و به دور از آلودگيها و عيبها ) دارند . و آنان را ( زندگي پرناز و نعمتي مي‌دهيم و ) به سايه ( عزّت و رفاهيّت ) گسترده‌اي داخل مي‌گردانيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ظِلاًّ » : سايه . مراد نعمت و رفاهيّت هميشگي است . « ظَلِيلا » : سايه‌دار . دائم . « ظِلاًّ ظَلِيلاً » : مراد ناز و نعمت فراوان و رفاهيّت جاويدان است . عربها وقتي كه بخواهند در چيزي مبالغه كنند ، از لفظ واژه مورد نظر صفتي براي كلمه مي‌سازند . مثلاً مي‌گويند : لَيْلٌ أَلْيَلُ ، يَوْمٌ أَيْوَمُ ، شِعْرٌ شاعِرٌ ، ظِلٌّ ظَليلٌ .‏
 
آيه  58
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤدُّواْ الأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ النَّاسِ أَن تَحْكُمُواْ بِالْعَدْلِ إِنَّ اللّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُم بِهِ إِنَّ اللّهَ كَانَ سَمِيعاً بَصِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بيگمان خداوند به شما ( مؤمنان ) دستور مي‌دهد كه امانتها را ( اعم از آنچه خدا شما را در آن امين شمرده ، و چه چيزهائي كه مردم آنها را به دست شما سپرده و شما را در آنها امين دانسته‌اند ) به صاحبان امانت برسانيد ، و هنگامي كه در ميان مردم به داوري نشستيد اين كه دادگرانه داوري كنيد .  ( اين اندرز خدا است و آن را آويزه گوش خود سازيد و بدانيد كه ) خداوند شما را به بهترين اندرز پند مي‌دهد ( و شما را به انجام نيكيها مي‌خواند ) . بيگمان خداوند دائماً شنواي (