 مي‌دانست كه بني‌اسرائيل مردمان مؤمني بودند و استحقاق گزينش داشتند ، و ديگران اغلب بت‌پرست و اهل فسق و فجور بودند . ولي بعدها راه خلاف و نزاع در پيش گرفتند و از صراط مستقيم منحرف شدند ( نگا : آل‌عمران‌ / 105 ، يونس‌ / 93 ، جاثيه‌ / 17 ) و خداوند براي هميشه كساني را بر ايشان گماشت كه آنان را شكنجه سخت و عذاب بد برساند ( نگا : اعراف‌ / 167 ) .‏
 
سوره دخان آيه  33
‏متن آيه : ‏
‏ وَآتَيْنَاهُم مِّنَ الْآيَاتِ مَا فِيهِ بَلَاء مُّبِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما معجزاتي را توسّط موسي بديشان ارائه نموديم كه در آنها آزمايش آشكاري بود ( براي ايشان ، تا به محكّ زده شوند و روشن گردد چه كساني عابد و شاكر ، و چه افرادي كافر و فاجر خواهند شد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الآيَاتِ » : معجزات . دلائل . « بَلآءٌ » : آزمايش .‏
 
سوره دخان آيه  34
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ هَؤُلَاء لَيَقُولُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اينان مي‌گويند :‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« هؤُلآءِ » : مشركان و كفّار مكّه .‏
 
سوره دخان آيه  35
‏متن آيه : ‏
‏ إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏مرگ ما جز مرگ اوّل نيست ( و بعد از آن ) ما هرگز زنده نخواهيم شد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« هِيَ » : مرجع اين ضمير مي‌تواند ( الْمَوْتَةُ ) باشد كه از سياق كلام استفاده مي‌شود . يعني : مَا الْمَوْتَةُ إِلاّ مَوْتَتُنَا الأُولي . يا ( عاقِبَة ) و يا ( نِهايَة ) باشد . يعني : مَا عَاقِبَةُ أَمْرِنَا إِلاَّ الْمَوْتَةُ الأُولي . « مَوْتَتُنَا الأولي‌ » : مرگ اوّل ما . مراد از واژه ( أَوّل ) يا مؤنّث آن ( أُولي ) ، يك بار است‌ ؛ نه اين كه مراد يكم است كه دوم و سوم و . . . به دنبال داشته باشد . معني اين آيه با آيه 29 سوره انعام برابر است : وَ قَالُوا إِنْ هِيَ إِلاّ حَيَاتُنَا الدُّنْيَا وَ مَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ . « بِمُنشَرِينَ » : زنده شدگان . برانگيخته شدگان .‏
 
سوره دخان آيه  36
‏متن آيه : ‏
‏ فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي محمّد و اي مؤمنان ! ) اگر راست مي‌گوئيد ( كه بعد از مرگ حياتي در كار است ، از خدا بخواهيد ) پدران و نياكان ما را ( زنده گرداند و آنان را ) نزد ما بياوريد ( تا بر صدق گفتار شما گواهي دهند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَأْتُوا بِئَابَآئِنَا . . . » : پدران و نياكان مرده ما را زنده گردانيد و به نزد ما بياوريد .‏
 
سوره دخان آيه  37
‏متن آيه : ‏
‏ أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ أَهْلَكْنَاهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آيا آنان بهترند ( و از ثروت و قدرت و دبدبه و كوكبه بيشتري برخوردارند ) يا قوم تُبّع ( كه ملوك و شاهان يمن بودند و در همسايگي ايشان مي‌زيستند ) و كساني كه پيش از آنان بودند ؟  ( همچون قبائل نوح و عاد و ثمود ) . ما آنان را در گذشته هلاك ساخته‌ايم چون مجرم و گناهكار بوده‌اند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« تُبَّعٍ » : تُبّع حِمْيَري ، يكي از شاهان يمن و مرد صالحي بوده است . داستان قوم او براي اهل مكّه روشن و شناخته بود ( نگا : المصحف الميسّر ) . قوم تُبّع جمعيّتي بودند با قدرت و نيروي فراوان و حكومت پهناور و گسترده . تُبّع يك لقب عمومي براي ملوك و شاهان يمن بوده است ( نگا : تفسير نمونه ) . « قَوْمُ تُبَّعٍ » :  ( نگا :  / 14 ) .‏
 
سوره دخان آيه  38
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما آسمانها و زمين و آنچه در ميان آن دو است بيهوده و بي‌هدف نيافريده‌ايم .  ( جهان دالاني است به سوي جهان عظيم و ابدي آخرت كه پشت سر اين جهان قرار دارد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« وَ مَا خَلَقْنَا . . . » :  ( نگا : انبياء / 16 ، ص‌ / 27 ) .‏
 
سوره دخان آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما آن دو را جز به حق نيافريده‌ايم ( و جهان را بدين نظم و نظام شگفت بيهوده و بي‌حكمت درست نكرده‌ايم ) وليكن غالب ايشان ( گوش شنوا و چشم بينا ندارند ، و حقائق را نمي‌شنوند و اين همه نقش عجب را بر در و ديوار وجود نمي‌بينند ، و در حقيقت ) نمي‌فهمند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلاّ بِالْحَقِّ » :  ( نگا : حجر / 85 ، ص‌ / 27 ) .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:11919.txt">آيه  40</a><a class="text" href="w:text:11920.txt">آيه  41</a><a class="text" href="w:text:11921.txt"> آيه  42</a><a class="text" href="w:text:11922.txt">آيه  43</a><a class="text" href="w:text:11923.txt"> آيه  44</a><a class="text" href="w:text:11924.txt">آيه  45</a><a class="text" href="w:text:11925.txt">آيه  46</a><a class="text" href="w:text:11926.txt">آيه  47</a><a class="text" href="w:text:11927.txt">آيه  48</a><a class="text" href="w:text:11928.txt"> آيه  49</a><a class="text" href="w:text:11929.txt"> آيه  50</a><a class="text" href="w:text:11930.txt">آيه  51</a><a class="text" href="w:text:11931.txt">آيه  52</a><a class="text" href="w:text:11932.txt"> آيه  53</a><a class="text" href="w:text:11933.txt">آيه  54</a><a class="text" href="w:text:11934.txt"> آيه  55</a><a class="text" href="w:text:11935.txt">آيه  56</a><a class="text" href="w:text:11936.txt"> آيه  57</a><a class="text" href="w:text:11937.txt"> آيه  58</a><a class="text" href="w:text:11938.txt">آيه  59</a></body></html>سوره دخان آيه  40
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيقَاتُهُمْ أَجْمَعِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏روز داوري ( و قضاوت بين افراد برحق و افراد ناحق كه قيامت است ) وعده‌گاه همه آنان است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَوْمَ الْفَصْلِ » : روز داوري ميان محِقّ و مبطل . روز جدائي بين حق و باطل ( نگا : صافّات‌ / 21 ) .‏
 
آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَخُفْيَةً إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پروردگارتان‌ را به‌ زاري‌ بخوانيد» يعني‌: با تضرع‌ و تذلل‌ و تملق‌ و اخلاص‌ و رغبت، به‌سوي‌ او دعا كنيد «و» پروردگارتان‌ را به‌ «خفيه» بخوانيد. خفيه‌: خواندن‌ خداوند متعال‌ به‌طور پنهان‌ از چشم‌ و گوش‌ مردم‌ است‌ زيرا خواندن ‌حق‌ تعالي‌ بدين‌ شيوه، رگ‌وريشه‌ ريا را به‌كلي‌ قطع‌ مي‌كند. احناف‌ با اين‌ آيه، برخفيه‌ خواندن‌ آمين‌ در نماز استدلال‌ كرده‌اند زيرا در نزد آنان، آمين‌ دعاء است‌. «هرآينه‌ او از حدگذرندگان‌ را» يعني‌: تجاوزكنندگان‌ از مرز اوامر خود را ـ چه‌ در دعا و چه‌ در امور ديگر ـ «دوست‌ ندارد».
يادآور مي‌شويم‌؛ تجاوز در دعا چنين‌ است‌ كه‌: دعاكننده‌ در دعا صدايش‌ را بسيار بلند كند و فرياد برآورد، يا در دعايش‌ چيزي‌ را بخواهد كه‌ حق‌ وي‌ نيست‌؛ چون‌ جاودانگي‌ در دنيا، يا دست‌يافتن‌ به‌ آنچه‌ كه‌ ذاتا محال‌ است، يا دستيابي‌ به ‌منازل‌ و مقامات‌ انبيا‡ در آخرت‌. چنان‌كه‌ از ابوموسي‌ اشعري‌(رض)  روايت‌ شده ‌است‌ كه‌ فرمود: مردم‌ صداهايشان‌ را در دعا بلند نمودند پس‌ رسول‌ خداص در حديث‌ شريف‌ فرمودند: «اي‌ مردم‌! بر خود آسان‌ بگيريد زيرا شما ذات‌ ناشنوا يا غايبي‌ را نمي‌خوانيد بلكه‌ ذاتي‌ را مي‌خوانيد كه‌ شنوا 