وگند و قسم ياد كنيد و بدان وفا نكنيد ، اين امر ) سبب مي‌شود كه گامهاي ثابت ( بر ايمان و گذارده در جاده مستقيم مردمان ) از جاي بلغزد ، و به سبب جلوگيري از راه خدا ( با رفتار ناهنجاري كه مي‌ورزيد ، در دنيا ) دچار بلا و بدي بشويد ، و در آخرت عذاب بزرگي داشته باشيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« دَخَلاً » :  ( نگا : نحل‌ / 92 ) . « فَتَزِلَّ قَدَمٌ » : پاي از جاي بلغزد . لغزش پا كنايه است از : دچار آمدن كسي به هلاكت بعد از سلامت ، و به محنت بعد از نعمت ، و به مصيبت بعد از عافيت .‏
 
سوره نحل آيه  95
‏متن آيه : ‏
‏ وَلاَ تَشْتَرُواْ بِعَهْدِ اللّهِ ثَمَناً قَلِيلاً إِنَّمَا عِندَ اللّهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پيمان يزدان را به بهاي اندك ( جهان ) نفروشيد ( و به خاطر منافع ناچيز مادي ، عهدشكني نكنيد ) . بي‌گمان آنچه نزد خدا براي شما ( محافظين عهود ) است ، بهتر است ( از آنچه براي آن پيمان‌شكني مي‌كنيد ) ، اگر از حقيقت كار و واقعيّت روزگار آگاه باشيد و خوب و بد خود را بدانيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لا تَشْتَرُوا » :  ( نگا : بقره‌ / 16 ، آل‌عمران‌ / 177 ) . « ثَمَناً قَلِيلاً » : بهاي اندك . قيمت ناچيز . مراد اين است كه هرگونه بها و كالائي ، حتّي اگر تمام دنيا هم باشد در برابر عهدشكني ناچيز است .‏
 
سوره نحل آيه  96
‏متن آيه : ‏
‏ مَا عِندَكُمْ يَنفَدُ وَمَا عِندَ اللّهِ بَاقٍ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُواْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنچه نزد شما ( مردمان از نعمت جهان ) است ناپايدار و فاني است ، و آنچه نزد خدا است ماندگار و باقي است . و ما پاداش زيباترين اعمال شكيبايان را مي‌دهيم ( كه ايستادگي بر پيمان و وفاي به عهد است ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَنفَدُ » : تمام مي‌شود . فاني مي‌گردد ( نگا : كهف‌ / 109 ) . « بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ » : كالاي عمل متوسّط و خوب و عالي صابران را عالي به حساب مي‌آوريم و يكسان به قيمت عالي مي‌خريم و پاداش مي‌دهيم . پاداش بهترين كار ايشان را خواهيم داد كه صبر است و از جمله آن پايبند بودن به عهد و پيمان . كارهاي ايشان را با پاداش بهتر و زيباتر از كارهايشان سزا مي‌دهيم كه جزاي مضاعف است .‏
 
سوره نحل آيه  97
‏متن آيه : ‏
‏ مَنْ عَمِلَ صَالِحاً مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هركس چه زن و چه مرد كار شايسته انجام دهد و مؤمن باشد ، بدو ( در اين دنيا ) زندگي پاكيزه و خوشايندي مي‌بخشيم و ( در آن دنيا ) پاداش ( كارهاي خوب و متوسّط و عالي ) آنان را بر طبق بهترين كارهايشان خواهيم داد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً » : حتماً بدو زندگي خوشايند و پاكيزه‌اي مي‌بخشيم . مراد زندگي فردي لبريز از قناعت و رضايت و شكيبائي بر مصائب جهان و شكر بر نعمتهاي يزدان ، و به تبع آن زندگي جمعي قرين با آرامش و امنيّت و رفاه و صلح و صفا و محبّت و دوستي و تعاون و همكاري و ديگر مفاهيم سازنده انساني است .‏
 
سوره نحل آيه  98
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هنگامي كه خواستي قرآن بخواني ، از وسوسه‌هاي شيطان مطرود ( از رحمت يزدان ) به خدا پناه ببر ( تا اهريمن تو را از فهم معني قرآن و عمل بدان باز ندارد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَاسْتَعِذْ بِاللهِ . . . » : به خدا پناه ببر و خويشتن را در پناه او بدار . مراد گفتن :  ( أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ ) به هنگام خواندن قرآن در نماز و جز آن است . با توجّه بدين نكته كه اين پناه بردن و استعاذه گفتن ، تنها نبايد محدود به گفتار باشد ، بلكه بايد از ته دل از خدا خواست كه مدد فرمايد و اهريمن را از محيط فكر انسان به دور و ساير موانع را از سر راه فهم قرآن بردارد تا جمال دلاراي حقيقت جلوه‌گر آيد . « الرَّجِيمِ » : مطرود . ملعون . فَعيل به معني مَفْعُول است ( نگا : آل‌عمران‌ / 36 ) .‏
 
سوره نحل آيه  99
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بي‌گمان شيطان هيچ گونه تسلّطي بر كساني ندارد كه ايمان دارند و بر پروردگارشان تكيه مي‌نمايند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« سُلْطانٌ » : تسلّط . قدرت ( نگا : حجر / 42 ) .‏
 
سوره نحل آيه  100
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَالَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بلكه تنها تسلّط شيطان بر كساني است كه او را به دوستي مي‌گيرند و به واسطه او شرك مي‌ورزند ( و خدايان و بتاني را در عبادت انباز خدا مي‌سازند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَتَوَلَّوْنَهُ » : او را به دوستي مي‌گيرند . او را به رهبري و سرپرستي خود انتخاب مي‌كنند . « بِهِ مُشْرِكُونَ » : به سبب وجود اهريمن و پا در مياني او شرك مي‌ورزند . در اين صورت حرف باء سببيّه است . يا اين كه : نسبت به خدا مشركند . در اين صورت حرف باء براي تعدّيه است .‏
 
سوره نحل آيه  101
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا بَدَّلْنَا آيَةً مَّكَانَ آيَةٍ وَاللّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُواْ إِنَّمَا أَنتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هرگاه آيه‌اي ( از قرآن ) را به جاي آيه ديگري ( از تورات و انجيل ) قرار دهيم ( و برخي از احكام قرآن را جايگزين برخي از احكام كتابهاي پيشين گردانيم ) و خدا خود بهتر مي‌داند كه چه چيز را نازل مي‌كند ( و حكمت اين تعويض و تبديل چيست ، كافران ) مي‌گويند : تو ( اي محمّد ! ) بي‌گمان بر زبان خدا دروغ مي‌بندي ( و از پيش خود چيزهائي به هم مي‌بافي و به نام خدا ارائه مي‌دهي . امّا چنين نيست كه ايشان مي‌گويند و ) بلكه بيشتر آنان ناآگاهند ( و اهل علم و معرفت نيستند و از فلسفه تعويض احكام در مراحل انتقالي جامعه بي‌خبرند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَايَةً » : مراد جايگزين كردن احكام تازه قرآن به جاي احكام كتابهاي پيشين پيغمبران است ( نگا : بقره‌ / 142 ، أنعام‌ / 145 و 146 ) . و شايد مراد نسخ آيه‌اي از قرآن توسّط آيه ديگري از آن باشد كه خداوند بخواهد براي بهبود جامعه بيمار ادويه و اطعمه آنان را كم و بيش و تعويض و تبديل كند . « مُفْتَرٍ » : دروغ‌پرداز . بهم بافنده دروغ و ناروا از زبان خدا .‏
 
سوره نحل آيه  102
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُواْ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بگو : قرآن را جبرئيل از سوي پروردگارت به حق نازل كرده است تا مؤمنان را ( در مسير خود ) ثابت قدم گرداند و هدايت و بشارت براي مسلمانان باشد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رُوحُ الْقُدُسِ » : اضافه موصوف به صفت است و به معني رو