ت‌؛ حلال‌ و پاكيزه‌ بخوريد» لذا نه‌ آنها را بر خود حرام‌ بشماريد و نه‌ پليد و نجس‌ «و از آن‌ خدايي‌ كه‌ به‌ او ايمان‌ داريد پروا داريد» يعني‌: در همه‌ امور از خداوند متعال‌ پروا داريد، از جمله‌ در حلال‌ و حرام‌ وي‌. اين‌ آيه‌ دلالت‌ مي‌كند بر اين‌ كه‌ ايمان‌ به‌ خداوند(جل جلاله)، موجب‌ تقوا و پرواداشتن‌ از وي‌ در امر و نهي‌ وي‌ است‌.
و از آنجايي‌كه‌ حرام‌ كردن‌ پاكيزگي‌ها بر خود، غالبا با سوگند همراه‌ است‌ پس ‌بيان‌ حكم‌ سوگند در اينجا مناسب‌ مي‌نمود، به‌ همين‌ جهت‌ فرمود:
 
آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَايِشَ وَمَن لَّسْتُمْ لَهُ بِرَازِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و در آن اسباب زندگي و مايه ماندگاري شما و كساني را آفريده‌ايم كه نمي‌توانيد روزي‌رسان ايشان باشيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَعَايِشَ » : جمع مَعيشَة و مَعاش ، مايه زندگي و وسيله ماندگاري ، از قبيل خوردنيها و نوشيدنيها . « مَنْ » : مراد اهل و عيال و خدمتگزاران ، و به طريق تغليب چهارپاياني است كه انسان عهده‌دار سرپرستي آنها است . اين واژه عطف بر ضمير ( كم ) و مجرور است كه معني آن گذشت . و يا اين كه عطف بر ( معايش ) است كه معني آن چنين مي‌شود : ما در زمين براي شما وسائل زيستن فراهم آورده‌ايم ، و براي شما كساني را آفريده‌ايم كه شما رازق آنان نيستيد و بلكه خداوند رازق شما و ايشان است .‏
 
آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِن مِّن شَيْءٍ إِلاَّ عِندَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلاَّ بِقَدَرٍ مَّعْلُومٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و چيزي وجود ندارد مگر اين كه گنجينه‌هاي آن در پيش ما است و جز به اندازه معيّن و مشخّصي ( كه حكمت ما اقتضاء كند ) آن را فرو نمي‌فرستيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ إِن مِّن شَيْءٍ » : هر چه هست به اندازه لازم آفريده شده است و سنجيده و حساب شده به جهان گسيل داشته شده است و گسيل مي‌گردد . منابع روزيها و سرچشمه خوبيها در نزد خدا است و آن را به مقدار حساب شده و برابر صلاح‌ديد خويش بهره اين و آن مي‌گرداند . « مَا نُنَزِّلُهُ » : آن را حوالت نمي‌داريم و فرو نمي‌فرستيم . آن را نمي‌آفرينيم و در دسترس قرار نمي‌دهيم ( نگا : زمر / 6 ، حديد / 25 ) .‏
 
آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و بادها را براي تلقيح ( ابرها و بارور ساختن آنها ) به وزيدن مي‌اندازيم و به دنبال آن از ( ابرهاي به هم پيوسته و تلقيح شده ) آسمان آب مي‌بارانيم و شما را بدان سيراب مي‌گردانيم ( و آن گاه به شكل برف و يخ و چشمه‌ها و رودخانه‌ها و درياها و اقيانوسها در زمين جمع‌آوري و اندوخته‌اش مي‌نمائيم ، و دوباره آن را تبخير و به جو زمين مي‌بريم و سپس به زمين برمي‌گردانيم ) و شما توانائي اندوختن ( و نگهداري ) آن را ( بدين گونه در فضا و زمين ) نداريد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَوَاقِحَ » : جمع لاقِح ، به معني آبستن . چرا كه بادها آبستنِ به بخار آب مي‌شوند . و جمع لاقِحَة ، به معني تلقيح‌كننده . چرا كه بادها ابرها را به هم نزديك و مايه تلقيح آنها مي‌شوند . حال ( الرِّيَاحَ ) مي‌باشد . « أَسْقَيْنَاكُمُوهُ » : آن را به شما مي‌نوشانيم و آبشخور مزارع و مواشي شما مي‌گردانيم .‏
 
آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ وَإنَّا لَنَحْنُ نُحْيِي وَنُمِيتُ وَنَحْنُ الْوَارِثُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و مائيم كه زنده مي‌گردانيم و مي‌ميرانيم ( و باقي بوده ) و وارث ( جهان ) مي‌باشيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْوَارِثُونَ » : به ارث‌برندگان . مراد اين است كه در حقيقت مالك اصلي خدا است . واژه وارث را در اينجا به معني باقي نيز گرفته‌اند .‏
 
آيه  24
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنكُمْ وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما ، هم پيشينيان شما را مي‌دانيم و هم پسينيان شما را ،  ( و مي‌دانيم كه كي بوده‌اند و چه كرده‌اند ، و كي خواهند بود و چه خواهند كرد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْمُسْتَقْدِمِينَ » : پيشينيان . « الْمُسْتَئْخِرِينَ » : پسينيان .‏
 
آيه  25
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحْشُرُهُمْ إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و بي‌گمان پروردگار تو آنان را ( روز قيامت در كنار هم ) گرد مي‌آورد ( و به حساب و كتابشان رسيدگي مي‌كند و پاداش و پادافره ايشان را مي‌دهد ، و اين برابر حكمت و آگاهي انجام مي‌پذيرد و ) او حكيم و آگاه است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَحْشُرُهُمْ » : پيشينيان و پسينيان و جميع مردمان را گرد مي‌آورد .‏
 
آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنسَانَ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و ما انسان را از گِل خشكيده فراهم آمده از گِل تيره شده گنديده‌اي بيافريديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« صَلْصَالٍ » : گِل خشكيده سفال گونه‌اي كه اگر بدان تلنگري زده شود به صدا درآيد . « حَمَأٍ » : گِلي كه بر اثر مجاورت فراوان با آب سياه شده باشد . « مَسْنُونٍ » : تغيير بو داده . گنديده . « مِنْ حَمَأٍ مَّسْنُونٍ » : صفت صَلْصال يا بدل ( مِن صَلْصالٍ ) است .‏
 
آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ وَالْجَآنَّ خَلَقْنَاهُ مِن قَبْلُ مِن نَّارِ السَّمُومِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و جنّ را پيش از آن از آتشِ سراپا شعله بيافريديم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْجَآنَّ » : جنّ . جانّ و جنّ به يك معني است ( نگا : إسراء / 88 ، رحمن‌ / 39 و 56 ) . موجودات عاقلي هستند كه با حواسّ ما درك نمي‌شوند و مؤمن و كافر و مطيع و سركش دارند و داراي تكليف و مسؤوليّتند . « السَّمُوم‌ » : شعله و زبانه آتش بدون دود . بسيار گرم و سوزان . « نَارِ السَّمُومِ » : اضافه عام به خاصّ ، و يا موصوف به صفت است .‏
 
آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَراً مِّن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي پيغمبر ! بيان كن ) آن زمان را كه پروردگارت به فرشتگان گفت : من از گِل خشكيده سياه شده گنديده‌اي انساني را مي‌آفرينم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بَشَراً » : مراد آدم‌ها است ( نگا : اعراف‌ / 12 ، ص‌ / 76 ، اسراء / 61 ) .‏
 
آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُ سَاجِدِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس آن گاه كه او را آراسته و پيراسته كردم و از روح متعلّق به خود در او دميدم .  ( براي بزرگداشت و درودش ) در برابرش به سجده افتيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« سَوَّيْتُهُ » : او را آراسته كمال و پذيراي روان كردم . او را به شكل انسان درآوردم و صورت خِلقت بشري بخشيدم . « رُوحِي‌ » : روح متعلّق به خود . روح آفريده‌اي از آفريده‌هاي خدا است و اضافه آن به خدا براي تعظيم و تشريف است ، همان گونه كه گفته مي‌شود : بَيْتُ الله . ناقَةُ الله . شَهْرُ الله . « قَعُوا » : بر زمين بيفتيد