ابت بر ايمان و ماندگار بر آن است . « مَن شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً » : كسي كه از كفر خوشحال و بدان معتقد گردد . واژه ( صَدْراً ) تمييز است . « شَرَحَ » : مراد از شرح صدر ، باز كردن آن براي قبول و پذيرش چيزي است ( نگا : أنعام‌ / 125 ، طه‌ / 25 ، شرح‌ / 1 ) .‏
 
سوره نحل آيه  107
‏متن آيه : ‏
‏ ذَلِكَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّواْ الْحَيَاةَ الْدُّنْيَا عَلَى الآخِرَةِ وَأَنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين ( خشم خدا و عذاب بزرگ ) بدان خاطر است كه آنان زندگي دنيا را بر زندگي آخرت ترجيح مي‌دهند و گرامي‌ترش مي‌دارند ، و خداوند گروه كافران را ( به سوي بهشت ) رهنمود نمي‌گرداند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ذلِكَ » : اين برگشت به كفر . اين خشم خدا و عذاب بزرگ . « إِسْتَحَبُّوا » :  ( نگا : توبه‌ / 23 ، ابراهيم‌ / 3 ) .‏
 
سوره نحل آيه  108
‏متن آيه : ‏
‏ أُولَئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان كسانيند كه خدا بر دلها و گوش و چشمانشان مُهر نهاده است ( و به سبب زشتيها و پلشتيهايشان ، دريچه عقلشان را به روي همه حقائق بسته است ، و حسّ تشخيص و قدرت تمييز را از ايشان گرفته است ) . و چنين افرادي ( با آويزان بودن پرده‌هاي غفلت و بي‌خبري به دل و چشم و گوششان ، كه ابزار شناخت انسانند ) غافلان واقعي مي‌باشند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« طَبَعَ » :  ( نگا : بقره‌ / 7 ، نساء / 155 ، توبه‌ / 93 ، اعراف‌ / 100 و 101 ) .‏
 
سوره نحل آيه  109
‏متن آيه : ‏
‏ لاَ جَرَمَ أَنَّهُمْ فِي الآخِرَةِ هُمُ الْخَاسِرونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بدون شكّ در آخرت تنها آنان زيانكارند ( چرا كه بر اثر پيروي از هوي و هوس ، سرمايه عمر را باخته و سعادت جاويد را از دست داده‌اند و به شكنجه‌گاه دوزخ گرفتار آمده‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لا جَرَمَ » : به ناچار . قطعاً ( نگا : هود / 22 ، نحل‌ / 23 و 62 ) .‏
 
سوره نحل آيه  110
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِن بَعْدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَاهَدُواْ وَصَبَرُواْ إِنَّ رَبَّكَ مِن بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس ( بدان اي محمّد ! كه ) پروردگار تو نسبت به كساني كه مورد شكنجه و آزار ( كفّار قريش در مكّه ) قرار گرفتند و بعد از آن ( راهي ديار غربت شدند و هجرت كردند و با مال و جان ، تلاش و ) جهاد نمودند و ( در برابر سختيها و گرفتاريهاي حفظ دين و تبليغ آئينشان ) شكيبائي ورزيدند ، داراي مغفرت و مرحمت بسياري است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فُتِنُوا » : سخت شكنجه و عذاب داده شدند ( نگا : بروج‌ / 10 ) . با اذيّت و آزار از دين برگردانده شدند . « مِن بَعْدِها » : ضمير ( ها ) به مذكورات قبلي ، يعني هجرت و جهاد و صبر ، و يا اين كه فتنه مفهوم برمي‌گردد .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:9219.txt">آيه  111</a><a class="text" href="w:text:9220.txt"> آيه  112</a><a class="text" href="w:text:9221.txt">آيه  113</a><a class="text" href="w:text:9222.txt"> آيه  114</a><a class="text" href="w:text:9223.txt">آيه  115</a><a class="text" href="w:text:9224.txt"> آيه  116</a><a class="text" href="w:text:9225.txt">آيه  117</a><a class="text" href="w:text:9226.txt">آيه  118</a></body></html>سوره نحل آيه  111
‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَن نَّفْسِهَا وَتُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏روزي ، هر كسي مي‌آيد و به دفاع از خود برمي‌خيزد ( و جز درباره نجات خود نمي‌انديشد ، و پدران و مادران از فرزندان ، فرزندان از پدران و مادران ، خويشاوندان از نزديكان ، دوستان از رفيقان ، و بالاخره همگان از همگان بيزار و گريزانند ! ) و به هر فردي پاداش و پادافره آنچه كرده است به تمام و كمال داده مي‌شود و به هيچ كسي ( كمترين ) ستمي نمي‌شود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَوْمَ » : ياد كن روزي را كه . خدا نسبت به مهاجران جهاد پيشه و شكيبا ، داراي مغفرت و مرحمت است در روزي كه . . . مراد قيامت است . واژه ( يَوْمَ ) ظرف ( رَحيمٌ ) در آيه قبلي ، يا مفعول به فعل محذوف ( أُذْكُرْ ) است .‏
 
سوره مائدة آيه  106
‏متن آيه : ‏
‏ يِا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِينَ الْوَصِيَّةِ اثْنَانِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنكُمْ أَوْ آخَرَانِ مِنْ غَيْرِكُمْ إِنْ أَنتُمْ ضَرَبْتُمْ فِي الأَرْضِ فَأَصَابَتْكُم مُّصِيبَةُ الْمَوْتِ تَحْبِسُونَهُمَا مِن بَعْدِ الصَّلاَةِ فَيُقْسِمَانِ بِاللّهِ إِنِ ارْتَبْتُمْ لاَ نَشْتَرِي بِهِ ثَمَناً وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَلاَ نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللّهِ إِنَّا إِذاً لَّمِنَ الآثِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آيات‌ سه‌گانه‌ زير از نظر اعراب‌، لفظ و حكم‌، از دشوارترين‌ آيات‌ قرآني ‌است‌:
«اي‌ مؤمنان‌! نصاب‌ شهادت‌ در ميان‌ شما» شهادت‌ در اينجا: عبارت‌ از گواهي‌اي‌ است‌ كه‌ از سوي‌ شهود ارائه‌ مي‌شود. آري‌! نصاب‌ شهادت‌ در ميان ‌شما «هنگامي‌ كه‌ مرگ‌ يكي‌ از شما حاضر آيد» حضور مرگ‌: حضور علائم‌ و نشانه‌هاي‌ آن‌ است‌ «اين‌ است‌ كه‌ در موقع‌ وصيت‌ بايد از ميان‌ خود دو تن‌ را» يعني‌: دو تن‌ از مردان‌ مسلمان‌ را «به‌ گواهي‌ در ميان‌ خود فراخوانيد كه‌ عادل‌ باشند» يعني‌: اين‌ دو تن‌ شاهد مسلمان‌ بايد عادل‌ باشند «يا دو تن‌ از غيرتان‌ را» يعني‌: از كفار را «به‌ گواهي‌ فراخوانيد، اگر در زمين‌ سفر كرده‌ باشيد» و گواه‌ مسلماني‌ موجود نبود «ومصيبت‌ مرگ‌ شما را فرارسيد» يعني‌: نشانه‌هاي‌ مرگتان‌ در رسيد. پس‌ در چنين‌شرايطي‌ مي‌توانيد دو تن‌ كافر را به‌ گواهي‌ فراخوانيد كه‌ بعد از مرگتان‌ حامل ‌وصيت‌تان‌ به‌سوي‌ ورثه‌تان‌ گردند و نيز حامل‌ مال‌ بجامانده‌ از شما به‌سوي‌ آنان ‌باشند.
آيه‌ كريمه‌ دليل‌ جايز بودن‌ گواهي‌ اهل‌ ذمه‌ بر مسلمانان‌ در سفر و در مورد وصايا مي‌باشد. يعني‌: جواز گواه ‌گرفتن‌ كافر، مقيد به‌ دو شرط ياد شده‌ است‌. واگر به‌ گواهان‌ كافر مشكوك‌ شده‌ و عليه‌ آنها ادعاي‌ خيانت‌ كرديد: «آنان ‌را» براي‌ اداي‌ سوگند «بعد از نماز» عصر، يا غيرآن‌ از نمازها «بازداريد». خاطرنشان‌ مي‌شود كه‌ اداي‌ سوگند و فيصله‌ قضايا بعد از نماز عصر در ميان‌ مسلمانان ‌مرسوم‌ بود. و حكمت‌ در سوگند دادن‌ بعد از نماز، تغليظ و به ‌تكان ‌واداشتن ‌وجدان‌ و ضمير سوگندخورنده‌ است‌ «پس‌ اگر در صداقت‌ آنان‌ شك‌ كرديد» و مردد بوديد «به‌ الله قسم‌ خورند» آن‌ دو تن‌ شاهد، به‌ اين‌ مضمون‌ «كه‌: ما اين‌ حق‌ را به‌ هيچ‌ قيمتي‌ نمي‌فروشيم» يعني‌: ما بهره‌مان‌ از سوي‌ خداوند(ج) را به‌ اين‌ متاع‌ ناچيز دنيا نمي‌فروشيم‌ تا به‌خاطر دستيابي‌ به‌ مال‌ دنيا، به‌نام‌ مقدس‌ او سوگند دروغ‌ يادكنيم‌! «هرچند كسي‌ كه‌ به‌نفع‌ او گواهي‌ مي‌دهيم‌، صاحب‌ قرابت‌ باشد» يعني‌: