ي‌ تورات‌ «پيمان‌ گرفته‌ نشده‌ كه‌ بر خداوند جز راستي‌ و درستي‌ نسبت‌ ندهند» بدون‌ تحريف‌ يا تبديل‌ كلام‌ وي‌ به‌ انگيزه‌ بيم‌ يا طمع‌ از كسي‌؟ «با اين‌كه‌ آنچه‌ را كه‌ در تورات‌ است ‌خوانده‌اند؟» يعني‌: عمل‌ به‌ اين‌ پيمان‌ را درحالي‌ ترك‌ كرده‌اند كه‌ آنچه‌ را درتورات‌ است، خوانده‌ و دانسته‌اند پس‌ مفاد اين‌ پيمان‌ را از روي‌ علم‌ و آگاهي ‌ترك‌ كرده‌اند، نه‌ از روي‌ جهل‌ و ناداني‌ و اين‌ گناهي‌ شديدتر و جرمي‌ بزرگتر است‌ «و سراي‌ آخرت‌ بهتر است» از اين‌ متاع‌ پست‌ و ناقابل‌ دنيوي‌ «براي‌ كساني‌ كه‌ پروا پيشه‌ مي‌كنند» از خدا(ج)  لذا از ارتكاب‌ معاصي‌ وي‌ اجتناب‌ و از تحريف‌ كلام‌ وي ‌و نيرنگ‌جويي‌ بر وي، حذر مي‌كنند «آيا باز هم‌ تعقل‌ نمي‌كنيد؟» يعني‌: كساني‌ كه ‌از اين‌ شيوه‌ دست‌ برنمي‌دارند، از چنان‌ عقل‌ و خردي‌ برخوردار نيستند كه‌ آنها را از اين‌ راه‌ و رسم‌ باطل‌ باز دارد، به‌ همين‌ جهت، به‌سوي‌ اين‌ تعقل‌ فراخوانده ‌شدند.
 
سوره إنسان آيه  22
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ هَذَا كَانَ لَكُمْ جَزَاء وَكَانَ سَعْيُكُم مَّشْكُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين ( نعمتهاي فراوان ) پاداش ( كارهاي پسنديده دنيوي ) شما است ، و ( بدين وسيله ) از تلاش و كوشش شما قدرداني و سپاسگزاري مي‌شود .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَشْكُوراً » : مورد تشكّر ( نگا : اسراء / 19 ) .‏
 
سوره إنسان آيه  23
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ تَنزِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما خودمان قرآن را به تدريج بر تو نازل كرده‌ايم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَزَّلْنَا . . . تَنزِيلاً » :  ( نگا : اسراء / 106 ، فرقان‌ / 25 ) . ذكر مفعول مطلق ، اشاره به نزول تدريجي قرآن است ، و تأكيدي بر نزول قرآن از سوي يزدان جهان .‏
 
سوره إنسان آيه  24
‏متن آيه : ‏
‏ فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ آثِماً أَوْ كَفُوراً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏حال كه چنين است در طريق تبليغ و اجراي احكام پروردگارت شكيبا باش ، و از هيچ كدام از گناهكاران و بي‌دينانشان فرمانبرداري مكن .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ » :  ( نگا : قلم‌ / 48 ) . « ءَاثِم‌ » : گناهكار . « كَفُوراً » : بسيار بي‌دين . غرق در كفر . بسيار ناسپاس ( نگا : تفهيم القرآن ) . « لا تُطِعْ مِنْهُمْ . . . » : يعني از تهديدشان نترس ، و تحت تأثير كردار و گفتارشان قرار نگير ، و فرمان خدا را بدون كم و كاست و ملاحظه اين و آن برسان .‏
 
سوره إنسان آيه  25
‏متن آيه : ‏
‏ وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَأَصِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏بامدادان و شامگاهان نام پروردگارت را ورد زبان ساز .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« بُكْرَةً » : بامدادان . اشاره‌اي به اداي نماز صبح در سپيده‌دمان نيز دارد . « أَصِيلاً » : شامگاهان . به فاصله ميان ظهر و غروب آفتاب نيز اطلاق مي‌شود ، و لذا اشاره‌اي هم به اداي نمازهاي ظهر و عصر دارد .‏
 
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:13215.txt"> آيه  26</a><a class="text" href="w:text:13216.txt"> آيه  27</a><a class="text" href="w:text:13217.txt">آيه  28</a><a class="text" href="w:text:13218.txt">آيه  29</a><a class="text" href="w:text:13219.txt">آيه  30</a><a class="text" href="w:text:13220.txt">آيه  31</a></body></html>سوره إنسان آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ وَمِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَسَبِّحْهُ لَيْلاً طَوِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و شبانگاهان براي خدا سجده و كرنش ببر ، و در شب خيلي او را تسبيح و تقديس كن .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مِنَ الَّيْلِ » : حرف ( مِنْ ) تبعيضيّه است . « فَاسْجُدْ لَهُ » : علاوه از عبادت شبانه ، اشاره‌اي هم به اداي نماز مغرب و عشاء دارد . « سَبِّحْهُ لَيْلاً طَوِيلاً » : علاوه از ذكر و تسبيح شبانه ، اشاره‌اي هم به نماز تهجّد دارد كه از اهمّيّت خاصّي برخوردار است . واژه ( طَوِيلاً ) به ظاهر صفت ( الَّيْلِ ) است . ولي ذكر اين قيد براي اين نيست كه در شبهاي كوتاه نماز تهجّد اداء نگردد ، بلكه مراد اين است كه شب هر اندازه هم باشد دراز است و بايد براي تقويت اراده و تهذيب نفس و افزايش ايمان ، از آن استفاده كرد . يا اين كه ( طَويلاً ) صفت مصدر محذوف ( تَسْبيحاً ) است . يعني خيلي خدا را در شب تسبيح و تقديس كن ( نگا : التفسير القرآني للقرآن ) . به هر حال اين مقدار در ( مزّمّل‌ / 1 - 4 ) مشخّص شده است . به هر حال آيات 25 و 26 در حقيقت بيانگر لزوم توجّه شبانه‌روزي و مستمرّ به ذات اقدس پروردگار و ذكر او به زبان حال و قال است .‏
 
سوره إنسان آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ هَؤُلَاء يُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَاءهُمْ يَوْماً ثَقِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين ( كافران و مشركان ) زندگي زودگذر دنيا را دوست مي‌دارند ، و روز سخت و دشوار آخرت را پسِ پشت خود مي‌افكنند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« يَذَرُونَ » : رها مي‌سازند . ترك مي‌گويند . « وَرَآءَهُمْ » : پشت سر خود . مقابل و جلو خود ( نگا : المصحف الميسّر ) . « ثَقِيلاً » : سخت و پر دردسر . دشوار و ناگوار . مراد قيامت است .‏
 
سوره إنسان آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ نَحْنُ خَلَقْنَاهُمْ وَشَدَدْنَا أَسْرَهُمْ وَإِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَا أَمْثَالَهُمْ تَبْدِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما ايشان را آفريده‌ايم و بندها و پيوندهاي اندامشان را سفت بهم بسته و استوار داشته‌ايم ، و هر وقت بخواهيم ( ايشان را نابود مي‌كنيم و ) انسانهاي ديگري را جايگزين آنان مي‌سازيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَسْرَ » : مفصل . بند . پيوند . ساختمان بدن . تركيب بند تن . يا مراد رباط و اعصاب است كه ريسمان و طناب بدن و وسيله ارتباط اندامها بشمارند . « بَدَّلْنَآ أَمْثَالَهُمْ تَبْدِيلاً » :  ( نگا : توبه‌ / 39 ، محمّد / 38 ، واقعه‌ / 61 ) .‏
 
سوره إنسان آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ هَذِهِ تَذْكِرَةٌ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلاً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اين ( آيه‌ها ) اندرز و يادآوري ( براي جهانيان ) است ، و هركس كه بخواهد ( مي‌تواند با استفاده از آن ) راهي به سوي پروردگارش برگزيند ،  ( راهي كه او را به آمرزش و بهشت خدا مي‌رساند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« هذِهِ » : اين آيات پيشين . « تَذْكِرَةٌ » :  ( نگا : طه‌ / 3 ، واقعه‌ / 73 ، حاقّه‌ / 12 و 48 ) . « إِتَّخَذَ إِلي رَبِّهِ سَبِيلاً » :  ( نگا : نساء / 137 ، فرقان‌ / 57 ، مزّمّل‌ / 19 ) .‏
 
سوره إنسان آيه  30
‏متن آيه : ‏
‏ وَمَا تَشَاؤُونَ إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيماً حَكِيماً ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏شما نمي‌توانيد بخواهيد ، مگر اين كه خدا بخواهد . بي‌گمان خداوند بس آگاه و كاربجا است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَآ تَشَآءُونَ إِلّآ أَن يَشَآءَ اللهُ » : مراد اين است كه از خواستنتان چيزي ساخته نيست ، تا وقتي كه خدا نخواسته باشد . يعني اراده كردن و خواستن وظيفه انسان است و در برابرش سزا و جزا مي‌بيند ، و توفيق دادن و نتيجه بخشيدن در دست خدا است ، و خدا قادر مطلق است . خلاصه ، مشيّت بندگان در گرو مشيّت خدا