ذ نكند. يعني‌: آنها به‌سبب‌ مهر نهادن‌ بر دلهايشان، چنان‌ گشته‌اند كه‌ پندها، حجتها و بيم‌ و هشدارهاي‌ پيامبران‌ الهي‌ را نمي‌شنوند لذا حقيقت‌ گرفتار ساختن‌شان‌ به‌ چنگ‌ عذاب‌ ـ با وصف‌ روشني‌ و وضوح‌ خود ـ برآنها روشن‌ نمي‌شود و از اين‌ امر غافلند كه‌ ميان‌ آنان‌ و پيشينيانشان‌ هيچ‌گونه‌ فرقي‌ وجود ندارد.
 
سوره رحمن آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي گروه پريها و انسانها ! ) كداميك از نعمتهاي پروردگارتان را تكذيب و انكار مي‌كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَالآءِ » : جمع إلْي ، نعمتها ( نگا : نجم‌ / 55 ) . « تُكَذِّبَانِ » : انكار مي‌كنيد و ناديده مي‌گيريد . مخاطب انس و جن ، يعني ثَقَلَيْن است . يعني سراپاي عالم هستي و از جمله وجود خودتان ، نعمتهاي خداداد است ، كداميك از آنها را مي‌توانيد انكار بكنيد ؟ ! اين همه نعمت چرا بايد وسيله شناخت صاحب نعمت نشود ، و حس شكرگزاري را در شما برنينگيزد ؟ ! تكرار اين آيه در 31 مورد ، آهنگ جالبي به سوره داده است . خداوند در مقطعهاي مختلف پس از بيان برخي از نعمتهاي اين جهاني و آن جهاني خود و يادآور شدن گوشه‌اي از سعادت بهشتيان و شقاوت دوزخيان ، با ذكر مجدد آيه ، به انسانها و پريها بيدار باش و هوشيار باش مي‌دهد و ايشان را به ياد آفريدگارشان مي‌اندازد و شوق طاعت و بندگي را در دلشان افزون مي‌كند .‏
 
سوره رحمن آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ خَلَقَ الْإِنسَانَ مِن صَلْصَالٍ كَالْفَخَّارِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خدا انسان را از گِل خشكيده‌اي همچون سفال آفريده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الإِنسَانَ » : جنس انسان . مراد حضرت آدم است . انسان در آغاز آفرينش خاك بوده ( نگا : حج‌ / 5 ) سپس با آب آميخته شده است و به صورت گِل در آمده است ( نگا : انعام‌ / 2 ) و بعد به صورت گِل بدبو يا لجن تغيير شكل داده ( نگا : حجر / 28 ) سپس حالت چسپندگي پيدا كرده است ( نگا : صافات‌ / 11 ) و بعد گِل خشكيده و سفال گونه‌اي شده است كه اين آيه بدان اشاره دارد . اما هر يك از اين مراحل چه اندازه طول كشيده است ، و اين حالتهاي انتقالي تحت چه عواملي به وجود آمده است ، و نفخه ربّاني يا روح چيست و كي به كالبدش دميده شده است ( نگا : حجر / 29 ) از حوزه علم بشري خارج و آن را خدا مي‌داند و بس . « صَلْصَالٍ » : گِل خشكيده‌اي كه با زدن تلنگري به صدا در مي‌آيد ( نگا : حجر / 26 و 27 و 33 ) . « فَخَّارِ » : سفال .‏
 
سوره رحمن آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ وَخَلَقَ الْجَانَّ مِن مَّارِجٍ مِّن نَّارٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و جن را از زبانه شعله‌ور آتش خلق نموده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْجَآنَّ » : جِنّ . جانّ و جنّ هر دو به يك معني است ( نگا : اسراء / 88 ، ذاريات‌ / 56 ، رحمن‌ / 39 ) . « مَارِجٍ » : شعله لرزان و پيچان آتش . زبانه تنوره كش و لرزان آتش . آفرينش جن از چنين آتش شعله‌ور و زبانه‌كش و پيچان ، چگونه و به چه شكلي بوده ، و چه اندازه طول كشيده است ، و اين گونه موجودات چگونه مي‌زيند و چه سيمائي دارند ، دانش بشري بدان پي نبرده است .‏
 
سوره رحمن آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اي گروه پريها و انسانها ! ) كداميك از نعمتهاي پروردگارتان را تكذيب و انكار مي‌نمائيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:12435.txt"> آيه  17</a><a class="text" href="w:text:12436.txt"> آيه  18</a><a class="text" href="w:text:12437.txt"> آيه  19</a><a class="text" href="w:text:12438.txt"> آيه  20</a><a class="text" href="w:text:12439.txt"> آيه  21</a><a class="text" href="w:text:12440.txt">آيه  22</a><a class="text" href="w:text:12441.txt"> آيه  23</a><a class="text" href="w:text:12442.txt"> آيه  24</a><a class="text" href="w:text:12443.txt"> آيه  25</a><a class="text" href="w:text:12444.txt"> آيه  26</a><a class="text" href="w:text:12445.txt">آيه  27</a><a class="text" href="w:text:12446.txt"> آيه  28</a><a class="text" href="w:text:12447.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:12448.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:12449.txt">آيه  31</a><a class="text" href="w:text:12450.txt">آيه  32</a><a class="text" href="w:text:12451.txt"> آيه  33</a><a class="text" href="w:text:12452.txt"> آيه  34</a><a class="text" href="w:text:12453.txt">آيه  35</a><a class="text" href="w:text:12454.txt">آيه  36</a><a class="text" href="w:text:12455.txt">آيه  37</a><a class="text" href="w:text:12456.txt">آيه  38</a><a class="text" href="w:text:12457.txt">آيه  39</a><a class="text" href="w:text:12458.txt">آيه  40</a></body></html>سوره رحمن آيه  17
‏متن آيه : ‏
‏ رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَرَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏او پروردگار مشرقها و پروردگار مغربها است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رَبُّ » : خبر مبتداي محذوف است : هُوَ رَبُّ . « الْمَشْرِقَيْنِ . . . الْمَغْرِبَيْنِ » : مراد از دو مشرق و دو مغرب ، خاور خورشيد و ماه ، و باختر خورشيد و ماه ، و يا اين كه تنها اشاره به خورشيد است كه با توجه به حداكثر ميل شمالي آفتاب ، و ميل جنوبي آن ، خورشيد دو مشرق و دو مغرب عمده دارد . اما بايد دانست كه خورشيد و ماه ، و بطور كلي خورشيدها و ماههاي متعدد جهان هستي ، هر روز از نقطه‌اي طلوع و در نقطه‌اي غروب مي‌كنند ، و به تعداد روزهاي سال ، مشرق و مغرب دارند ، پس چه بسا مراد از تثنيه مشرق و مغرب ، جمع باشد . چرا كه در سوره‌هاي ديگر قرآن مشارق و مغارب آمده است ( نگا : اعراف‌ / 137 ، معارج‌ / 40 ) .‏
 
سوره رحمن آيه  18
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس كداميك از نعمتهاي پروردگارتان را تكذيب و انكار مي‌كنيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره رحمن آيه  19
‏متن آيه : ‏
‏ مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏دو درياي ( مختلف شيرين و شور ، و گرم و سرد ) را در كنار هم روان كرده است و مجاور يكديگر قرار داده است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَرَجَ » : سر داده است . حركت داده است . روان كرده است ( نگا : فرقان‌ / 53 ) . « الْبَحْرَيْنِ » : مراد از دو دريا ، آبهاي شيرين و شور و يا آبهاي گرم و سرد رودهاي عظيمي است كه در سراسر اقيانوسهاي جهان جريان دارند ( نگا : نمونه ) از قبيل گلف استريم ( نگا : فاطر / 12 ) . « مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ » : دو دريا را به سوي هم سر داده است و در كنار همديگر روان كرده است . دو دريا را در وقت برخورد ، به موج و تكان انداخته تا يكديگر را دفع كنند و برانند و آميزه هم نشوند ( نگا : التفسير القرآني للقرآن ) .‏
 
سوره رحمن آيه  20
‏متن آيه : ‏
‏ بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَّا يَبْغِيَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اما در ميان آن دو حاجز و مانعي است كه نمي‌گذارد يكي با ديگري بياميزد و سركشي كند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بَرْزَخٌ » : حاجز . مانع ( نگا : فرقان‌ / 53 ) . « لا يَبْغِيَانِ » : بر يكديگر سركشي نمي‌كنند و چيره نمي‌شوند . مراد اين است كه يكي ديگري را در خود فرو نمي‌برد ، و آميخته نمي‌گردند .‏
 
سوره رحمن آيه  21
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس كداميك از نعمتهاي پروردگار خود را تكذيب مي‌كنيد و انكار مي‌نمائيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
آيه  101
‏متن آيه : ‏
‏ تِلْكَ الْقُرَى نَقُصُّ عَ