م‌ درگذشتيم‌» يعني‌: از آن‌ لجبازي‌ و عناد و گوساله‌پرستي‌شان ‌هم‌ ـ از روي‌ فضل‌ و بخشايش‌ خويش‌ ـ درگذشتيم‌ و آنان‌ را پاك‌ برنينداختيم‌ «و به‌ موسي‌ سلطاني‌ روشن‌» يعني‌: حجتي‌ آشكار «عطا كرديم‌» كه‌ عبارت‌ ازمعجزات‌ و نشانه‌هاي‌ ديگر بود. اما آنان‌ با وجود همه‌ اين‌ معجزات‌، باز هم‌ به‌انحراف‌ و عناد خويش‌ ادامه‌ دادند.
حق‌ تعالي‌ «حجت» را «سلطان» ناميد زيرا هر كس‌ داراي‌ حجت‌ باشد، خصمش ‌را مقهور و منكوب‌ مي‌گرداند.
 
[10] داستان‌ گوساله‌پرستي‌شان‌ در سوره‌هاي‌ «بقره/‌54»، «اعراف/‌153 ـ 148» و «طه/‌98 ـ 8» بيان‌شده‌ است‌.	 آيه  164
‏متن آيه : ‏
‏ وَرُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ عَلَيْكَ مِن قَبْلُ وَرُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ وَكَلَّمَ اللّهُ مُوسَى تَكْلِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما پيغمبران زيادي را روانه كرده‌ايم كه سرگذشت آنان را قبلاً براي تو بيان كرده‌ايم ، و پيغمبران ( ديگر ) زيادي را ( به ميان مردم روانه كرده‌ايم ) كه سرگذشت آنان را براي تو بيان نكرده‌ايم .  ( و شيوه وحي به موسي اين بود كه ) خداوند حقيقةً ( از پشت حجاب بدون واسطه ) با موسي سخن گفت .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رُسُلاً » : پيغمبران . مفعول فعل محذوفي چون ( أَرْسَلْنَا ) است . « تَكْلِيماً » : حرف زدن . مفعول مطلق و براي تأكيد است .‏
 

آيه  165
‏متن آيه : ‏
‏ رُّسُلاً مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَكَانَ اللّهُ عَزِيزاً حَكِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما پيغمبران را فرستاديم تا ( مؤمنان را به ثواب ) مژده‌رسان ، و ( كافران را به عقاب ) بيم‌دهنده باشند ، و بعد از آمدن پيغمبران حجّت و دليلي بر خدا براي مردمان باقي نماند ( و نگويند كه اگر پيغمبري به سوي ما مي‌فرستادي ، ايمان مي‌آورديم و راه طاعت و عبادت در پيش مي‌گرفتيم ) . و خدا چيره حكيم است ( و كارهايش از روي قدرت و حكمت انجام مي‌پذيرد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رُسُلاً » : بدل از ( رُسُلاً ) در آيه پيشين است . « بَعْدَ الرُّسُلِ » : پس از آمدن پيغمبران .‏
 
آيه  166
‏متن آيه : ‏
‏ لَّكِنِ اللّهُ يَشْهَدُ بِمَا أَنزَلَ إِلَيْكَ أَنزَلَهُ بِعِلْمِهِ وَالْمَلآئِكَةُ يَشْهَدُونَ وَكَفَى بِاللّهِ شَهِيداً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( هر چند كه كافران نبوّت تو را انكار مي‌كنند ) ليكن خداوند بر آنچه ( از قرآن ) بر تو نازل شده است گواهي مي‌دهد . اين خدا است كه آن را به ( مقتضاي ) دانش ( خاصّ ) خويش نازل كرده است . و فرشتگان ( نيز بدان ) گواهي مي‌دهند و ( صحّت نبوّت تو را تصديق مي‌كنند . گرچه ) كافي است كه خدا گواه باشد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لكِنْ » : امّا . ولي . استدراك از مفهوم ماقبل است . « بِعِلْمِهِ » : برابر دانش خاصّ خود ، قرآن را نازل كرده است و او مي‌داند كه تو شايستگي دريافت آن را داري ، و در آن مصلحت بندگان را مراعات نموده است ، و پيوسته در حفظ آن هم مي‌كوشد .‏
 
آيه  167
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ اللّهِ قَدْ ضَلُّواْ ضَلاَلاً بَعِيداً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بيگمان كساني كه راه كفر را در پيش گرفته‌اند و ( ديگران را با تهديد يا تبليغ ) از راه خدا بازداشته‌اند ( و مانع دخول مردم به دين خدا شده‌اند ، فرسنگها از حق دور گشته‌اند و ) بسيار گمراه شده‌اند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« صَدُّوا » : باز داشته‌اند . مانع شده‌اند . « ضَلالاً بَعِيداً » : گمراهي دور و دراز . سرگشتگي فراوان .‏
 
آيه  168
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَظَلَمُواْ لَمْ يَكُنِ اللّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلاَ لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بيگمان كساني كه راه كفر را در پيش گرفته‌اند و ستم ورزيده‌اند ،  ( مادام كه بر كفر ماندگار باشند ) خداوند ايشان را نمي‌بخشد و آنان را به راهي ( كه راه نجات و بهشت باشد ) هدايت نخواهد كرد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَفَرُوا وَ ظَلَمُوا » : كفر و معاصي را يكجا جمع كرده‌اند . بر اثر كفر ، خويشتن را از سعادت محروم ، و ديگران را از حق به دور نموده‌اند ، و منكر رسالت پيغمبر شده‌اند ، لذا بر خود و مردم و پيغمبر ستم كرده‌اند .‏
 
آيه  169
‏متن آيه : ‏
‏ إِلاَّ طَرِيقَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً وَكَانَ ذَلِكَ عَلَى اللّهِ يَسِيراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( آنان را به راهي هدايت نخواهد كرد ) مگر راه دوزخ ! كه در آنجا براي هميشه جاودانه مي‌مانند ، و اين كار براي خدا آسان است ( كه ايشان را به راه دوزخ رهنمون كند و جاودانه در آنجا نگاه دارد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَسِيراً » : آسان . ساده .‏
 آيه  170
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءكُمُ الرَّسُولُ بِالْحَقِّ مِن رَّبِّكُمْ فَآمِنُواْ خَيْراً لَّكُمْ وَإِن تَكْفُرُواْ فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَكَانَ اللّهُ عَلِيماً حَكِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اي مردم ! پيغمبر ( محمّد نام ) از جانب خدا به سويتان آمده است و دين حق را برايتان آورده است ، پس ايمان بياوريد ( و فرصت را غنيمت شمريد ، كه اين كار ) به سود شما است . و اگر كافر شويد ( و جز راه كفر نرويد ، بدانيد كه زياني به خدا نمي‌رسانيد ) . چرا كه آنچه در آسمانها و زمين است متعلّق به خدا است . و خدا آگاه ( از آفريدگان خود و ) حكيم ( در كار خويش ) است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« قَدْ جَآءَكُم بِالْحَقِّ » : حقيقةً به پيش شما آمده است . با برنامه حق كه قرآن است به سوي شما آمده است . با دين حق كه اسلام است به نزد شما آمده است .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:7678.txt">آيه  171</a><a class="text" href="w:text:7679.txt">آيه  172</a><a class="text" href="w:text:7680.txt">آيه  173</a><a class="text" href="w:text:7681.txt">آيه  174</a><a class="text" href="w:text:7682.txt">آيه  175</a></body></html>آيه  171
‏متن آيه : ‏
‏ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لاَ تَغْلُواْ فِي دِينِكُمْ وَلاَ تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ إِلاَّ الْحَقِّ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَلاَ تَقُولُواْ ثَلاَثَةٌ انتَهُواْ خَيْراً لَّكُمْ إِنَّمَا اللّهُ إِلَهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَات وَمَا فِي الأَرْضِ وَكَفَى بِاللّهِ وَكِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اي اهل كتاب ! در دين خود غلوّ مكنيد ( و درباره عيسي راه افراط و تفريط نپوئيد ) و درباره خدا جز حق مگوئيد ( و او را به اوصاف ناشايستي همچون حلول و اتّحاد و اتّخاذ همسر و انتخاب فرزند ، نستائيد ) . بيگمان عيسي مسيح پسر مريم ، فرستاده خدا است ( و او يكي از پيغمبران است ، و پسر خدا نيست آن گونه كه شما مي‌پنداريد ) و او واژه خدا ( يعني پديده فرمانِ : كُنْ ) است كه خدا آن را به مريم رساند ( و بدين وسيله عيسي را در شكم مريم پروراند ) و او داراي روحي است ( ك