 است . چرا كه كافران گفته و مي‌گويند : مگر درخت در آتش مي‌رويد ؟ !‏
 
سوره صافات آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏زقّوم درختي است كه در ته دوزخ مي‌رويد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تَخْرُجُ » : بيرون مي‌دمد . مي‌رويد . « أَصْل‌ » : قعر . ته .‏
 
سوره صافات آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ طَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُؤُوسُ الشَّيَاطِينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏شكوفه و ميوه آن انگار كلّه‌هاي شياطين است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« طَلْعُهَا » : طلع ، شكوفه . نخستين ميوه‌اي كه بر درخت ظاهر مي‌شود ( نگا : انعام‌ / 99 ، شعراء / 148 ) . « رُؤُوسُ الشَّيَاطِينِ » : نماد نهايت زشتي قيافه است كه بر اساس انعكاسات ذهني انسانها ترسيم مي‌گردد .‏
 
سوره صافات آيه  66
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِؤُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏دوزخيان از آن مي‌خورند و شكمها را از آن پر و آكنده مي‌سازند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَالِئُونَ » : پُر كُنندگان .‏
 
آيه  163
‏متن آيه : ‏
‏ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَاْ أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«او را هيچ‌ شريكي‌ نيست‌» يعني: هيچ‌ چيز را با او در نماز و نيايش‌ و زندگاني‌ و مرگم‌ شريك‌ نمي‌آورم‌ «و به‌ همين‌ راه‌ و روش‌ فرمان‌ يافته‌ام‌» از سوي‌ پروردگارم ‌«و من‌ نخستين‌ مسلمانانم‌» يعني: نخستين‌ مسلمان‌ امت‌ خويش‌ هستم‌ زيرا اسلام‌ هر پيامبري‌ بر اسلام‌ امتش‌ مقدم‌ است‌. در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ علي‌(رض)  آمده‌است‌ كه‌ رسول‌ خداص چون‌ نماز را شروع‌ مي‌كردند، چنين‌ مي‌گفتند: «وجهت ‌وجهي‌ للذي‌ فطر السماوات‌ و الارض‌ تا ـ و انا اول‌ المسلمين‌». كه‌ شافعي‌ها با استدلال ‌به‌ همين‌ روايت‌، بعد از تكبير افتتاح‌ اين‌ آيه‌ را مي‌خوانند و حنفي‌ها: (سبحانكاللهم‌...) را مي‌خوانند ولي‌ مالكي‌ها بعد از تكبير هيچ‌ چيز ديگر نخوانده‌ و رأسا به‌ قرائت‌ فاتحه‌ آغاز مي‌كنند.
 
سوره صافات آيه  67
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْباً مِّنْ حَمِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس آب داغ كثيف و آلوده‌اي را بر آن مي‌نوشند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَشَوباً » : شَوب ، آلوده . آميخته . مراد آلوده به زردابه و خونابه است ( نگا : ص‌ / 57 ، نبأ / 25 ، حاقّه‌ / 36 ) . « حَمِيمٍ » : آب داغ و جوشان .  ( نگا : انعام‌ / 70 ، يونس‌ / 4 ، حجّ‌ / 19 ) .‏
 
سوره صافات آيه  68
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آن گاه ( كه از زقّوم خوردند و از آب داغِ آلوده نوشيدند ) به دوزخ برمي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَرْجِعُهُمْ » : رجوع و برگشت ايشان . مراد اين است كه دوزخيان براي خوردن زقّوم به قعر دوزخ برده مي‌شوند ( نگا : صافّات‌ / 64 ) و براي نوشاندن آب داغ و سوزان به مكان ديگري كه قرآن روشن نفرموده است ( نگا : رحمن‌ / 44 ) ، سپس هر كسي را به جايگاه عذابش برمي‌گردانند .‏
 
سوره صافات آيه  69
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءهُمْ ضَالِّينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( آنان شايسته چنين عذابي هستند . چرا كه ) پدران خود را در گمراهي يافته‌اند ( و به دنبال ايشان كوركورانه روان گشته‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَلْفَوْا » :  ( نگا : بقره‌ / 170 ، يوسف‌ / 25 ) .‏
 
سوره صافات آيه  70
‏متن آيه : ‏
‏ فَهُمْ عَلَى آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( چنان دل و دين به تقليد نياكان داده‌اند كه انگار ) آنان را به دنبال نياكانشان به شتاب مي‌رانند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عَلي ءَاثَارِهِمْ » : در راه ايشان . به دنبال آنان ( نگا : مائده‌ / 46 ، كهف‌ / 6 ) . « يُهْرَعُونَ » : به شتاب رانده مي‌شوند . به سرعت روانه مي‌گردند .  ( نگا : هود / 78 ) .‏
 
سوره صافات آيه  71
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏قبل از اينان هم ، اكثر پيشينيان گمراه بوده‌اند ( چون مثل همين مشركان از نياكانشان تقليد كرده‌اند و كوركورانه مسير ايشان را پيموده‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الأوَّلِينَ » : پيشينيان . گذشتگان .‏
 
سوره صافات آيه  72
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما در ميانشان بيم‌دهندگاني ( برانگيختيم و به سويشان ) روانه كرديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مُنذِرِينَ » : بيم دهندگان . مراد پيغمبراني است كه آنان را به مسؤوليّتهايشان آشنا مي‌كردند و ايشان را از فرجام شرك و كفر و بدكرداري و بيدادگري و تقليد كوركورانه از ديگران بيم مي‌دادند .‏
 
سوره صافات آيه  73
‏متن آيه : ‏
‏ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بنگر كه فرجام كار بيم داده شدگان چه شده است‌ ؟ !  ( همه نابود شده‌اند و عبرت تاريخ گشته‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْمُنذَرِينَ » : بيم داده شدگان . يعني آن كساني كه پيغمبران الهي ، ايشان را از تباهي و گمراهي مي‌ترساندند .‏
 
سوره صافات آيه  74
‏متن آيه : ‏
‏ إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏مگر بندگان پاكيزه و برگزيده خدا ،  ( كه از اين مهلكه جان به در برده‌اند و به بهشت نعيم و فوز عظيم رسيده‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِلاّ عِبَادَ اللهِ الْمُخْلَصِينَ » :  ( نگا : صافّات‌ / 40 ) .‏
 
سوره صافات آيه  75
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏نوح ما را به فرياد خواند و ما بهترين پاسخ دهندگان ( براي او ) بوديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَقَدْ نَادَانَا . . . » :  ( نگا : قمر / 10 ، مؤمنون‌ / 29 ، نوح‌ / 26 و 27 ) .‏
 
سوره صافات آيه  76
‏متن آيه : ‏
‏ وَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما او را و خانواده و پيروان او را از اندوه بزرگ ( تمسخر و آزار قومش ، و طوفان و غرق شدن در امواج كوه پيكر آب ) نجات داديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَجَّيْنَاهُ . . . » :  ( نگا : يونس‌ / 73 ، اعراف‌ / 64 ، شعراء / 119 ، انبياء / 76 و 77 ) . « الْكَرْبِ » : غم و اندوه ( نگا : انعام‌ / 64 ، انبياء / 76 ) .‏
 
آيه  164
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ أَغَيْرَ اللّهِ أَبْغِي رَبّاً وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ وَلاَ تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلاَّ عَلَيْهَا وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو» اي‌ پيامبرص «آيا غير از الله پروردگاري‌ بجويم‌» يعني: چگونه‌ جز الله(ج) پروردگاري‌ ديگر جسته‌ و پرستش‌ الله(ج) را رها كنم‌؟ يا چگونه‌ براي‌ الله(ج) شريكي‌ قرارداده‌ و آن ‌دو را باهم‌ پرستش‌ كنم‌؟ «و» حال‌ آن‌ كه‌ «اوست ‌پروردگار همه‌چيز» پس‌ آنچه‌ كه‌ مرا به‌ عبادتش‌ فرامي‌خوانيد، پرورده‌ او و مخلوقي ‌همانند من‌ است‌ و بر رساندن‌ نفع‌ يا ضرري‌ قادر نيست‌ پس‌