ُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
در بيان‌ سبب‌ نزول‌ اين‌ آيات‌ روايات‌ متعددي‌ آمده‌است‌. به‌ روايت‌ سدي‌ اين ‌آيات‌ درباره‌ دو مردي‌ نازل‌ شد كه‌ يكي‌ از آنان‌ بعد از غزوه‌ احد به‌ رفيقش‌ گفت‌: اما من‌ نزد فلان‌ يهودي‌ مي‌روم‌ و به‌ آيين‌ وي‌ درمي‌آيم‌ تا اگر حادثه‌اي‌ روي‌ داد، يا خطري‌ پديد آمد، اين‌ كار برايم‌ سودمند باشد. آن‌ ديگر نيز گفت‌: من‌ هم‌ نزد فلان‌ نصراني‌ در شام‌ رفته‌ به‌ آيين‌ وي‌ درمي‌آيم‌ و به‌ وي‌ پناه‌ مي‌گيرم‌.
«اي‌ مؤمنان‌! يهود و نصاري‌ را دوست‌ نگيريد» بجاي‌ خدا(ج) تا با آنان‌ همياري‌ و هم‌پيماني‌ كنيد. به‌ قولي‌: مخاطب‌ اين‌ سخن‌ منافقان‌اند كه‌ با يهود و نصاري ‌موالات‌ و دوستي‌ برقرار مي‌كردند و وصفشان‌ به‌ ايمان‌، به‌ اعتبار ظاهر حالشان ‌است‌. سپس‌ حق‌ تعالي‌ علت‌ نهي‌ از موالات‌ با يهود و نصاري‌ را ذكر نموده‌ مي‌فرمايد: «بعضي‌ از آنان‌ دوستان‌ بعضي‌ ديگرند» يعني‌: يهوديان‌ دوستان‌ يكديگر و نصاري‌ نيز دوستان‌ يك‌ديگرند پس‌ اگر با شما اظهار دوستي‌ نمايند هرگز در اين‌امر صادق‌ نخواهند بود. به‌ قولي‌ ديگر: مراد آيه‌ اين‌ است‌ كه‌ يهوديان‌ در دشمني‌با پيامبرص و دشمني‌ با دعوت‌ ايشان‌، دوستان‌ و پشتيبانان‌ نصاري‌ و نصاري ‌دوستان‌ و پشتيبانان‌ آنانند، هرچند كه‌ در ميان‌ خود نيز درگير دشمني‌ و تضاد مي‌باشند لذا كفار در برابر اسلام‌ و مسلمين‌ ملت‌ واحده‌اي‌ هستند «و هر كس‌ از شما آنان‌ را دوست‌ گيرد، جزو آنان‌ است» يعني‌: او از جمله‌ آنان‌ و در شمار آنان‌ است‌.اين‌ جمله‌، وعيد و هشدار سختي‌ است‌ به‌ مسلماناني‌ كه‌ در برقرارساختن‌ پيوند دوستي‌ با يهود و نصاري‌ متساهل‌ اند «همانا الله گروه‌ ستمكاران‌ را» يعني‌: كساني‌ راكه‌ با موالات‌ و دوستي‌ با كفار، بر خود ستم‌ مي‌كنند «هدايت‌ نمي‌كند» به ‌سوي‌ راه‌راست‌.
 
	آيه  90
‏متن آيه : ‏
‏ وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُودُهُ بَغْياً وَعَدْواً حَتَّى إِذَا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِيلَ وَأَنَاْ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بني‌اسرائيل را از دريا عبور داديم . فرعون و لشكريانش ، براي ظلم و تعدّي ، آنان را دنبال كردند و در پي ايشان راه افتادند ، تا بدانجا كه ( گذرگاه دريا به هم آمد و آب از هر سو ايشان را در برگرفت و ) غرقاب فرعون را در خود پيچيد .  ( در اين هنگام بود كه ) گفت : ايمان دارم كه خدائي وجود ندارد مگر آن خدائي كه بني‌اسرائيل بدو ايمان آورده‌اند و من از زمره فرمانبرداران ( و مطيعان فرمان يزدان ) هستم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« جَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَآئِيلَ الْبَحْرَ » : بني‌اسرائيل را از دريا گذرانديم .  ( بَنِي إِسْرآئِيلَ ) مفعول اوّل ، و ( الْبَحْرَ ) مفعول دوم است . « بَغْياً وَ عَدْواً » : براي ظلم و تعدّي . ستمگرانه و متجاوزانه . اين دو واژه ، مفعولٌ‌له هستند و يا حال بوده و به معني :  ( باغينَ وَ عادينَ ) مي‌باشند . « الْغَرَقُُ » : غرقاب . غرقابه . غرق شدن . « أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ » : نزديك غرق شدن بود .‏
 
آيه  91
‏متن آيه : ‏
‏ آلآنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنتَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا اكنون ( كه مرگت فرا رسيده است و توبه پذيرفتني نيست ، از كرده خود پشيماني و روي به خداي مي‌داري‌ ؟ ) و حال آن كه قبلاً سركشي مي‌كردي و از زمره تباهكاران بودي .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَالآنَ » : مركب از همزه استفهام و واژه ( الْآنَ ) است .‏
 
آيه  92
‏متن آيه : ‏
‏ فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً وَإِنَّ كَثِيراً مِّنَ النَّاسِ عَنْ آيَاتِنَا لَغَافِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما امروز لاشه تو را ( از امواج دريا و يورش ماهيها ) مي‌رهانيم ( و آن را به ساحل مي رسانيم و به پيش كساني گسيل مي‌داريم كه تو را خدا مي‌دانستند ) تا براي كساني كه اينجا نيستند و براي آيندگان درس عبرتي باشي . بيگمان بسياري از مردمان از آيات ( خواندني قرآن و ديدني جهان ) ما غافل و بي‌خبرند ( و بدانها چنان كه شايد و بايد نمي‌نگرند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ » : لاشه تو را مي‌رهانيم .  ( بِبَدَنِكَ ) در موضع حال از ضمير ( كَ ) است . يا اين كه حرف ( بِ ) زائد و ( بَدَن ) بدل از ( كَ ) است . « مَنْ خَلْفَك‌ » : كساني كه از تو به جاي مانده‌اند . كساني كه بعد از تو مي‌آيند . « ءَاية » : اندرز و عبرت .‏
 
آيه  93
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ مُبَوَّأَ صِدْقٍ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ فَمَا اخْتَلَفُواْ حَتَّى جَاءهُمُ الْعِلْمُ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( از آن به بعد ) بني‌اسرائيل را در جايگاه خوب و اقامتگاه دلپذيري ( كه فلسطين است ) منزل و مأوي داديم و روزيهاي پاكيزه‌اي بديشان عطاء كرديم . آنان ( قدر اين نعمت را ندانستند و ) پس از آگاهي ( از معجزات موسي و دلائل صدق دعوت او و تشخيص حق از باطل ) با يكديگر ( درباره دين ) به ستيزه و كشمكش پرداختند ( و دين را كه مايه اتّحاد و يگانگي بود وسيله تفرقه و پراكندگي كردند ) . بيگمان پروردگار تو در روز قيامت درباره چيزي كه در آن اختلاف داشتند در ميانشان داوري مي‌نمايد ( و همه را برابر كاري كه كرده‌اند سزا و جزا مي‌دهد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بَوَّأْنَا » : منزل و مأوي داديم . استقرار داديم . « مُبَوَّأَ » : منزل و مأوي . اقامتگاه . « مُبَوَّأَ صِدْقٍ » : مكان شايسته و مورد رضايت ( نگا : يونس / 2 و 87 ، و اسراء / 80 ) . « فَمَا اخْتَلَفُوا حَتَّيا جَآءَهُمُ الْعِلْمُ » : اختلاف نورزيدند مگر زماني كه آگاهي پيدا كردند . مراد از ( عِلْم ) ، كتاب ( تورات ) است كه بني‌اسرائيل پس از آگاهي از احكام الهي ، با يكديگر به نزاع برخاستند و هر گروهي برابر تفسير و تعبير و برداشت خود از تورات ، به حق يا به ناحق راهي در پيش گرفت . يا اين كه مراد اين است كه پيش از بعثت حضرت محمّد ، بني‌اسرائيل بر نبوّت او متّفق‌القول بودند ، ولي پس از ظهور پيغمبر ، برخي از آنان ايمان آوردند و برخي ديگر ايمان نياوردند و در اين‌باره اختلاف پيدا كردند و بر سر مسأله نبوّت پيغمبر خاتم به نزاع برخاستند ( نگا : آل‌عمران / 19 ، بيّنه / 4 ) .‏
 
آيه  94
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِن كُنتَ فِي شَكٍّ مِّمَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ فَاسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَؤُونَ الْكِتَابَ مِن قَبْلِكَ لَقَدْ جَاءكَ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلاَ تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ 