ه‌: پدران‌ ما در گذشته‌ مشرك‌ بوده‌اند و ما نسلي‌ پس‌ از آنان‌ بوديم» كه ‌به‌ حق‌ راه‌ نيافته‌ و راه‌ صواب‌ را نمي‌شناختيم‌ لذا كار در ميان‌ ما نيز بر همان‌ شيوه‌اي‌ استمرار يافت‌ كه‌ پيشينيان‌ ما برآن‌ بودند «آيا ما را به‌ خاطر آنچه ‌باطل‌انديشان» از پدران‌ ما «انجام‌ داده‌اند، هلاك‌ مي‌كني‌؟» در حالي ‌كه‌ ما گناهي ‌نداريم، چرا كه‌ در جهل‌ قرار داشته‌ و از انديشيدن‌ ناتوان‌ بوده‌ايم‌ و فقط از ردپاي ‌پدرانمان‌ پيروي‌ كرده‌ايم‌؟ يعني‌: اگر حجت‌ برآنان‌ بر پا نمي‌شد و از آنان‌ عهد قبلي‌ گرفته‌ نمي‌شد، از اين‌ عذر و بهانه‌ها مي‌آوردند.
علما در تفسير آيه‌ «عهد الست» بر دو رأي‌اند: رأي‌ اول‌؛ رأي‌ سلف‌ و رأي‌ دوم‌؛ رأي‌ خلف‌ است‌. رأي‌ سلف‌ بر آن‌ وجهي‌ است‌ كه‌ ما تفسير كرديم، يعني‌اين‌كه‌: پروردگار عزوجل‌ حقيقتا ذريه‌ آدم‌ را از پشت‌ وي‌ بيرون‌ آورد و از آنان ‌عهد و پيمان‌ گرفت‌. اما رأي‌ خلف‌ اين‌ است‌ كه‌: اين‌ آيه‌ از باب‌ مجاز و تمثيل‌ است‌ و خداي‌ عزوجل‌ ذريه‌ آدم‌ را از پشت‌ وي‌ بيرون‌ نياورد بلكه‌ ادله‌ كوني‌ را بر وحدانيت‌ خويش‌ اقامه‌ كرد و عقل‌هاي‌ بني‌آدم‌ بر وحدانيت‌ حق‌ تعالي‌ گواهي‌ داد پس‌ اقامه‌ ادله‌ بر توحيد، به‌ منزله‌ آن‌ است‌ كه‌ گويا باري‌ تعالي‌ به‌ مخلوقش‌ گفته ‌است‌: آيا من‌ پروردگار شما نيستم‌؟ آنان‌ هم‌ پاسخ‌ داده‌اند: چرا، تو پروردگار مايي‌ و ما بر اين‌ حقيقت‌ گواهيم‌. لذا مراد از اين‌ گواه‌ گرفتن، خلقت‌ فطري‌ آنها بر توحيد و يگانه‌پرستي‌ است‌. اين‌ گروه از علما مي‌گويند: به‌ همين‌ دليل‌ است‌ كه‌ پروردگار نفرمود: ما ذريه‌ را از پشت‌ آدم‌ بيرون‌ آورديم‌. بلكه‌ فرمود: ذريه‌ را از پشت‌ بني‌آدم‌ بيرون‌ آورديم‌. يعني‌: نسلهاي‌ بني‌آدم‌ را يكي‌ از پي‌ ديگري ‌آفريديم‌ و براي‌ هر نسل‌ هم‌ از طريق‌ پيامبران‌ص و كتابهاي‌ آسماني‌ و همچنان ‌كتاب‌ مشاهد و منظور كوني‌ خويش‌ ـ كه‌ كائنات‌ است‌ ـ دلايل‌ توحيدي‌ اقامه ‌كرديم‌ و آن‌ نسلها در طول‌ عصرها به‌ زبان‌ قال‌ و حال‌ هر دو، بر توحيد ما گواهي ‌دادند.
ابن‌كثير ميان‌ اين‌ دو توجيه‌ تفسيري‌ ـ از حيث‌ قاعده‌ و مبدأ ـ هيچ‌گونه‌ تعارضي‌ نمي‌بيند و هر دو را موجه‌ مي‌داند. در باب‌ بيرون‌ آوردن‌ نسل‌ آدم‌(ع)  ازپشت‌ وي‌ در عالم‌ «ذر»، احاديثي‌ آمده‌ است، كه‌ قائلان‌ به‌ رأي‌ دوم‌ (رأي‌خلف‌)، احاديث‌ را نيز بر معناي‌ مورد نظر خود تفسير كرده‌اند.
 
	سوره مرسلات آيه  37
‏متن آيه : ‏
‏ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آن روز ، واي به حال تكذيب‌كنندگان !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره مرسلات آيه  38
‏متن آيه : ‏
‏ هَذَا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْنَاكُمْ وَالْأَوَّلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( بديشان گفته مي‌شود : ) امروز ، روز داوري ( در ميان مردم ) و جداسازي ( مؤمنان از كافران و حق از باطل و بالاخره بهشتيان از دوزخيان ) است ، شما را با همه پيشينيان گرد آورده‌ايم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْفَصْلِ » : داوري . جداسازي ( نگا : صافّات‌ / 21 ، دخان‌ / 40 ، مرسلات‌ / 13 و 14 ) . « الأوَّلِينَ » : پيشينيان . مفعول معه است و يا عطف است بر ضمير ( كُمْ ) .‏
 
سوره مرسلات آيه  39
‏متن آيه : ‏
‏ فَإِن كَانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏اكنون اگر حيله و چاره‌اي ( براي گريز از چنگال عقاب و عذاب من ) داريد ، نسبت به من انجام دهيد ( و با هر طرح و نقشه‌اي كه مي‌توانيد خويشتن را از دست من برهانيد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« كَيْدٌ » : نيرنگ . چاره‌جوئي . حيله نجات و رهائي . « فَكِيدُونِ » : براي رهائي از عقاب و عذاب من چاره‌جوئي كنيد . در برابر من حيله نجات به كار بريد ( نگا : اعراف‌ / 195 ) .‏
 
سوره مرسلات آيه  40
‏متن آيه : ‏
‏ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آن روز ، واي به حال تكذيب‌كنندگان !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره مرسلات آيه  41
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلَالٍ وَعُيُونٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏پرهيزگاران در زير سايه‌ها و در كنار چشمه‌سارانند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« ظِلالٍ » : جمع ظِلّ ، سايه‌ها . « عُيُونٍ » : جمع عَيْن ، چشمه‌ها .‏
 
سوره مرسلات آيه  42
‏متن آيه : ‏
‏ وَفَوَاكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و در ميان ميوه‌هائي كه بخواهند و آرزو كنند .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَوَاكِهَ » : جمع فاكِهَة ، ميوه‌ها . « يَشْتَهُونَ » : دو معني دارد : الف - هرگونه ميوه‌اي كه مي‌خواهند . ب - ميوه‌هائي كه خوشمزه و مورد پسند است و با اشتهاء كامل مي‌خورند .‏
 
سوره مرسلات آيه  43
‏متن آيه : ‏
‏ كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در برابر كارهائي كه مي‌كرده‌ايد ، خوش بخوريد و خوش بنوشيد ، گوارا باد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« هَنِيئاً » :  ( نگا : نساء / 4 ، طور / 19 ، حاقّه‌ / 24 ) .‏
 
سوره مرسلات آيه  44
‏متن آيه : ‏
‏ إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏ما اين گونه به نيكوكاران پاداش مي‌دهيم .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« إِنَّا كَذلِكَ . . . » : در اين آيه و بسياري از آيه‌هاي ديگر ، روي اين مطلب تكيه شده است كه نعمتهاي الهي تنها به نيكوكاران داده مي‌شود ؛ نه به مدّعيان دروغين ايمان .‏
 
سوره مرسلات آيه  45
‏متن آيه : ‏
‏ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آن روز ، واي به حال تكذيب‌كنندگان !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره مرسلات آيه  46
‏متن آيه : ‏
‏ كُلُوا وَتَمَتَّعُوا قَلِيلاً إِنَّكُم مُّجْرِمُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( در اين چند روز كوتاه دنيا ) كمي بخوريد و چندي لذّت ببريد ( ولي بدانيد كه عذاب الهي در انتظار شما است ، چرا كه ) شما گناهكاريد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« قَلِيلاً » : روزگار اندكي . ظرف است . مراد مدّت كوتاه عمر انسان ، يا روزگار اندك جهان در برابر دنياي جاويدان آخرت است .‏
 
آيه  174
‏متن آيه : ‏
‏ وَكَذَلِكَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و اين‌گونه، آيات‌ خود را به‌ تفصيل‌ بيان‌ مي‌كنيم‌ و باشد كه‌ آنان‌ بازگردند» به‌سوي‌ حق،‌ و باطلي‌ را كه‌ برآنند ترك‌ كنند.
از اين‌ دو آيه‌ چنين‌ مي‌فهميم‌ كه‌ خداوند متعال‌ براي‌ هيچ‌ كس، در فرار از عبوديت‌ خود، عذر و حجتي‌ باقي‌ نگذاشته‌ است‌.
 
	سوره مرسلات آيه  47
‏متن آيه : ‏
‏ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏در آن روز ، واي به حال تكذيب‌كنندگان !‏
 
‏توضيحات : ‏
‏. . .‏
 
سوره مرسلات آيه  48
‏متن آيه : ‏
‏ وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لَا يَرْكَعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( چنان از باده غرور سرمست هستند كه ) وقتي بدانان گفته مي‌شود :  ( در برابر اوامر و نواهي الهي ) خضوع 