‌ از آن‌ درخت‌ خوردند «عورتهايشان‌ بر آنان‌ آشكار شد» زيرا لباس‌ از تن‌شان‌ فروريخت‌ «و شروع‌ كردند به‌ چسبانيدن‌ برگهاي‌ درختان ‌بهشت‌ بر خود» به‌ قولي‌: آن‌ برگها؛ برگ‌ درخت‌ انجير بود كه‌ آن‌ را بر عورتهاي‌ خود به ‌صورت‌ طبقه‌اي‌ از برگها بر بالاي‌ طبقه‌اي‌ ديگر مي‌چسباندند تا عورتهاي ‌خود را بپوشانند «و پروردگارشان‌ به‌ آنان‌ ندا درداد» درحالي‌كه‌ سرزنش‌كنان‌ به‌آنان‌ مي‌گفت‌: «كه‌ مگر شما را از اين‌ درخت‌ نهي‌ نكرده‌ بودم» آري‌! اين‌ خطاب، عتاب‌ و سرزنشي‌ از سوي‌ خداوند متعال‌ بر آدم‌ و حواست، از آن‌ رو كه‌ آنان‌ بادستور خدا(ج)  مخالفت‌ كرده‌ و از آن‌ درخت‌ معين‌ ممنوعه‌ خوردند و از آنچه‌ كه ‌بايد حذر و احتياط مي‌كردند ـ كه‌ همانا كيد شيطان‌ بود ـ حذر نكردند در حالي‌كه‌ حق‌ تعالي‌ قبلا آنان‌ را از نيرنگ‌هاي‌ شيطان‌ برحذر داشته‌ بود چنان‌كه‌ مي‌فرمايد: «و به‌ شما نگفته‌ بودم‌ كه‌ بي‌گمان‌ شيطان‌ دشمن‌ آشكار شماست» يعني‌: دشمني‌ وي‌ با شما تا بدانجا آشكار است‌ كه‌ او اين‌ دشمني‌ خويش‌ را پنهان‌ هم‌ نمي‌كند.
 	آيه  57
‏متن آيه : ‏
‏ أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي لَكُنتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏يا اين كه نگويد : اگر خداوند راهنمائيم مي‌كرد از زمره پرهيزگاران مي‌شدم ( و هم‌اكنون همچون ايشان در بهشت بسر مي‌بردم . امّا ديگر گذشت ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَوْ أَنَّ اللهَ هَدَانِي‌ » : بيان چنين عباراتي به خاطر تحيّر و تحسّر است و اظهار ندامت بر گذشته است ( نگا : ابراهيم‌ / 21 ) . يا اين كه چنان كه قرطبي مي‌گويد : سخن حقي است و مراد باطل است ( نگا : انعام‌ / 148 ) .‏
 
آيه  58
‏متن آيه : ‏
‏ أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏يا اين كه - بدان گاه كه عذاب را مشاهده مي‌كند - نگويد : كاشكي بازگشتي به دنيا برايم ميسّر مي‌بود تا از زمره نيكوكاران گردم !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَرَّةً » : رجعت و بازگشت به دنيا ( نگا : شعراء / 102 ) .‏
 
آيه  59
‏متن آيه : ‏
‏ بَلَى قَدْ جَاءتْكَ آيَاتِي فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنتَ مِنَ الْكَافِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آري !  ( اي پشيمان ! ) آيه‌هاي من ( كه در بر گيرنده تعاليم من بود ، توسّط پيام‌آورانم ) به تو رسيد ، ولي آنها را تكذيب كردي و تكبّر نمودي و از زمره كافران گشتي .  ( مقصّر اصلي خودت هستي و خود كرده را چاره نيست ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بَلي‌ » :  ( نگا : بقره‌ / 81 و 112 و 260 ، آل‌عمران‌ / 76 ) . « إِسْتَكْبَرْتَ وَ كُنتَ » : واژه ( نفْس ) به صورت مذكّر و مؤنّث به كار مي‌رود . در افعال ( تَقُولَ ) و ( تَري ) جنبه مؤنّث و در افعال بعدي جنبه مذكّر مورد نظر بوده است .‏
 
آيه  60
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏كساني كه بر خدا دروغ مي‌بندند ، روز قيامت آنان را خواهي ديد كه ( بر اثر غم و اندوه و ذلّت و خواري ) روهايشان سياه است . مگر جايگاه متكبّران دوزخ نيست‌ ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ » :  ( نگا : آل‌عمران‌ / 106 ، نحل‌ / 58 ، زخرف‌ / 17 ) . « مَثْويً » :  ( نگا : آل‌عمران‌ / 151 ، نحل‌ / 29 ، عنكبوت‌ / 68 ) .‏
 
آيه  61
‏متن آيه : ‏
‏ وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خداوند كساني را كه تقوا پيشه كرده‌اند رهائي مي‌بخشد و به مقصودشان مي‌رساند . هيچ گونه بدي و بلائي بديشان نمي‌رسد و غمگين و اندوهگين نمي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بِمَفَازَتِهِمْ » : مفازه ، مصدر ميمي و به معني رستگاري و كامياب شدن و به آرزو رسيدن است ( نگا : آل‌عمران‌ / 188 ، نبأ / 31 ) . حرف ( ب ) براي ملابسه است .‏
 
آيه  62
‏متن آيه : ‏
‏ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خدا آفريدگار همه چيز است و همه چيز را مي‌پايد و مراقبت مي‌نمايد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَكِيلٌ » : عهده‌دار و نگاهدار . ناظر و مراقب ( نگا : آل‌عمران‌ / 173 ، انعام‌ / 66 و 102 و 107 ) .‏
 
آيه  63
‏متن آيه : ‏
‏ لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ أُوْلَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏كليدهاي آسمانها و زمين از آن او است . كساني كه آيات خدا را باور نمي‌دارند ايشان زيانكارند .  ( چرا كه قوانين و رهنمودهاي كسي را نمي‌پذيرند كه مالك و صاحب سراسر جهان و فرمانده و گرداننده آن است ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَقَالِيدُ » : جمع مِقْلاد ، كليدها . « لَهُ مَقَالِيدُ . . . » : كنايه از مالكيّت و حاكميّت است .‏
 
آيه  64
‏متن آيه : ‏
‏ قُلْ أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجَاهِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بگو : اي نادانان ! آيا به من دستور مي‌دهيد كه غير خدا را پرستش كنم‌ ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَفَغَيْرَ اللهِ . . . » : مشركان با لحني آمرانه و بدون ذكر دليل و منطق از پيغمبر مي‌خواستند بتهاي ايشان را پرستش نمايد تا بدو ايمان بياورند و از او پيروي كنند .‏
 
آيه  65
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏به تو و به يكايك پيغمبران پيش از تو وحي شده است كه اگر شرك‌ورزي كردارت ( باطل و بي‌پاداش مي‌گردد و ) هيچ و نابود مي‌شود ، و از زيانكاران خواهي بود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لإِنْ أَشْرَكْتَ . . . » : پيغمبران معصومند و شرك نمي‌ورزند . چنين خطابي گوشه زدن به ديگران است . « لَيَحْبَطَنَّ » : قطعاً هيچ و نابود و بي‌پاداش و بيسود مي‌شود ( نگا : بقره‌ / 217 ، آل‌عمران‌ / 22 ، مائده‌ / 53 ) .‏
 
آيه  66
‏متن آيه : ‏
‏ بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ وَكُن مِّنْ الشَّاكِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس در اين صورت تنها خدا را بپرست و از زمره سپاسگزاران باش .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« اللهَ » : مفعول مقدّم ( أُعْبُدْ ) و تقديم آن براي حصر است . « بَلْ . . . » : پس در اين صورت . با توجّه به اين .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1156.txt">آيه  23</a><a class="text" href="w:text:1157.txt">آيه  24</a><a class="text" href="w:text:1158.txt">آيه  25</a><a class="text" href="w:text:1159.txt">آيه  26</a><a class="text" href="w:text:1160.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:1161.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:1162.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:1163.txt">آيه  30</a></body></html>آيه  67
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّماوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُش