زي‌ به‌ همراه‌ نياورده‌اي‌ كه‌ ما آن‌ را بشناسيم‌! و خداوند بر تو نشانه‌اي‌ روشن‌ نازل‌ نكرده‌ تا ما از تو پيروي‌ كنيم‌! همان‌ بود كه‌خداوند بزرگ‌ نازل‌ فرمود: ‏ وَلَقَدْ أَنزَلْنَا إِلَيْكَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ ...
 آيه  151
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
پس‌ چون‌ براي‌ موسي‌(ع)  برائت‌ هارون‌ محقق‌ شد «گفت‌: پرودگارا! من‌ و برادرم ‌را بيامرز» موسي‌(ع)  خواست‌ تا با اين‌ دعا، بيم‌ شماتت‌ و دشمن‌كامي‌ را از ساحت ‌برادرش‌ برطرف‌ سازد، گويي‌ او نحوه‌ رفتار خود با برادرش‌ را به‌ نكوهش‌ گرفت‌ وچنين‌ نشان‌ داد كه‌ رفتاري‌ اين‌گونه‌ با وي، هيچ‌ توجيهي‌ نداشته‌ است‌ و در عوض ‌كوتاهي‌ و قصوري‌ كه‌ از او در حق‌ برادرش‌ سرزد، برايش‌ از بارگاه‌ حق‌ تعالي‌طلب‌ مغفرت‌ كرد و به‌ علاوه‌ آن، از پروردگارش‌ چنين‌ تمنا كرد: «و ما را در پناه‌ رحمت‌ خود درآور، كه‌ تو مهربان‌ترين‌ مهرباناني» پس‌ عصمت‌ خويش‌ در دنيا وبهشت‌ خويش‌ در آخرت‌ را از ما دريغ‌ نكن‌.
 
سوره نوح آيه  1
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا أَرْسَلْنَا نُوحاً إِلَى قَوْمِهِ أَنْ أَنذِرْ قَوْمَكَ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما نوح را به سوي قومش فرستاديم ( و بدو دستور داديم ) كه قوم خود را ( از عذاب خدا ) بترسان ، پيش از آن كه عذاب دردناكي به سراغ ايشان بيايد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« عَذَابٌ أَلِيمٌ » : اين عذاب دردناك ممكن است عذاب دنيا باشد يا عذاب آخرت ، يا هر دو .‏
 
سوره نوح آيه  2
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُّبِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفت : اي قوم من ! من براي شما بيم دهنده روشن و روشنگرم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَذِيرٌ مُّبِينٌ » :  ( نگا : اعراف‌ / 184 ، هود / 25 ، حجر / 89 ) .‏
 
سوره نوح آيه  3
‏متن آيه : ‏
‏ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ وَأَطِيعُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏خدا را بپرستيد ، و از او بترسيد ، و از من فرمانبرداري كنيد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَنْ » : حرف تفسيريّه است .‏
 
سوره نوح آيه  4
‏متن آيه : ‏
‏ يَغْفِرْ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرْكُمْ إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى إِنَّ أَجَلَ اللَّهِ إِذَا جَاء لَا يُؤَخَّرُ لَوْ كُنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اگر دعوت مرا بپذيريد ) خداوند گناهان شما را مي‌آمرزد ، و تا اجل نهائي مرگ شما را به تأخير مي‌اندازد . امّا اگر متوجّه باشيد ، هنگامي كه اجل نهائي الهي فرا رسد ، تأخير پيدا نمي‌كند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يُؤَخِّرْكُمْ » : شما را به تأخير مي‌اندازد . مراد طول عمر بخشيدن و به آن بركت دادن است . حكمت خدا مقتضي آن است كه ملّتي كه ايمان داشته باشد و جاده عدل و داد را در پيش گيرد ، بيشتر زيست كند و از طول عمر برخوردار شود ، و ملّتي كه كفر و فساد و ظلم و زور را در پيش گيرد ، هرچه زودتر نابود گردد ( نگا : المصحف‌الميسّر ) . امّا در هر صورت ، سر رسيد عمر يا اجل نهائي در وقت خود فرا مي‌رسد و پَسي و پيشي در آن نيست . به عبارت ديگر ، انسان داراي دو اجل است : يكي اجل معلّق ، كه مشروط به عوامل و اسباب بوده و قابل تغيير است ، و ديگري اجل مُبْرَم ، كه حتمي است و مقيّد به چيزي نبوده و قابل تغيير و تعجيل و تأخير نيست ( نگا : نمونه . التفسير القرآني للقرآن ) . « أَجَلٍ مُّسَمّيً » :  ( نگا : انعام‌ / 2 ، اعراف‌ / 34 ، يونس‌ / 49 ، هود / 3 ) .‏
 
سوره نوح آيه  5
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَبِّ إِنِّي دَعَوْتُ قَوْمِي لَيْلاً وَنَهَاراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏نوح گفت : پروردگارا ! من قوم خود را شب و روز ( به سوي ايمان به تو ) فرا خوانده‌ام .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« لَيْلاً وَ نَهَاراً » : شب و روز . مراد استمرار در دعوت است .‏
 
سوره نوح آيه  6
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَمْ يَزِدْهُمْ دُعَائِي إِلَّا فِرَاراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏امّا دعوت و فرا خواندنم تنها بر گريز ايشان افزود !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« دُعَآئِي‌ » : دعوت من . فرا خواندن و رهنمود كردن من .‏
 
سوره نوح آيه  7
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنِّي كُلَّمَا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصَابِعَهُمْ فِي آذَانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِيَابَهُمْ وَأَصَرُّوا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْبَاراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏من هر زمان كه ايشان را دعوت كرده‌ام تا ( ايمان بياورند و ) تو آنان را بيامرزي ، انگشتهاي خود را به گوشهايشان فرو كرده‌اند ( تا نداي حق را نشنوند ) و جامه‌هايشان را بر سر كشيده‌اند ( تا قيافه مرا نبينند ) و ( در فسق و فجور و ظلم و زور بيشتر فرو رفته‌اند و بر كفر ) پافشاري كرده‌اند و سخت سركشي نموده و بزرگي فروخته‌اند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« جَعَلُوا أَصَابِعَهُمْ فِي ءَاذَانِهِمْ » :  ( نگا : بقره‌ / 19 ) . انگشت در گوش فرو كردن ، كنايه از گوش فرا ندادن ، و خود را از شنيدن حق كر كردن است . « إسْتَغْشَوْا » : جامه بر سر كشيدند . جامه بر خود پيچيدن و خويشتن را به زير جامه كردن ، كنايه از نفرت و عداوت است . « إِسْتَكْبَرُوا » :  ( نگا : نساء / 173 ، اعراف‌ / 36 و 40 ) .‏
 
سوره نوح آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنِّي دَعَوْتُهُمْ جِهَاراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏سپس من آنان را آشكارا و با صداي بلند ( به يكتاپرستي و ايمان راستين ) دعوت كرده‌ام .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« جِهَاراً » : آشكارا . با صداي بلند . مفعول مطلق است چون به معني نوعي دعوت است . يا صفت مصدر محذوفي است ، و يا در معني ( مُجَاهِراً ) و حال است ( نگا : روح‌المعاني ) .‏
 
سوره نوح آيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ ثُمَّ إِنِّي أَعْلَنتُ لَهُمْ وَأَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْرَاراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گذشته از اين ، به گونه علني و ( جمعي ) ، و به صورت نهاني ( و فردي ، دعوت آسماني را ) بديشان رسانده‌ام .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَعْلَنتُ » : علني و آشكارا بيان كرده‌ام . مراد بيشتر دعوت جمعي و گروهي است . « أَسْرَرْتُ » : پنهان و نهان كرده‌ام . منظور بيشتر دعوت فردي و شخصي است . به طور كلّي ، مراد از فرموده نوح انواع و اقسام دعوت و گونه‌هاي مختلف تبليغ است .‏
 
سوره نوح آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّاراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و بديشان گفته‌ام : از پروردگار خويش طلب آمرزش كنيد كه او بسيار آمرزنده است ( و شما را مي‌بخشايد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
آيه  152
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيَا وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«همانا كساني‌ كه‌ گوساله‌ را گرفتند» به‌ خدايي‌ و پرستش‌ «به‌ زودي‌ خشمي‌ ازجانب‌ پروردگارشان‌ به‌ آنان‌ خواهد رسيد» و چه‌بسا كه‌ اين‌ خشم، همان‌ كيفر كشتن‌ يك‌ديگر باشد كه‌ در دنيا بر آنان‌ نازل‌ شد[8] زيرا مأم