رت يزدان را در آرايش و پيرايش ظاهري و در خواصّ و فوائد باطني روئيدنيها مي‌بينند ، و پيدايش اين همه رنگ و بو و فعل و انفعالات شيميائي ، و وجود زوجيّت و طرز تلقيح و باروري رُستنيها ، به زبان حال ايشان را به سوي خالق متعال رهنمود مي‌كند و آنان را از تكفير و تكذيب حق به دور مي‌سازد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« زَوْجٍ » : صنف و نوع ( نگا : طه‌ / 53 ) . نر و ماده ( نگا : رعد / 3 ) . « كَرِيمٍ » : نافع و سودمند . ارزشمند . زيبا و خوش منظر ( نگا : شعراء / 58 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  8
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بي‌گمان در اين كار ( آفرينش گياهان و درختان ، در كوه و دمن و مزرعه و بيابان ) نشانه بزرگي است ( بر وجود خالق جهان ) ولي اكثر مردمان ( چشم دل را مي‌بندند و به نداي عقل گوش فرا نمي‌دهند و اين چند روزه حيات را غافلوار بسر مي‌برند و به خدا ) ايمان نمي‌آورند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَايَةً » : نشانه و دليل . عبرت و پند .‏
 
سوره شعراء آيه  9
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پروردگار تو قطعاً چيره‌ي مهربان است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْعَزِيزُ » : قدرتمندي كه توانا بر همه چيز است . « الرَّحيمُ » : مهرباني كه رحمت واسعه‌اش همه جا را فرا گرفته است .‏
 
سوره شعراء آيه  10
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذْ نَادَى رَبُّكَ مُوسَى أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( براي قوم خود بيان دار ) هنگامي را كه پروردگارت موسي را نزديك كوه طور ندا داد كه به سوي قوم ستمكار ( فرعون و فرعونيان برو ) .  ( قومي كه با كفر و معاصي بر خود ستم كرده‌اند ، و با به بندگي كشاندن بني‌اسرائيل ، بدانان ظلم نموده‌اند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِئْتِ » : بيا . در اينجا مراد به سراغ رفتن است .‏
 
آيه  75
‏متن آيه : ‏
‏ وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اين‌گونه‌، ملكوت‌ آسمانها و زمين‌ را» يعني: آنچه‌ كه‌ در آنها از آفرينش‌ وعظمت‌ و قدرت‌ و فرمانروايي‌ است‌ «به‌ ابراهيم‌ نمايانديم‌» نري: نمايانديم‌ و نشان‌ داديم‌. آري‌! چنان‌ بود كه‌ آزر و قومش‌؛ بتان‌، ستارگان‌، خورشيد و مهتاب‌ را مي‌پرستيدند پس‌ خداي‌ عزوجل‌ خواست‌ تا آنها را به‌ اشتباهشان‌ متوجه‌ گرداند لذا با نماياندن‌ گستره‌ فرمانروايي‌ خويش‌ بر ابراهيم‌(ع)، زمينه‌ احتجاج‌ وي‌ را بر قومش ‌فراهم‌ گردانيد. به‌ قولي: حق‌ تعالي‌ گستره‌ ملك‌ و فرمانروايي‌ عظيم‌ خود در پهناي ‌آسمانها و زمين‌ را به‌ ابراهيم‌(ع) بدانسان‌ نمايان‌ و مكشوف‌ ساخت‌ كه‌ او از بالا به‌سوي‌ عرش‌ و از پايين‌ به‌سوي‌ فروترين‌ طبقات‌ زمين‌ نگريست‌. ابن‌كثير مي‌گويد: «محتمل‌ است‌ كه‌ خداوند(ج) حجابها را از برابر بينايي‌ حسي‌ ابراهيم‌(ع) دور كرده‌ باشد و بنابراين‌، او آنها را به‌ چشم ‌سر ديده‌ باشد. همچنين‌ احتمال‌ دارد كه‌ ابراهيم‌(ع) با بصيرت‌ قلبي‌ و بينش‌ دروني‌ خود، اين‌ حقايق‌ را ديده‌ و دريافته ‌باشد». به‌ قولي‌ديگر: ابراهيم‌(ع) فقط آنچه‌ را كه‌ خداوند متعال‌ در اين‌ آيه‌ از ملكوت‌ آسمانها و زمين‌ حكايت‌ كرده‌است‌، مشاهده‌ كرد «تا از جمله‌ يقين‌كنندگان ‌باشد» يعني: عجايب‌ آفرينش‌ و غرايب‌ ملكوت‌ خود را به‌ ابراهيم‌(ع) نشان‌ داديم ‌تا او پيامبري‌ برخوردار از علم‌ و آگاهي‌ بوده‌ و علم‌ وي‌ از روي‌ يقين‌ باشد به‌طوري‌ كه‌ نسبت‌ به‌ عظمت‌ و قدرت‌ حق‌ تعالي‌ بر همه ‌چيز، ذره‌ شكي‌ در نهاد خود نداشته‌ باشد.
 
سوره شعراء آيه  11
‏متن آيه : ‏
‏ قَوْمَ فِرْعَوْنَ أَلَا يَتَّقُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏قوم فرعون .  ( شگفتا چگونه در ظلم فرو رفته‌اند ! ) آيا ( از سرانجام كار و كيفر ستم خود نمي‌ترسند و از خشم و عذاب خدا ) نمي‌پرهيزند ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« قَوْمَ » : عطف بيان يا بدل است . « أَلا يَتَّقُونَ » : آيا نمي‌پرهيزند ؟ هان پرهيز كنند . « أَلا » : دو كلمه و فراهم آمده است از همزه استفهام و لاء نفي . يا تنها واژه‌اي است و حرف تنبيه بوده و براي ترغيب و تشويق به كار پس از خود است .‏
 
سوره شعراء آيه  12
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَبِّ إِنِّي أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( موسي ) گفت : پروردگارا ! من مي‌ترسم كه مرا تكذيب كنند ( و از روي تكبّر و تفرعن رسالتم را نپذيرند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَن يُكَذِّبُونِ » : اين كه مرا دروغگو نامند و تكذيب كنند . ضمير مفعولي ( ي ) از آخر فعل حذف شده است .‏
 
سوره شعراء آيه  13
‏متن آيه : ‏
‏ وَيَضِيقُ صَدْرِي وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِي فَأَرْسِلْ إِلَى هَارُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( اگر تكذيبم كنند ، از غم و غصّه ) سينه‌ام تنگ مي‌شود ، و ( بدين هنگام چنان كه بايد در مجادله با آنان ) زبانم نمي‌گردد ( و روان و گويا صحبت نمي‌كنم ) . پس ( جبرئيل را ) به پيش ( برادرم ) هارون بفرست ( و پيغمبرش گردان ، تا ياري و كمكم‌كند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَضيقُ صَدْري‌ » : سينه‌ام تنگ مي‌شود . در فارسي مي‌گوئيم : دلم تنگ مي‌شود . آزرده خاطر و دل شكسته‌ مي‌گردم . « لا يَنطَلِقُ » : گويا و رسا نمي‌گردد . « فَأَرْسِلْ » : بفرست . مفعول آن مقدّر است كه ( جبرئيل ) فرشته وحي است . از واژه ارسال پيدا است كه موسي از آستان ذوالجلال درخواست نموده است كه هارون را پيغمبر فرمايد ( قصص‌ / 34 ، مريم‌ / 53 ، انبياء / 48 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  14
‏متن آيه : ‏
‏ وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنبٌ فَأَخَافُ أَن يَقْتُلُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏آنان ( به گمان خود ، قصاص ) گناهي بر من دارند و مي‌ترسم ( پيش از انجام وظيفه تبليغ ) مرا بكشند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ذَنبٌ » : مراد قصاص مرد ستمگري است كه با يك مرد مظلوم بني‌اسرائيلي درگير شده بود ، و به هنگام ميانجيگري موسي ، اشتباهاً توسّط موسي به قتل رسيد ( نگا : قصص‌ / 15 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  15
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ كَلَّا فَاذْهَبَا بِآيَاتِنَا إِنَّا مَعَكُم مُّسْتَمِعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( خداوند اين تقاضاي صادقانه موسي را اجابت كرد و گفت : ) اين چنين نيست ( كه بتوانند تو را به قتل برسانند . درخواستت را راجع به هارون پذيرفتم ) . دو نفري با ( توشه ) معجزات ما ( كه عصا و يد بيضاء است ، به سوي فرعون و فرعونيان ) برويد ( و بدانيد كه ) ما با شما هستيم و ( شما را در پناه خود مي‌داريم ، و كاملاً مطالبي را كه در ميان شما و ايشان مي‌گذرد ) مي‌شنويم .  ( قطعاً شما پيروزيد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ءَايَات‌ » : معجزات . مراد عصا و يد بيضاء است ( نگا : طه‌ / 17 - 23 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  16
‏متن آيه : ‏
‏ فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُولَا إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏به سراغ فرعون برويد و بگوئيد : ما فرستادگان پروردگار جهانيانيم .‏
 
‏توضيحات : ‏