ابود باد !  ( نگا : عبس‌ / 17 ) . « الْخَرَّاصُونَ » : دروغگويان . كساني كه حرفهاي بي‌پايه و بي سر و ته مي‌زنند . كساني كه از روي گمان و تخمين سخن مي‌گويند .‏
 
سوره ذاريات آيه  11
‏متن آيه : ‏
‏ الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ سَاهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏همان كساني كه در گرداب ضلالت و جهالت ، غافل و سرگشته‌اند ( و راه بجائي نمي‌برند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« غَمْرَةٍ » : گرداب . ورطه . مراد گرداب و ورطه غفلت و بي‌خبري و ناداني است . « سَاهُونَ » : جمع ساهي ، غافل . دچار اشتباه . مراد غافل از ادلّه و براهين يقيني و قطعي است .‏
 
سوره ذاريات آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ يَسْأَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( با تمسخر پيوسته ) مي‌پرسند : روز ( حساب و كتاب و ) سزا و جزا كي خواهد آمد ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَيَّانَ » : كي‌ ؟ چه وقت‌ ؟ پرسش كفار هم جنبه استهزاء دارد و هم جنبه بعيد به نظر رسيدن وقوع قيامت .‏
 
سوره ذاريات آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آن روز ، روزي است كه ايشان روي آتش گداخته مي‌شوند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يُفْتَنُونَ » : ذوب و گداخته مي‌شوند . عذاب مي‌گردند . مراد تعذيب ايشان با دوزخ است .‏
 
سوره ذاريات آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ ذُوقُوا فِتْنَتَكُمْ هَذَا الَّذِي كُنتُم بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( بديشان گفته مي‌شود : ) بچشيد عذاب خود را . اين همان چيزي است كه در فرا رسيدن آن شتاب مي‌ورزيديد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فِتْنَتَكُمْ » : عذاب خود را .‏
 
سوره ذاريات آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پرهيزگاران در ميان باغهاي بهشت و چشمه‌ساران خواهند بود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِنَّ الْمُتَّقِينَ . . . » :  ( حجر / 45 ) .‏
 
آيه  79
‏متن آيه : ‏
‏ فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَقَالَ يَا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلَكِن لاَّ تُحِبُّونَ النَّاصِحِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ صالح‌ از آنان‌ روي‌ برتافت» آن‌گاه‌ كه‌ از اجابت‌ دعوت‌ حق‌ از سوي‌ آنان ‌مأيوس‌ شد و درحالي‌كه‌ به‌ آنان‌ پشت‌ كرده‌ و از آنان‌ رويگردان‌ شده‌ بود، ازسرزمين‌شان‌ رفت‌ «و گفت» صالح‌(ع) ، در بيان‌ حقيقت‌ حال‌ خويش‌ به‌ آنان‌: «اي‌قوم‌ من‌! به‌ راستي‌ كه‌ من‌ پيام‌ پروردگارم‌ را به‌ شما رساندم‌ و براي‌ شما خير خواهي‌كردم‌ ولي‌ شما نصيحتگران‌ را دوست‌ نمي‌داريد» من‌ از هيچ‌ كوششي‌ در ابلاغ‌ رسالت‌ حق‌ به‌ شما فروگذار نكردم، اما شما اين‌ دعوت‌ را نپذيرفتيد و از آن‌ سر برتافتيد پس‌ عذاب‌ الهي‌ بر شما لازم‌ گشت‌ و اينك‌ آنچه‌ را كه‌ تكذيب‌ كرده‌ و به‌ شتاب ‌مي‌طلبيديد، بر شما فرود مي‌آيد. همچنان‌ محتمل‌ است‌ كه‌ صالح‌(ع)  اين‌ سخن‌ را بعد از مرگشان‌ ـ از روي‌ حسرت‌ بر آنچه‌ كه‌ از ايمان‌ و سلامتي‌ از عذاب‌ از دست ‌دادند ـ خطاب‌ به‌ آنان‌ گفته‌ باشد.
 
سوره ذاريات آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ مُحْسِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏دريافت مي‌دارند چيزهائي را كه پروردگارشان بديشان مرحمت فرموده باشد . چرا كه آنان پيش از آن ( در سراي جهان ) از زمره نيكوكاران بوده‌اند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَاخِذِينَ » : دريافت‌كنندگان و خوشنودشوندگان .‏
 
سوره ذاريات آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ كَانُوا قَلِيلاً مِّنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان اندكي از شب مي‌خفتند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« قَلِيلاً » : كمي ، پاسي . مفعول فيه يا صفت ظرف يا مصدر محذوف است : زَمَاناً قَلِيلاً . يا هُجُوعاً قَلِيلاً . « مَا » : حرف زائد و براي تأكيد قلّت است‌ ؛ يا اين كه مصدريه و فاعل ( قَلِيلاً ) است . « يَهْجَعُونَ » : مي‌خوابيدند . مي‌خفتند . از مصدر هُجُوع . آيه اشاره به عظمت سربرداشتن از خواب گرم و بستر نرم ، و سر نهادن بر آستانه آفريدگار در دل شبها ، و برداشتن دست دعا به درگاه خدا است .‏
 
سوره ذاريات آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و در سحرگاهان درخواست آمرزش مي‌كردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بِالأسْحَارِ » : در بامدادان . در سحرگاهان . يعني تنها پاسي از شب مي‌خوابيدند و در آخر شب هم طلب مغفرت مي‌كردند .‏
 
سوره ذاريات آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در اموال و دارائيشان حقي و سهمي ( جز زكات ) براي گدايان و بينوايان تهي‌دست بود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« السَّآئِلِ » : گدا . فقيري كه طلب صدقه و احسان مي‌كند . « الَْمُحْرُومِ » : بي‌چيز . مراد فقيري است كه روي گدائي را ندارد و درخواست چيزي از مردم نمي‌كند .‏
 
سوره ذاريات آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ وَفِي الْأَرْضِ آيَاتٌ لِّلْمُوقِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در زمين دلائل و نشانه‌هاي فراواني است براي كساني كه مي‌خواهند به يقين برسند ( و از روي دليل خداي را بشناسند و آثار قدرت او را ببينند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَايَاتٌ » : دلائل روشن . نشانه‌هاي آشكار . « لِلْمُوقِنِينَ » : براي افرادي كه خواهان يقين هستند . كساني كه اهل يقين هستند .‏
 
سوره ذاريات آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ وَفِي أَنفُسِكُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و در خودِ وجود شما ( انسانها ، نشانه‌هاي روشن و دلائل متقن براي شناخت خدا و پي بردن به قدرت او ) است . مگر نمي‌بينيد ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فِي أَنفُسِكُمْ » : دستگاههائي كه در بدن انسان است ، مانند : قلب ، كليه ، ريه ، دهها هزار كيلومتر رگهاي درشت و باريك ، ده ميليون ميليارد سلول ، حواسي همچون بينائي و شنوائي و . . . هر يك آيتي از عظمت است . « أَفَلا تُبْصِرُونَ ؟ » : مگر غافل شده‌ايد و نمي‌بينيد ؟  ( نگا : قصص‌ / 72 ، زخرف‌ / 51 ) .‏
 
سوره ذاريات آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ وَفِي السَّمَاء رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آسمان ، روزي شما است و نيز چيزهائي كه بدان وعد و وعيد داده مي‌شويد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رِزْقُكُمْ » :  ( نگا : هود / 6 ) . « مَا تُوعَدُونَ » : آنچه به آن وعده داده مي‌شويد و آنچه از آن بيم داده مي‌شويد . اشاره به هرگونه خير و بركت يا بلا و عذابي است كه خدا به انسانها مژده داده ، و يا انسانها را از آن ترسانده است ، از جمله بهشت ( نگا : نجم‌ / 15 ) .‏
 
سوره ذاريات آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ فَوَرَبِّ السَّمَاء وَالْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَا أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏به خداي آسمان و زمين سوگند كه اين ( مطلب ، يعني وقوع رستاخيز ، حساب و كتاب ، جزا و سزا ، بهشت براي دينداران ، و دوزخ براي بي‌دينان ) حق است ، درست همان گونه كه شما سخن مي‌گوئيد ( و سخن گفتن كاملاً برايتان محسوس است و درباره آن شك و ترديدي نداريد ) .‏
 
