و به خاك گورتان داخل مي‌گرداند ) و سپس ( بار ديگر در رستاخيز ) شما را زنده مي‌كند ( و براي محاسبه حسنات و سيّئات ، حيات نوينتان مي‌بخشد ) . واقعاً ( جاي شگفت است كه با وجود مشاهده اين همه دلائل قدرت ، و ديدن آثار نعمت ، باز هم ) انسان سخت منكر ( بودن آفريدگار ) و بسي ناسپاس ( نعمتهاي بيشمار پروردگار ) است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَفُورٌ » : بسيار ناباور و بي‌ايمان . بس ناسپاس و ناشكر ( نگا : هود / 9 ، اسراء / 27 و 67 ) .‏
 
سوره حج آيه  67
‏متن آيه : ‏
‏ لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكاً هُمْ نَاسِكُوهُ فَلَا يُنَازِعُنَّكَ فِي الْأَمْرِ وَادْعُ إِلَى رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلَى هُدًى مُّسْتَقِيمٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏براي هر ملّتي برنامه‌اي ( ويژه ، جهت معاملات و عبادات ، با توجّه به شرائط زمان و مكان ) قرار داده‌ايم كه برابر آن رفته‌اند و بدان عمل كرده‌اند .  ( براي تو هم واپسين برنامه آسماني را فرستاده‌ايم كه ناسخ همه برنامه‌هاي پيشين است و تا قيامت مردمان را بسنده است ) . پس بايد درباره اين امر با تو ستيزه نكنند ( و مثلاً اهل كتاب گمان نبرند آنچه در تورات و انجيل است به عنوان برنامه شريعت ايشان را كافي و بسنده است . بلكه بايد بدانند كه حكم آنها به وسيله قرآن ، لغو و منسوخ گرديده است ) . تو به سوي پروردگارت دعوت كن كه ( راه راست همين است كه تو مي‌پوئي و ) تو قطعاً بر راستاي راه هدايتي .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَنسَكاً » : مراسم شريعت . برنامه عبادت . مراد شيوه معاملات و كيفيّت عبادات است كه با توجّه به ظروف و احوال ، مختلف و متغير بوده است‌ ؛ نه اصول عقائد و اصول اخلاق كه در همه شريعتها و برنامه‌هاي انبياء يكي بوده است ( نگا : مائده‌ / 48 ، شوري‌ / 13 ) . لذا برنامه عبادات و معاملات از بعثت موسي تا بعثت عيسي تورات ، و از بعثت عيسي تا بعثت محمّد - صَلَواتُ اللهِ عَلَيْهِمْ أَجْمعين‌ - انجيل ، و از بعثت محمّد تا جهان باقي است قرآن مي‌باشد و بقيّه مردود و منسوخ هستند . « نَاسِكُوهُ » : عاملين بدان . انجام دهندگان آن . « الأمْرِ » : كار و بار . مراد شريعت پيغمبر خاتم است .‏
 
سوره حج آيه  68
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِن جَادَلُوكَ فَقُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و اگر با تو به ستيز پرداختند ، پس ( با ايشان ستيزه مكن و بلكه ) بگو : خدا از كارهائي كه مي‌كنيد آگاه‌تر از هر كسي است ( و آشنا به اباطيلي است كه مي‌گوئيد و مطلع از تحريفي است كه نسبت به كتابهاي آسماني روا مي‌داريد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره حج آيه  69
‏متن آيه : ‏
‏ اللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خداوند در روز رستاخيز ميان شما درباره آنچه اختلاف مي‌ورزيد داوري مي‌كند ( و راهياب را ثواب و گمراه را عقاب مي‌دهد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلاَّ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و ما پيامبران‌ را نمي‌فرستيم‌ جز بشارت‌دهنده‌» به‌ وعده‌ پاداش‌ بزرگ‌ براي‌ كساني‌ كه‌ از ايشان‌ پيروي‌ كنند «و بيم‌دهنده‌» از عذاب‌ سخت‌ براي‌ كساني‌ كه ‌ايشان‌ را نافرماني‌ كنند «پس‌ هركه‌ ايمان‌ آورد» به‌ آنچه‌ كه‌ پيامبران(ع) با خودآورده‌اند «و اصلاح‌ كرد» حال‌ خود را با انجام‌ دادن‌ آنچه‌ كه‌ پيامبران(ع) به‌سوي ‌آن‌ فرامي‌خوانند «پس‌ هيچ‌ بيمي‌» به ‌هيچ ‌وجهي‌ از وجوه‌ «بر آنان‌ نيست‌» نسبت ‌به‌ آينده‌اي‌ كه‌ پيش‌ رو دارند «و نه‌ اندوهگين‌ مي‌شوند» بر آنچه‌ كه‌ از دنيا از دست ‌داده‌اند.
	سوره حج آيه  70
‏متن آيه : ‏
‏ أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاء وَالْأَرْضِ إِنَّ ذَلِكَ فِي كِتَابٍ إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي عاقل ! ) مگر نمي‌داني خداوند قطعاً مطلع است از همه چيزهائي كه در آسمان و زمين است ( و چيزي از اعمال و اقوال مردم بر او مخفي نمي‌ماند ) و همه چيزها در كتابي ( به نام لوح محفوظ ) ثبت و ضبط است ، و مسلّماً اين كار براي خدا ساده و آسان است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كِتَابٍ » : مراد لوح محفوظ است كه همه چيز ، حتي قرآن در آن نوشته شده است ( نگا : انعام‌ / 59 ، حديد / 22 ، بروج‌ / 21 و 22 ) . « يَسِيرٌ » : آسان . كم و ناچيز ( نگا : يوسف‌ / 65 ) .‏
 
سوره حج آيه  71
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَاناً وَمَا لَيْسَ لَهُم بِهِ عِلْمٌ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِن نَّصِيرٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏مشركان بجز خدا چيزهائي را مي‌پرستند كه خدا ( در هيچ يك از كتابهاي آسماني ) دليلي براي پرستش آنها نازل نكرده است ، و از روي علم و آگاهي ( ناشي از عقل هم ) چنين نمي‌كنند ( و بلكه تنها از روي تقليد از آباء و اجداد آنها را پرستش مي‌نمايند و به خود ستم روا مي‌دارند ) و ستمگران را ياري و مددكاري نيست ( اعم از بت و غيربت كه ايشان را در روز قيامت از آتش دوزخ برهاند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« سُلْطَاناً » : حجّت و برهان ( نگا : آل‌عمران‌ / 151 ، نساء / 91 و 144 و 153 ) .‏
 
سوره حج آيه  72
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ تَعْرِفُ فِي وُجُوهِ الَّذِينَ كَفَرُوا الْمُنكَرَ يَكَادُونَ يَسْطُونَ بِالَّذِينَ يَتْلُونَ عَلَيْهِمْ آيَاتِنَا قُلْ أَفَأُنَبِّئُكُم بِشَرٍّ مِّن ذَلِكُمُ النَّارُ وَعَدَهَا اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هنگامي كه آيات واضح و روشن ما بر آنان خوانده مي‌شود ، در چهره‌هاي كافران ، اخم و تخم ( و آثار كينه و خشم ) را خواهي ديد . بلكه ( از شدّت ناراحتي و كينه‌توزي ) نزديك است به كساني حمله‌ور شوند كه آيات ما را بر ايشان مي‌خوانند ( و صداي حق را به گوششان مي‌رسانند ) . بگو : به بدتر از اين ( تنور كينه و خشم تافته از نزول آيات الهي ) شما را خبر دهم و بياگاهانم‌ ؟  ( آن چيز كه بدتر از اين شما را بدحال مي‌كند و مي‌سوزاند ) آتش دوزخ است . آتشي كه خداوند آن را به كافران وعده داده است و بدترين جايگاه است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بَيِّنَاتٍ » : جمع بيّنة ، واضح و روشن . يعني آشكارا بر عقائد حقه و احكام صادقه و بر بطلان عبادت ايشان دلالت دارند . حال ( ءَايَاتُ ) مي‌باشد . « الْمُنكَرَ » : زشت . مراد اخم و تخم و ترشروئي و چهره درهم كشيدن است . مصدر ميمي است . « يَكادُونَ يَسْطُونَ » : نزديك است پا شوند و حمله‌ور گردند . « النَّارُ » : خبر مبتداي محذوف است و تقدير چنين است : هِيَ النَّارُ . يا اين كه مبتدا و خبر آن ( وَعَدَهَا اللهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ) است . « الْمَصِير » : جايگاه ( نگا : نساء / 97 و 115 ) .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:9944.txt">آيه  73</a><a class="text" href="w:text:9945.txt">آيه  74</a><