 : نجات داديم . « دَابِرَ » : آخر . تابع . قطعِ دابِر ، كنايه از استيصال و نابودكردن است ( نگا : انعام / 45 ) .‏
 
آيه  73
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحاً قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ قَدْ جَاءتْكُم بَيِّنَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ هَذِهِ نَاقَةُ اللّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللّهِ وَلاَ تَمَسُّوهَا بِسُوَءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( از زمره پيغمبران يكي هم ) صالح را به سوي قوم ثمود كه خودش از آنان بود فرستاديم . صالح بديشان گفت : اي قوم من ! خداي را بپرستيد ( و بدانيد كه ) جز او معبودي نداريد . هم اينك معجزه بزرگي ( بر صدق پيغمبري من ) از سوي پروردگارتان برايتان آمده است و ( آن ) اين شتر خدا است ( با ويژگيهاي خاصّ خود ) كه به عنوان معجزه‌اي براي شما آمده است ( و يك شتر عادي و معمولي نيست ) . پس آن را به حال خود واگذاريد تا در زمين هر كجا خواست بچرد ، و بدان آزاري مرسانيد كه ( اگر آزاري برسانيد ) عذاب دردناكي دچارتان مي‌گردد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بَيِّنَةٌ » : دليل . معجزه بزرگ و روشن . « ءَايَةً » : نشانه . معجزه . حال ناقه است . عامل آن معني اشاره است كه عامل معنوي است .‏
 
آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَأَنزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى كُلُواْ مِن طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَمَا ظَلَمُونَا وَلَكِن كَانُواْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و ابر را سايبان‌ شما گردانيديم‌» خداوند متعال‌ ابري‌ سپيد و رقيق‌ را همانند چتري‌ سايبان‌ بني‌ اسرائيل‌ گردانيد، كه‌ هرجا مي‌رفتند، با آنان‌ حركت‌ مي‌كرد تاآنان‌ را از گرماي‌ خورشيد در دشت‌ «تيه‌» كه‌ صحرايي‌ ميان‌ مصر و شام‌ است ‌محافظت‌ نمايد، و اين‌ هنگامي‌ بود كه‌ بني‌ اسرائيل‌ از ورود به‌ شهر ستمگران ‌«عمالقه‌» و جهاد با آنان‌ امتناع‌ كردند «و برايتان‌ من‌ وسلوي‌ فرو فرستاديم‌» من: شبنمي‌ بود كه‌ از طلوع‌ بامداد تا طلوع‌ خورشيد چون‌ مه‌ برآنان‌ از آسمان‌ فرودمي‌آمد و شيرين‌ گشته‌ به‌ عسل‌ تبديل‌ مي‌شد و همانند صمغ‌ (انگم) خشك‌ مي‌شد و هر كس‌ به‌ اندازه‌ كفايت‌ يكروزه‌اش‌ از آن‌ بر مي‌گرفت‌. گفتني‌ است‌ كه‌ درفارسي‌ به‌ آن‌ «گزانگبين‌» مي‌گويند. در حديث‌ شريف‌ آمده‌ است: «قارچ‌ از مني‌است‌ كه‌ خدا (ج)بر موسي‌(ع) نازل‌ كرد و آب‌ آن‌ شفاي‌ چشم‌ است‌». سلوي: به‌ قولي‌ پرنده‌ «بلدرچين‌»، و به‌ قولي‌ ديگر عسل‌ است‌.
و به‌ آنان‌ گفتيم: «از خوراكي‌هاي‌ پاكيزه‌اي‌ كه‌ به‌ شما روزي‌ داده‌ايم‌ بخوريد» وشكر نعمت‌ را بجا آريد. اما آنها اين‌ همه‌ نعمت‌ پاكيزه‌ حق‌ را ناسپاسي‌ كردند «وآنان‌» با اين‌ ناسپاسي‌ «بر ما ستم‌ نكردند» و زيان‌ نزدند زيرا ما قويتر از آن‌ هستيم‌كه‌ مورد ستم‌ قرار گيريم‌ «بلكه‌ بر خود ستم‌ مي‌كردند» چراكه‌ با اين‌ كار، سبب‌ قطع‌اين‌ نعمتها بر خودشان‌ شدند. يعني: به‌ آنان‌ فرمان‌ داديم‌ كه‌ از روزي‌ بي‌زحمت‌ ما بخورند و با عبادت‌ و اطاعت‌ خالصانه‌ و راستين‌ خويش، شكرگزار ما باشند، اما آنها مخالفت‌ كرده‌ و كفر ورزيدند و بدين‌گونه‌ بر خود ستم‌ كردند.
ابن‌ كثير مي‌گويد: «فرود آوردن‌ اين‌ نعمت، افزون‌ بر آيات‌ روشن‌ و معجزات ‌قاطعي‌ بود كه‌ آنان‌ مشاهده‌ كردند، از همين‌ جاست‌ كه‌ فضيلت‌ اصحاب‌محمد ص بر ساير اصحاب‌ انبيا(ع) در صبر و ثبات‌ ايشان، آشكار مي‌شود.آري‌! اصحاب‌ محمد ص در سفرها و غزوات، رنج‌ها و بلاها را در راه‌ خدا (ج)به‌جان‌ مي‌خريدند، از آن‌ جمله‌ در غزوه‌ تبوك، در آن‌ گرماي‌ سخت‌ و جان‌ فرسا، تن‌ به‌ تحمل‌ همه‌ گونه‌ سختي‌هاي‌ جانكاه‌ دادند، اما نه‌ نق‌ مي‌زدند و نه‌ خواستارخرق‌ عادت‌ و معجزه‌ مي‌شدند، با وجود آن‌ كه‌ آوردن‌ معجزه‌ و خرق‌ عادت‌ بررسول‌ خدا ص بسيار آسان‌ بود».
 
 سوره مائدة آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و كساني‌ كه‌ كافر شدند و آيات» تشريعي‌ و تكويني‌ «ما را تكذيب‌ كردند، ايشانند اهل‌ دوزخ» كه‌ هرگز از آن‌ جدايي‌ ندارند.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:8101.txt">آيه  74</a><a class="text" href="w:text:8102.txt">آيه  75</a><a class="text" href="w:text:8103.txt">آيه  76</a><a class="text" href="w:text:8104.txt">آيه  77</a><a class="text" href="w:text:8105.txt">آيه  78</a><a class="text" href="w:text:8106.txt">آيه  79</a><a class="text" href="w:text:8107.txt">آيه  80</a><a class="text" href="w:text:8108.txt">آيه  81</a></body></html>آيه  74
‏متن آيه : ‏
‏ وَاذْكُرُواْ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاء مِن بَعْدِ عَادٍ وَبَوَّأَكُمْ فِي الأَرْضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُوراً وَتَنْحِتُونَ الْجِبَالَ بُيُوتاً فَاذْكُرُواْ آلاء اللّهِ وَلاَ تَعْثَوْا فِي الأَرْضِ مُفْسِدِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و به ياد داشته باشيد كه خداوند شما را جانشينان قوم عاد كرده است و در سرزمين ( حجر ، ميان حجاز و شام ) استقرار بخشيده است .  ( سرزميني با دشتهاي مسطّح و حاصلخيز ، و با كوهستانهاي مستحكم و مستعدّي كه مي‌توانيد ) در دشتهاي آن كاخها برافرازيد و در كوههاي آن خانه‌ها بتراشيد و بسازيد . پس نعمتهاي خدا را به ياد داشته باشيد و در زمين ، تباهكارانه فساد راه مي‌ندازيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بَوَّأَ » : استقرار بخشيد . منزل و مأوي داد . « تَنْحِتُونَ » : مي‌تراشيد . « سُهُول‌ » : جمع سَهْل ، دشتها . « الْجِبَالَ بُيُوتاً » : واژه ( الْجِبالَ ) مي‌تواند مفعول باشد و ( بُيُوتاً ) حال بوده و تأويل به مشتقّ شود ؛ يعني انگار به معني ( مَسْكُونَةً ) باشد . يا اين كه ( الْجِبَالَ ) منصوب به نزع خافض بوده و ( بُيُوتاً ) مفعول بشمار آيد . « لا تَعْثَوْا » : فساد و تباهي مكنيد . « مُفْسِدِينَ » : حال است و براي تأكيد معني ( لا تَعْثَوْا ) به كار رفته است .‏
 
آيه  75
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ الْمَلأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُواْ مِن قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُواْ لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَالِحاً مُّرْسَلٌ مِّن رَّبِّهِ قَالُواْ إِنَّا بِمَا أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اشراف و رؤساي متكبّر قوم او به مستضعفاني كه ايمان آورده بودند گفتند : آيا واقعاً مي‌دانيد كه صالح فرستاده‌اي از جانب پروردگار خدا است‌ ؟  ( مستضعفان پاسخ دادند و ) گفتند : ما بدانچه او بدان مأموريّت يافته است ايمان داريم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِسْتَكْبَرُوا » : تكبّر نمودند و بزرگي فروختند و حقّ را نپذيرفتند . « اسْتُضْعِفُوا » : ضعيف بشمار آمده بودند . مراد كساني است كه استثمار شده بودند . « لِمَنْ ءَامَنَ » : بدل جزء از كلّ براي ( لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا ) است .‏
 
آيه  76
‏متن آيه : ‏
‏ 