ر پيغمبري ايشان ) ، و همراه با كتابها فرستاده‌ايم ، و قرآن را بر تو نازل كرده‌ايم تا اين كه چيزي را براي مردم روشن سازي كه براي آنان فرستاده شده است ( كه احكام و تعليمات اسلامي است ) و تا اين كه آنان ( قرآن را مطالعه كنند و درباره مطالب آن ) بينديشند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْبَيِّنَاتِ » : دلائل روشن . معجزات آشكار . « الزُّبُرِ » : جمع زَبُور ، كتابها ( نگا : آل‌عمران‌ / 184 ) . « بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ » : جار و مجرور متعلّق به ( أَرْسَلْنا ) در آيه قبلي و يا متعلّق به فعل محذوفي مانند ( أَرْسِلُوا ) است . « الذِّكْرَ » : مراد قرآن است ( نگا : آل‌عمران‌ / 58 ، حجر / 6 و 9 ) . « ما » : آنچه . مراد احكام و شرائع است .‏
 
سوره نحل آيه  45
‏متن آيه : ‏
‏ أَفَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُواْ السَّيِّئَاتِ أَن يَخْسِفَ اللّهُ بِهِمُ الأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لاَ يَشْعُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا توطئه‌گران بدكردار ( از اين عذاب الهي ) ايمن گشته‌اند كه ممكن است خداوند آنان را ( همچون قارون ) به دل زمين فرو برد ( و نابودشان گرداند ) ، يا اين كه عذاب الهي از آنجا كه انتظارش ندارند و به گونه‌اي كه به دلشان خطور نمي‌كند به سراغشان بيايد ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَكَرُوا السَّيِّئَاتِ » : توطئه بديها را چيدند . نيرنگهاي زشت را پي‌ريزي كردند . واژه ( السيّئات ) صفت موصوف محذوف ( الْمَكَراتِ ) است ، يعني : مَكَرُوا الْمَكَراتِ السيّئات . يا اين كه مفعول فعل ( مَكَرُوا ) است اگر به معني ( عَمِلُوا ) باشد . « يَخْسِفَ » : به زمين فرو ببرد ( نگا : قصص‌ / 81 و 82 ) .‏
 
سوره نحل آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُم بِمُعْجِزِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏يا اين كه به هنگام رفت و آمدشان ( براي بازرگاني و داد و ستد ، گريبان ) ايشان را بگيرد ( و به ناگاه هلاكشان گرداند ) ؟ به هر حال آنان نمي‌توانند ( خداي را ) درمانده كنند ( و از دست عذاب و مرگ او خويشتن را برهانند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تَقَلُّبِهِمْ » : رفت و آمد براي تجارت و بازرگاني . سعي و تلاش در پي معاش . « فَمَاهُم بِمُعْجِزِينَ » :  ( نگا : أنعام‌ / 134 ، يونس‌ / 53 ، هود / 20 و 33 ، توبه‌ / 2 و 3 ) .‏
 
سوره نحل آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلَى تَخَوُّفٍ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرؤُوفٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏يا اين كه در بيم و هراس ( از مرگ ، بيماري ، زيان ، تنگدستي ، صاعقه ، زلزله ، و بلايا و مصائب ديگر ) ايشان را نگاه دارد ( و زندگي را بر آنان حرام گرداند ؟ بلي خداوند مي‌تواند هركس و هر گروهي را به يكبار نابود كند و يا اين كه به مرگ تدريجي گرفتار سازد . خداوند ايشان را از عواقب زشت كارهايشان برحذر مي‌دارد تا بيدار گردند و به مجازات الهي گرفتار نيايند ) چرا كه خداوند بسيار با رأفت و با مرحمت است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تَخَوُّفٍ » : بيم و هراس . كم و كاست در اموال و اولاد . « فَإِنَّ رَبَّهُمْ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ » : ذكر رأفت و رحمت بعد از تهديد ، بدان خاطر است كه برحذر داشتن از سرانجام بد ، خود نعمت به حساب مي‌آيد همان گونه كه در سوره الرحمن آمده است ( نگا : الرحمن‌ / 41 و 42 ) . و اين كه معني چنين است كه خداوند چون رؤوف و رحيم است در مجازات شتاب نمي‌كند ( نگا : رعد / 32 ، حجّ‌ / 44 و 48 ) .‏
 
سوره نحل آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ أَوَ لَمْ يَرَوْاْ إِلَى مَا خَلَقَ اللّهُ مِن شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلاَلُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالْشَّمَآئِلِ سُجَّداً لِلّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا آنان به چيزهائي كه خدا آفريده است نمي‌نگرند و درباره آنها نمي‌انديشند كه چگونه سايه‌هايشان از راست و چپ منتقل مي‌گردند ( و گاهي بدين سو و گاهي بدان سو امتداد مي‌يابند ) و فروتنانه خداي را سجده مي‌برند ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَتَفَيَّأُ » : برمي‌گردد . منتقل مي‌شود . در رسم‌الخطّ قرآني ( يَتَفَيَّؤُا ) است و الف زائدي در آخر دارد . « ظِلالُهُ » : سايه‌هاي آن ( نگا : رعد / 15 ) . « سُجَّداً » : سجده‌كنان . حال ( ظلال ) است . « دَاخِرُونَ » : خاضعان و فروتنان . از مصدر ( دُخُور ) به معني خواري و كوچكي است . « وَهُمْ دَاخِرُونَ » : حال دوم ( ظلال ) است .‏
 
سوره نحل آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ وَلِلّهِ يَسْجُدُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ مِن دَآبَّةٍ وَالْمَلآئِكَةُ وَهُمْ لاَ يَسْتَكْبِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنچه در آسمانها و آنچه در زمين جنبنده وجود دارد ، خداي را سجده مي‌برند و كرنش مي‌كنند ، و فرشتگان نيز خداي را سجده مي‌برند و تكبّر نمي‌ورزند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« دَآبَّةٍ » : جنبنده . رونده ( نگا : بقره‌ / 164 ، هود / 6 و 56 ) . « مِن دَآبَّةٍ » : برخي اين قيد را براي ( مَا فِي‌الأرْضِ ) مي‌دانند ، ولي به دليل آيه‌هاي ديگر مربوط به ( مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الأرْضِ ) به طور كلّي است ( نگا : شوري‌ / 29 ، حجّ‌ / 18 ) . « الْمَلآئِكَة » : ذكر خاصّ فرشتگان با وجود دخول در واژه عام ( ما ) براي بزرگداشت فرشتگان و اين كه آنان نوعي از آفريدگانند كه در ماهيّت جداي از جنبندگانند .‏
 
سوره مائدة آيه  100
‏متن آيه : ‏
‏ قُل لاَّ يَسْتَوِي الْخَبِيثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ أَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيثِ فَاتَّقُواْ اللّهَ يَا أُوْلِي الأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«بگو» اي‌ پيامبرص «خبيث‌ و طيب» يعني‌: پليد و پاك‌ «برابر نيست» مراد از خبيث‌: حرام‌ و مراد از طيب‌: حلال‌ است‌. يا مراد؛ انسان‌هاي‌ بد و شرور و مردمان ‌خوب‌ و پاكند. يا مراد؛ اعمال‌ بد و اعمال‌ نيك‌ است‌. قرطبي‌ مي‌گويد: «لفظ، عام‌ است‌ و همه‌ اين‌ معاني‌ را دربر مي‌گيرد». آري‌! اين‌ دو برابر نيستند «هرچند كثرت‌ پليديها تو را به‌ شگفت‌ آورد» زيرا پليدي‌ يك‌ چيز، سود و ثمر آن‌ را از بين‌برده‌ و بركت‌ آن‌ را نابود مي‌كند «پس‌ اي‌ صاحبان‌ خرد! از الله پروا كنيد» و اعمال ‌صالحه‌ را بر كردارهاي‌ ناشايست‌ برگزينيد و از پاكان‌ و نيكان‌ مردم‌ باشيد، نه‌ از تبهكاران‌ و پليدان‌ آنها «تا رستگار شويد».
 
	سوره نحل آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏فرشتگان از پروردگار خود كه حاكم بر آنان است مي‌ترسند و آنچه بدانان دستور داده شود ( به خوبي و بدون چون و چرا ) انجام مي‌دهند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مِن فَوْقِهِمْ » : مراد بالا بودن حسّي و مكاني نيست ، بلكه مراد برتري و والائي مقامي است ( نگا : أنعام‌ / 61 ، أعراف‌ / 127 ) . « يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ » :  ( نگا : تحريم‌ / 6 ) .‏
 
سوره نحل آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَالَ اللّهُ لاَ تَتَّخِذُواْ إِلهَيْنِ اثْنَيْنِ إِنَّمَا هُوَ إِلهٌ وَاحِدٌ فَإيَّايَ فَارْهَبُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خدا گفته است كه دو معبود دوگانه براي خود برنگزينيد ، بلكه خدا معبود ي