گروه ديگري از خودشان باشد . « مُقْتَحِمٌ » : كسي كه با فشار و زور و هول دادن ، وادار به دخول به جائي شود ( نگا : التفسير القرآني للقرآن ، و معالم التنزيل بغوي ) . كسي كه با زور خود را به جائي بيندازد . « لا مَرْحَباً بِهِمْ » : خوش نيامدند . خير و خوشي نبينند . گفته سردستگان كفر و ضلال ، خطاب به پيروان سرگشته است . مفعول مطلق است . « صَالُوا النَّارِ » : وارد شوندگان به آتش و سوختگان در آن . واژه ( صَالُو ) كه در اصل ( صَالُونَ ) است و نون آن در حالت اضافه افتاده است ، جمع ( صَالِي ) به معني وارد شونده به آتش و سوزنده بدان است ( نگا : صافّات‌ / 163 ، مطفّفين‌ / 16 ) . در رسم‌الخطّ قرآني الف زائدي در آخر دارد .‏
 
سوره ص آيه  60
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا بَلْ أَنتُمْ لَا مَرْحَباً بِكُمْ أَنتُمْ قَدَّمْتُمُوهُ لَنَا فَبِئْسَ الْقَرَارُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( پيروان ، خطاب به سروران خود ) مي‌گويند : بلكه شما خوش نيامديد و خوشي نبينيد . چرا كه اين شما بوديد كه چنين جائي را بهره ما كرديد ، وه كه چه مقر و جايگاه بدي است !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لا مَرْحَباً بِكُمْ » : خوش نيامديد خير و خوشي نبينيد !  « قَدَّمْتُمُوهُ » : آن را پيشكشش كرده‌ايد و عرضه داشته‌ايد . آن را عطاء نموده‌ايد . واو آن نتيجه اشباع ضمّه‌اي است كه بر اثر اتّصال ضمير منصوب پيدا گشته است ( نگا : گنجينه صرف ، صفحه 184 ) . ضمير ( هُ ) به كفر يا دوزخ و يا عذاب مفهوم برمي‌گردد . « الْقَرَارُ » : مَقَرّ و جايگاه . منزل و مأوي ( نگا : ابراهيم‌ / 29 ، مؤمنون‌ / 13 و 50 ، نمل‌ / 61 ) .‏
 
سوره ص آيه  61
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا رَبَّنَا مَن قَدَّمَ لَنَا هَذَا فَزِدْهُ عَذَاباً ضِعْفاً فِي النَّارِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و مي‌گويند : پروردگارا ! هر كس چنين جايگاه و عذابي را نصيب ما نموده است ، عذاب او را در آتش دوزخ چندين برابر گردان .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عَذَاباً ضِعْفاً » : عذاب دو چندان . عذابي چند برابر ( نگا : اعراف‌ / 38 ) .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:11447.txt">آيه  62</a><a class="text" href="w:text:11448.txt">آيه  63</a><a class="text" href="w:text:11449.txt">آيه  64</a><a class="text" href="w:text:11450.txt">آيه  65</a><a class="text" href="w:text:11451.txt">آيه  66</a><a class="text" href="w:text:11452.txt">آيه  67</a><a class="text" href="w:text:11453.txt">آيه  68</a><a class="text" href="w:text:11454.txt">آيه  69</a><a class="text" href="w:text:11455.txt">آيه  70</a><a class="text" href="w:text:11456.txt">آيه  71</a><a class="text" href="w:text:11457.txt">آيه  72</a><a class="text" href="w:text:11458.txt">آيه  73</a><a class="text" href="w:text:11459.txt"> آيه  74</a><a class="text" href="w:text:11460.txt">آيه  75</a><a class="text" href="w:text:11461.txt">آيه  76</a><a class="text" href="w:text:11462.txt">آيه  77</a><a class="text" href="w:text:11463.txt"> آيه  78</a><a class="text" href="w:text:11464.txt">آيه  79</a><a class="text" href="w:text:11465.txt">آيه  80</a><a class="text" href="w:text:11466.txt">آيه  81</a><a class="text" href="w:text:11467.txt">آيه  82</a><a class="text" href="w:text:11468.txt"> آيه  83</a></body></html>سوره ص آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَالُوا مَا لَنَا لَا نَرَى رِجَالاً كُنَّا نَعُدُّهُم مِّنَ الْأَشْرَارِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( سرانجام ، دوزخيان به همديگر ) مي‌گويند : ما چرا كساني را نمي‌بينيم كه ( در دنيا ) ايشان را از زمره بدان و بدكاران به حساب مي‌آورديم‌ ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَعُدُّهُمْ » : بشمارشان مي‌آورديم . محسوبشان مي‌داشتيم . « الأشْرَارِ » : جمع شَرّ ، اشخاص بد . افراد بيسود و بيفايده . مرادشان مردمان مؤمن به طور عام و فقراء مسلمين به طور خاصّ است ( نگا : شعراء / 111 ، هود / 27 ، مطفّفين‌ / 29 - 36 ) . يا مراد همان اشرار و افراد سركش است . چرا كه كفّار به مؤمنان برچسب رياست طلب و آشوبگر زده و مي‌زنند ( نگا : اعراف‌ / 110 ، شعراء / 35 ) .‏
 
سوره ص آيه  63
‏متن آيه : ‏
‏ أَتَّخَذْنَاهُمْ سِخْرِيّاً أَمْ زَاغَتْ عَنْهُمُ الْأَبْصَارُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا ما ( اشتباهاً در دنيا ) ايشان را حقير و ناچيز گرفته بوديم و بديشان گپ مي‌زديم ( و هم اينك در بهشت بسر مي‌برند و از مقرّبان درگاه يزدانند ؟ ) و يا اين كه ( همان گونه‌اند كه ما گمان مي‌برديم و الآن در دوزخند و در ميان اين دودها و شعله‌هاي آتش ) ، چشمان ( نزديك بين ما ) ايشان را نمي‌توانند ببينند ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَتَّخَذْنَاهُمْ سِخْرِيّاً » : آيا ما ايشان را به مسخره گرفته‌ايم و ناچيزشان دانسته‌ايم‌ ؟ فعل ( أَتَّخَذْنَاهُمْ ) در اصل ( أَإِتَّخَذْنَاهُمْ ) است و همزه وصل به خاطر همزه استفهام حذف شده است . واژه ( سِخْرِيّاً ) به معني مسخره و حقير ، براي مفرد و مثنّي و جمع يكسان به كار مي‌رود ، و با ضمّ سين هم به همين معني است ( نگا : مؤمنون‌ / 110 ، زخرف‌ / 32 ) . « زَاغَتْ » : انحراف پيدا كرده است . از حق منحرف شده است . از ماده زَيْغ به معني انحراف از حق و حقيقت است . نسبت آن به چشم نه به صاحبان چشم ، براي مبالغه در مطلب است . معني ديگر آيه اين است كه : آيا ما در دنيا اين مردمان محترم بهشتي و مقرّبان الهي را مسخره كرده باشيم‌ ؟ و يا بدتر از اين ، آنان را آن اندازه حقير و ناچيز دانسته باشيم كه اصلاً به چشم نمي‌آمدند ؟ !‏
 
سوره ص آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ تَخَاصُمُ أَهْلِ النَّارِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين ( گفتگوهائي را كه از زبان دوزخيان بيان داشتيم ) يك واقعيّت است ( و قطعاً در وقت خود به وقوع مي‌پيوندد ) و نزاع و سخنان خصمانه دوزخيان با يكديگر خواهد بود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَحَقٌّ » : مراد از حقيقت داشتن ، وقوع و تحقّق است . « تَخَاصُمُ » : ستيزه و پرخاش . خبر مبتداي محذوف و تقدير چنين است : هُوَ تَخَاصُمُ . و جمله ( تَخَاصُمُ أَهْلِ النَّارِ ) بيان ( ذلِكَ ) است .‏
 
آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَاخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ الصَّاغِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«فرمود» خداوند(ج)  به‌ ابليس‌ «پس‌ از آن‌ فروشو» يعني‌: اكنون‌ كه‌ تكبر ورزيده‌اي، از آسمان‌ فرودآي‌ زيرا آسمان‌ جايگاه‌ فرمانبرداراني‌ چون‌ فرشتگان ‌است‌ كه‌ خداي‌ عزوجل‌ را در فرمان‌ وي‌ سركشي‌ نمي‌كنند، از اين‌ مقام‌ به‌سوي ‌زميني‌ فرو شو كه‌ مقر عاصيان‌ و مطيعان‌ هردوست‌ «پس‌ تو را نرسد كه‌ در آن‌ تكبر نمايي» زيرا آسمان‌ براي‌ متكبراني‌ چون‌ تو كه‌ از فرمان‌ پروردگار خويش‌ سربرمي‌تابند، جايگاهي‌ مناسب‌ و آماده‌ نيست‌ «پس‌ بيرون‌ شو» يعني‌: از بهشت ‌«هرآينه‌ تو از خوارشدگاني» تو به‌ كيفر استكبار و گردن‌كشي‌ات، نزد خداي‌ سبحان ‌و بندگان‌ نيكوكارش، از اهل‌ خواري‌ و ذلت‌ و حقارت‌ هستي‌ و هركسي ‌كه‌ رداي ‌استكبار را بر دوش‌ افگند، با پوشش‌ خواري‌ و خردي‌ و بي‌مقداري‌ عذاب‌ مي‌شود و هركسي‌كه‌ رداي‌ تواضع‌ و فروتني‌ را درپوشد؛ خداي‌ عزوجل‌ قدر و مرتبتش‌ را گرامي‌ و فراتر مي‌گرداند.
 
سوره ص آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ إِنَّمَا أَنَا مُنذِرٌ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلَّا اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بگو : من تنها بيم دهند