يش‌ ساخته‌ايم» يعني‌: حلال‌ و حرام‌ و اندرزها و داستانهاي‌ آن‌را روشن‌ و متمايز ساخته‌ايم‌ «از روي‌ علم» يعني‌: درحالي‌ كه‌ به‌ كيفيت ‌روشن‌ساختن‌ احكام‌ آن‌ دانا و عالم‌ بوده‌ايم‌ «و هدايت‌ و رحمتي‌ براي‌ اهل‌ ايمان‌ است» پس‌ قرآن‌ در عين‌ اين‌ كه‌ واضح‌ و روشن‌ است، هدايت‌ و رحمتي‌ نيز هست، ليكن‌ براي‌ مؤمنان‌.
 
	سوره دخان آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ أَنَّى لَهُمُ الذِّكْرَى وَقَدْ جَاءهُمْ رَسُولٌ مُّبِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏كي بيداري براي آنان فايده‌اي دارد ؟ قبلاً كه پيغمبري ( با رسالتي روشن و معجزاتي دالّ بر صداقتش ، و زبان گويا و ) بيانگر ( قوانيني سرنوشت‌ساز و سعادت‌بخش ) به پيش آنان آمده بوده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَنَّي‌ » : كي‌ ؟ چگونه‌ ؟  « الذِّكْري‌ » : بيداري . پندپذيري ( نگا : انعام‌ / 68 و 69 و 90 ، اعراف‌ / 2 ، هود / 114 و 120 ) . « مُبِينٌ » : روشن . روشنگر . « رَسُولٌ مُّبِينٌ » : پيغمبري كه روشن بود كه پيغمبر است . پيغمبري كه رسالت او روشن و گويا بود . پيغمبري كه حق و باطل را روشن و از هم جدا مي‌كرد .‏
 
سوره دخان آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس از او رويگردان شدند و گفتند : او ديوانه‌اي ( است كه اين مطالب توسّط ديگران بدو ) آموخته شده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ثُمَّ » : بعد از آمدن چنين پيغمبري و شنيدن حقائق از او . « مُعَلَّمٌ » : تعليم شده . ياد داده شده . « مَجنّونٌ » :  ( نگا : ذاريات‌ / 52 ) .‏
 
سوره دخان آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا كَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِيلاً إِنَّكُمْ عَائِدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر مدّت اندكي عذاب را ( از شما ) به دور داريم ( و به دنيا برگردانيم ) قطعاً شما ( به كفر و شرك و فسق و فجور خود ) برمي‌گرديد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِنَّا كَاشِفُوا الْعَذَابِ . . . » : اين جمله ، اگر مربوط به آخرت باشد ، متضمّن معني شرط است . ولي اگر راجع به دفع قحطي و خشكسالي و رفع بلا از قريش باشد ، معني چنين است : ما مدّت كمي عذاب را از شما به دور مي‌گردانيم ، ولي شما دوباره به كارهاي زشت و پلشت و اذيّت و آزار مسلمانان دست مي‌يازيد .‏
 
سوره دخان آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى إِنَّا مُنتَقِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏روزي سخت بر آنان مي‌تازيم ،  ( و با چنين يورش تندي‌آنان را ) به مجازات مي‌رسانيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَوْمَ » : روز قيامت . روز جنگ بدر . « نَبْطِشُ » :  ( نگا : اعراف‌ / 195 ، شعراء / 130 ، زخرف‌ / 8 ) . « الْبَطْشَةَ الْكُبْري‌ » : يورش تند ، حمله شديد . مراد مجازات سخت است . يادآوري : برخي از مفسّران ، از آيه 10 تا 16 را درباره عذاب دنيوي قريشيان مي‌دانند ، ولي بهتر است اين آيات را راجع به آخرت بدانيم . به دو دليل : الف - قريشيان بعد از فتح مكّه ، ايمان آوردند و بيشتر آنان سالها و سالها به عنوان سپاهيان اسلام در راه خدا شمشير زدند و كشتند و كشته شدند . ب - مفاهيم اين آيات با آيات بسيار ديگري كه مربوط به آخرت است ، هم‌آوا و هم‌معني است ( نگا : انعام‌ / 27 - 31 ، سبأ / 51 ، ابراهيم‌ / 44 ) .‏
 
سوره دخان آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما پيش از اينان ، قوم فرعون را آزموده‌ايم . پيغمبر بزرگواري ( به نام موسي ) به نزدشان آمد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَتَنَّا » : آزمايش كرديم ( نگا : انعام‌ / 53 ، طه‌ / 85 ، عنكبوت‌ / 3 ، ص‌ / 34 ) . « كَرِيمٌ » : بزرگوار .‏
 
سوره دخان آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( موسي بديشان گفت : اي فرعونيان ! ) بندگان خدا را به من بسپاريد كه من پيغمبر درستكارم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَنْ » : اين حرف براي تفسير فعل مقدّري است و تقدير چنين است : جِئْتُكُمْ أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللهِ . « أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللهِ » : بندگان خدا را به من بسپاريد . يعني فرعونيان جلو بني‌اسرائيل را نگيرند و ايشان را آزاد بگذارند ( نگا : اعراف‌ / 105 ، طه‌ / 47 ، شعراء / 17 ) .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:11897.txt"> آيه  19</a><a class="text" href="w:text:11898.txt"> آيه  20</a><a class="text" href="w:text:11899.txt"> آيه  21</a><a class="text" href="w:text:11900.txt"> آيه  22</a><a class="text" href="w:text:11901.txt">آيه  23</a><a class="text" href="w:text:11902.txt"> آيه  24</a><a class="text" href="w:text:11903.txt"> آيه  25</a><a class="text" href="w:text:11904.txt">آيه  26</a><a class="text" href="w:text:11905.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:11906.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:11907.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:11908.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:11909.txt">آيه  31</a><a class="text" href="w:text:11910.txt"> آيه  32</a><a class="text" href="w:text:11911.txt"> آيه  33</a><a class="text" href="w:text:11912.txt">آيه  34</a><a class="text" href="w:text:11913.txt">آيه  35</a><a class="text" href="w:text:11914.txt"> آيه  36</a><a class="text" href="w:text:11915.txt">آيه  37</a><a class="text" href="w:text:11916.txt">آيه  38</a><a class="text" href="w:text:11917.txt">آيه  39</a></body></html>سوره دخان آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ وَأَنْ لَّا تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ إِنِّي آتِيكُم بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و بر خدا بزرگي نكنيد و تكبّر نورزيد ( و ادّعاي الوهيّت و ربوبيّت ننمائيد و كارهائي انجام ندهيد كه با اصول بندگي شما سازگار نمي‌باشد ) . من دليل روشني ( بر درستي گفتار و راستي پيغمبري خود ) براي شما آورده‌ام .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لا تَعْلُوا » : تكبّر نورزيد و بزرگي نكنيد . طغيان و سركشي نكنيد ( نگا : مؤمنون‌ / 91 ، قصص‌ / 4 ، اسراء / 4 ، نمل‌ / 31 ) . « سُلْطَانٍ » : دليل و حجّت . معجزه .‏
 
سوره دخان آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمْ أَن تَرْجُمُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏من به پروردگار خود و پروردگار شما پناه مي‌برم از اين كه بتوانيد مرا سنگسار كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عُذْتُ » : پناه برده‌ام . « تَرْجُمُونِ » : اين كه مرا سنگسار كنيد . تكيه روي مسأله رجم ، يعني سنگسار كردن بدين خاطر است كه اغلب پيغمبران و مردان خدا را بدين نحو تهديد به قتل نموده‌اند ( نگا : كهف‌ / 20 ، يس‌ / 18 ) . از جمله : شعيب ( نگا : هود / 91 ) و ابراهيم ( نگا : مريم‌ / 46 ) و نوح ( نگا : شعراء / 116 ) . رجْم ، به معني مطلق قَتْل نيز استعمال شده است ( نگا : معجم‌الفاظ القرآن الكريم ) . لذا معني ديگر ( تَرْجُمُونِ ) چنين است : اين كه مرا به قتل برسانيد .‏
 
سوره دخان آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنْ لَّمْ تُؤْمِنُوا لِي فَاعْتَزِلُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اگر به من ايمان نمي‌آوريد ، از من كناره‌گيري كنيد و مرا نيازاريد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِعْتَزِلُونِ » : از من كناره‌گيري كنيد و كاري به كارم نداشته باشيد . دو چيز مراد موسي است : الف - فرعون و فرعونيان ، او را نيازارند و آزادش بگذارند . ب - مزاحم ايمان آوردن مردم نشوند و سدّ راه دعوت نگردند .‏
 
آيه  89
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَمَّا جَاءهُمْ كِتَابٌ مِّنْ عِندِ الل