 چيز توانا است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَمْ » : بلكه . اين واژه براي انتقال از كلام سابق و پرداختن به سرزنش مشركان به خاطر گزينش سرپرستان جز خدا است ( نگا : بقره‌ / 214 ) . بعضي ( أَمْ ) را براي استفهام انكاري دانسته‌اند . در اين صورت معني آيه چنين است : آيا آنان جز خدا كساني و چيزهائي را به سرپرستي گرفته‌اند ؟ در حالي كه سرپرست تنها او است ، و او است كه مردگان را زنده مي‌كند ، و او است كه بر هر چيزي توانا است .‏
 
آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِن شَيْءٍ فَحُكْمُهُ إِلَى اللَّهِ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبِّي عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در هر چيزي كه اختلاف داشته باشيد ، داوري آن به خدا واگذار مي‌گردد ( و كتاب قرآن قانون دادگاه يزدان است و در پرتو آن كشمكشها بايد فيصله پيدا كند ) . چنين داوري خدا است كه پروردگار من است و من بدو پشت مي‌بندم ،  ( و براي قضاوت در منازعات ، و رفع اختلافات ، و حل مشكلات ) به ( كتاب ) او مراجعه مي‌كنم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَحُكْمُهُ إِلَي اللهِ » : داوري آن به خدا واگذار مي‌گردد . مراد مراجعه به قرآن و رهنمود گرفتن از آن است . البتّه پس از قرآن ، مراجعه به سنّت نبوي است ( نگا : نساء / 59 ) . « أُنِيبُ » : مراجعه مي‌كنم ( نگا : هود / 88 ، رعد / 27 ، زمر / 54 ) .‏
 
آيه  38
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ ادْخُلُواْ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُم مِّن الْجِنِّ وَالإِنسِ فِي النَّارِ كُلَّمَا دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَّعَنَتْ أُخْتَهَا حَتَّى إِذَا ادَّارَكُواْ فِيهَا جَمِيعاً قَالَتْ أُخْرَاهُمْ لأُولاَهُمْ رَبَّنَا هَؤُلاء أَضَلُّونَا فَآتِهِمْ عَذَاباً ضِعْفاً مِّنَ النَّارِ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَلَكِن لاَّ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«مي‌فرمايد» خداوند متعال‌ «كه‌ داخل‌ آتش‌ شويد در ميان‌ امت‌هايي‌ كه‌ پيش‌ از شما بوده‌اند» يعني‌: همراه‌ با امت‌هايي‌ كه‌ قبل‌ از شما گذشته‌اند؛ «از جن‌ و انس» و آنان‌ كفار دو نوع‌ جن‌ و انس‌ از همه‌ امتها هستند «هرگاه‌ كه‌ امتي‌ در آتش ‌درآيد» از امتهاي‌ گذشته‌ «امت‌ ديگر مانند خود را لعنت‌ مي‌كند» يعني‌: امت‌ ديگري ‌را كه‌ قبل‌ از او به‌ دوزخ‌ درآمده ‌است، لعنت‌ مي‌كند، چرا كه‌ اين‌ امت‌ اخير به‌سبب ‌اقتدا به‌ امت‌ پيشين، به‌ اين‌ سرانجام‌ شوم‌ پيوسته‌ است‌ «تا وقتي‌ كه‌ چون‌ همه‌ يكجا در دوزخ‌ به‌ يك‌ديگر رسند» اعم‌ از امتهاي‌ پيشين‌ و پسين‌ و رهبران‌ و پيروان‌. تدارك‌: به‌ يك‌ديگر پيوستن‌ و ملحق ‌شدن، پي‌درپي‌آمدن‌ و گردهم‌ آمدن‌ است‌ «مي‌گويد گروه‌ متأخر از آنان» يعني‌: كساني‌ كه‌ در ورود به‌ دوزخ‌ آخرين‌هايند، كه‌ فرومايگان‌ و پيروان‌ يا متأخران‌ در زمان‌ مي‌باشند «در حق‌ گروه‌ متقدم‌ از آنان» ك ه‌در ورود به‌ دوزخ‌ بر آنان‌ پيشگام‌ بوده‌اند و آنان‌ رؤسا و بزرگانشان، يا متقدمان ‌در زمان‌اند. آري‌! مي‌گويند: «پروردگارا! آنان‌ ما را گمراه‌ كردند» جايزاست ‌مرادشان‌ اين‌ باشد كه‌: گروه‌ متقدم‌ ما را گمراه‌ كرده‌اند زيرا ما متأخران‌ از آنان‌ تبعيت‌ كرده‌ و بعد از آنان‌ به‌ دين‌شان‌ اقتدا كرديم‌ و آنان‌ را الگو و پيشواي‌ خويش ‌قرار داديم‌. همچنان‌ جايز است‌ مراد اين‌ باشد كه‌: رؤسا و رهبران‌ ما را گمراه ‌كردند «پس‌ از عذاب‌ آتش، مضاعف‌ به‌ آنان‌ بده» ضعف‌: افزون‌ شدن‌ بر مانند خود به‌ يك‌بار يا چندين ‌بار است، يعني‌: عذابي‌ دوچند يا چند و چندين‌ برابر به‌ آنان ‌بده‌ «الله مي‌فرمايد: براي‌ هركدام‌ عذاب‌ مضاعف‌ است» يعني‌: هر گروه‌ از شما؛ چه‌گروه‌ اول‌ و چه‌ آخر، چه‌ متقدمان‌ و چه‌ متأخران، چه‌ رهبران‌ و چه‌ پيروان، همه ‌عذابي‌ دوچندان‌ يا به‌مراتب‌ چندين‌ برابر داريد زيرا اگر پيروان‌ نمي‌بودند، رهبران‌ از خود هيچ‌ سلطه‌اي‌ نداشتند و اگر متأخران‌ از متقدمان‌ پيروي‌ نمي‌كردند، نمي‌توانستند چنين‌ كنند «ولي‌ شما نمي‌دانيد» عذابي‌ را كه‌ براي‌ هر گروه‌ هست‌. يا يك‌ گروه‌ مقدار عذاب‌ گروه‌ ديگر را نمي‌داند.
 
	<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:11731.txt">آيه  11</a><a class="text" href="w:text:11732.txt">آيه  12</a><a class="text" href="w:text:11733.txt">آيه  13</a><a class="text" href="w:text:11734.txt">آيه  14</a><a class="text" href="w:text:11735.txt">آيه  15</a></body></html>آيه  11
‏متن آيه : ‏
‏ فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ جَعَلَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجاً وَمِنَ الْأَنْعَامِ أَزْوَاجاً يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏او آفريننده آسمانها و زمين است . او شما را به صورت مرد و زن ، و چهارپايان را به شكل نر و ماده درآورده است و بدين وسيله بر آفرينش شما ( انسانها و توليد و تكثير نسل حيوانها ) مي‌افزايد . هيچ چيزي همانند خدا نيست ( و نه او در ذات و صفات به چيزي از چيزهاي آسمان و زمين مي‌ماند ، و نه چيزي از چيزهاي آسمان و زمين در ذات و صفات بدو مي‌ماند ) و او شنوا و بينا است ( و پيوسته بر كارگاه جهان نظارت مي‌نمايد ، و از جمله زاد و ولد انسانها و حيوانها را مي‌پايد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مِنْ أَنفُسِكُمْ » : از جنس و نوع خودتان ( نگا : نحل‌ / 72 ، روم‌ / 21 ) . « مِنَ الأنْعَامِ أزْوَاجاً » : از جنس و نوع چهارپايان ماده‌هائي را آفريده است . « يَذْرَؤُكُمْ » : شما را به وفور مي‌آفريند . از ماده ( ذَرْء ) به معني آفريدن و پراكندن ( نگا : انعام‌ / 136 ، نحل‌ / 13 ، مؤمنون‌ / 79 ، اعراف‌ / 179 ) . در اينجا مراد توليد نسل و تكثير مثل و تداوم وجود است . ضمير ( كم ) خطاب به انسان است و از راه تغليب شامل چهارپايان هم مي‌باشد . « فيهِ » : با آن . يعني به وسيله اين كار كه تدبير يا خلق جفتها است . واژه ( فيهِ ) به معني ( بِهِ ) است ( نگا : معاني القرآن ) و استعمال آن بدين شكل اشاره دارد به اين كه چنين تدبيري و يا آفرينشي انگار منبع افزايش و معدن پخش است ( نگا : قاسمي ) . « لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ » : اين قسمت از آيه ، بيانگر اين واقعيّت است كه خدا در ذات و صفات جداي از مخلوقات است . مثلاً او محيط بر هر چيز است ( نگا : نساء / 126 ، فصّلت‌ / 54 ) و انسانها غيرمحيط . مفاهيم آسان و سخت ، دور و نزديك ، و گذشته و حال و آينده ، اوّل و آخر ، ظاهر و باطن ، و . . . نسبت به خدا معني ندارد ( نگا : بقره‌ / 20 ، آل‌عمران‌ / 29 ، حديد / 3 ) ولي در مورد غير خدا ثابت است .‏
 
آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏كليدهاي آسمانها و زمين در دست او است . براي هر كس كه بخواهد روزي را فراوان و يا كم مي‌گرداند . او از همه چيز كاملاً آگاه است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَقَالِيدُ » : كليدها .  ( نگا : زمر / 63 ) . « يَقْدِرُ » : تنگ م