ما را تكذيب‌ كردند زيرا تكذيب‌ به‌ آنچه‌ كه‌ از راست‌ترين‌ راستهاست، بدون‌شك‌ ستمي‌ بزرگ‌ است‌. به‌ قولي‌ ديگر معني‌ اين‌ است‌: بر مردم‌ به‌سبب‌ اين‌آيات‌ ما ستم‌ كردند زيرا آنها را از ايمان‌ به‌ اين‌ آيات‌ باز داشتند. يا معني‌ اين‌ است‌: در حق‌ خود به‌سبب‌ اين‌ آيات‌ ستم‌ كردند، از آن‌رو كه‌ اين‌ آيات‌ را دروغ ‌انگاشتند «پس‌ ببين‌ كه‌ فرجام‌ مفسدان‌ چگونه‌ بود» يعني‌: پايان‌ كار دروغ‌انگاران‌ وكافران‌ به‌ اين‌ آيات، پاياني‌ بس‌ ننگين‌ بود زيرا آنان‌ به‌ دريا غرق‌ شدند.
 
 سوره رحمن آيه  41
‏متن آيه : ‏
‏ يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيمَاهُمْ فَيُؤْخَذُ بِالنَّوَاصِي وَالْأَقْدَامِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گناهكاران با قيافه‌هايشان شناخته مي‌شوند ، و ايشان با سرها و پاها گرفتار مي‌گردند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« النَّوَاصِي‌ » : جمع نَاصِيَة ، جلو سر . پيشاني . كاكل . « الأقْدَامِ » : جمع قَدَم ، پاها . « يُؤْخَذُ بِالنَّوَاصِي وَ الأقْدَامِ » : سراپا به غل و زنجير كشيده مي‌شوند . فرشتگان سرهاي ايشان را و پاهاي آنان را مي‌گيرند و كشان كشان با خود مي‌برند ، و يا به ميان دوزخشان مي‌اندازند ( نگا : علق‌ / 15 ) . « يُؤْخَذُ » : نائب فاعل آن ( بِالنَّوَاصِي وَالأقْدَامِ ) است ، اين است كه به صورت مفرد آمده است .‏
 
سوره رحمن آيه  42
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس كداميك از نعمتهاي پروردگارتان را تكذيب و انكار مي‌كنيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره رحمن آيه  43
‏متن آيه : ‏
‏ هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِي يُكَذِّبُ بِهَا الْمُجْرِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين همان دوزخي است كه گناهكاران پيوسته آن را دروغ مي‌نامند و تكذيبش مي‌كنند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« هذِهِ . . . » : مخاطب شخص پيغمبر و به تبع همه مسلمانانند كه در دنيا خدا بديشان مي‌فرمايد : اين همان دوزخي است كه . برخي هم مخاطبان را حاضران در محشر مي‌دانند و معتقدند كه اين سخن در قيامت بديشان گفته مي‌شود . اين همان دوزخي است كه گناهكاران در دنيا پيوسته آن را دروغ مي‌ناميدند و تكذيبش مي‌كردند .‏
 
سوره رحمن آيه  44
‏متن آيه : ‏
‏ يَطُوفُونَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گناهكاران در ميان آتش دوزخ و آب بسيار گرم و سوزان در رفت و آمد خواهند بود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« حَمِيمٍ » : آب جوشان و سوزاني كه از آن به دوزخيان مي‌نوشانند ( نگا : محمد / 15 ) . « ءَانٍ » : بسيار داغ و گرم . پرحرارت . آب گرمي كه به آخرين درجه حرارت رسيده باشد . از ماده ( اني ) و صفت ( حميم ) است ( نگا : غاشيه‌ / 5 ) .‏
 
سوره رحمن آيه  45
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس كداميك از نعمتهاي پروردگارتان را تكذيب و انكار مي‌كنيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره رحمن آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏هر كسي كه از مقام پروردگار خود بترسد ، باغهائي ( در بهشت ) دارد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَقَامَ » : جايگاه . مراد منزلت و مرتبت ، يعني عظمت كبريائي الهي است . اسم مكان است . نظارت و مراقبت الهي بر بندگان . مصدر ميمي است . « جَنَّتَانِ » : دو باغ . به گمانم مراد تثنيه نيست ، بلكه مراد جمع و كثرت است . چرا كه در بيش از پنجاه مورد ( جَنَّات ) به مؤمنان وعده داده شده است ( نگا : بقره‌ / 25 ، آل‌عمران‌ / 15 و 136 ، نساء / 13 و 57 . . . ) . حتي در آيه 56 همين سوره ( فِيهِنَّ ) آمده است و ضمير جمع بكار رفته است .‏
 
سوره رحمن آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس كداميك از نعمتهاي پروردگار خود را تكذيب و انكار مي‌كنيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره رحمن آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ ذَوَاتَا أَفْنَانٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏باغهائي كه داراي انواع درختان پرميوه ، با شاخه‌هاي ترد و شاداب است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ذَوَاتَا » : در اصل ( ذَوَاتَانِ ) تثنيه ذات است و نون آن به هنگام اضافه حذف شده است . در تثنيه ذات ، ذَاتَانِ و ذَوَاتَانِ درست است ( نگا : روح‌المعاني ) . « أَفْنَانٍ » : جمع فَنّ ، انواع و اقسام . يا جمع فَنَن ، شاخه‌هاي ترد و شاداب .‏
 
سوره رحمن آيه  49
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس كداميك ار نعمتهاي پروردگار خود را تكذيب و انكار مي‌نمائيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
‏. . .‏سوره رحمن آيه  50
‏متن آيه : ‏
‏ فِيهِمَا عَيْنَانِ تَجْرِيَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آنجاها چشمه‌ساراني جاري است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عَيْنَانِ » : دو چشمه . مراد چشمه‌ساران فراوان است ( نگا : حجر / 45 ، دخان‌ / 52 ، ذاريات‌ / 15 ، مرسلات‌ / 41 ) .‏
 
آيه  104
‏متن آيه : ‏
‏ وَقَالَ مُوسَى يَا فِرْعَوْنُ إِنِّي رَسُولٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
آن‌گاه‌ خداي‌ عزوجل‌ از مناظره‌ موسي‌(ع)  با فرعون‌ و لگام‌زدن‌ او بر وي‌ با حجت‌ و آشكارساختن‌ معجزات‌ روشن‌ به‌ دست‌ او در حضور فرعون‌ و قومش‌خبر داده‌ مي‌فرمايد: «و موسي‌ گفت‌: اي‌ فرعون‌! بي‌ترديد من‌ فرستاده‌اي‌ از سوي ‌پروردگار جهانيان‌ هستم» پس‌ كسي‌كه‌ فرستاده‌ پروردگار تمام‌ جهانيان‌ باشد، قطعا شايسته‌ اجابت‌ و سزاوار تصديق‌ است‌.
 
	سوره رحمن آيه  51
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس كداميك از نعمتهاي پروردگارتان را تكذيب و انكار مي‌كنيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
سوره رحمن آيه  52
‏متن آيه : ‏
‏ فِيهِمَا مِن كُلِّ فَاكِهَةٍ زَوْجَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آنجاها از هر ميوه‌اي ، انواع و اقسامي موجود است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« زَوْجَانِ » : دو صنف . دو نوع . مراد انواع و اقسام ميوه‌ها است ( نگا : مؤمنون‌ / 19 ، صافات‌ / 42 ، مرسلات‌ / 42 ) .‏
 
سوره رحمن آيه  53
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس كداميك از نعمتهاي پروردگارتان را تكذيب و انكار مي‌كنيد ؟ !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره رحمن آيه  54
‏متن آيه : ‏
‏ مُتَّكِئِينَ عَلَى فُرُشٍ بَطَائِنُهَا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ وَجَنَى الْجَنَّتَيْنِ دَانٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بهشتيان بر فرشهائي تكيه مي‌زنند و مي‌لمند كه ( چه رسد به رويه‌هاي آنها ) آسترهاي آنها از ابريشم ضخيم است . و ميوه‌هاي رسيده باغهاي بهشت نزديك و در دسترس است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مُتَّكِئِينَ » : تكيه‌زنان . لميدگان . حال است براي ( مَنْ ) در آيه 46 . « فُرُش‌ » : جمع فِراش ، فرشهاي گستردني . « بَطَآئِن‌ » : جمع بِطانَة ، آسترها . « إِسْتَبْرَقٍ » : ابريشم ضخيم . « جَني‌ » : ميوه رسيده . « دَانٍ » : نزديك . در دسترس .‏
 
سوره رحمن آيه  55
‏متن آيه : ‏
‏ فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پس كداميك از نعمتهاي