 او لشكري‌ است‌ بسيار، شكي‌ نيست‌ كه‌ اگر بر ما پيروز شود، همگي‌مان‌ را نابود مي‌كند لذا به‌ بارگاه‌ خداوند دعا كن‌ تا موسي ‌و همراهانش‌ را از ما برگرداند. بلعم‌ گفت‌: اگر من‌ به‌ بارگاه‌ الله(ج)  چنين‌ دعايي ‌بكنم، دنيا و آخرتم‌ همه‌ از دست‌ مي‌رود. بنابراين، اين‌ درخواست‌شان‌ را رد كرد، اما آنها از وي‌ دست‌ برنداشتند و پيوسته‌ اصرار كردند تا سرانجام‌ به‌ خواسته ‌آنان‌ تسليم‌ شد و به‌ بارگاه‌ الهي‌ دعا كرد. در روايات‌ آمده‌ است‌: هر دعايي‌ كه‌ او عليه‌ موسي‌ و همراهانش‌ مي‌كرد، خداوند(ج)  زبانش‌ را به‌سوي‌ قوم‌ خودش ‌برمي‌گردانيد و هر دعايي‌ كه‌ به‌ سود قوم‌ خودش‌ مي‌كرد، خداوند(ج)  زبانش‌ را به‌سوي‌ بني‌اسرائيل‌ برمي‌گردانيد. قومش‌ كه‌ ناظر اين‌ صحنه‌ بودند، به‌ او گفتند: اي‌ بلعم‌! آيا مي‌داني‌كه‌ چه‌ مي‌كني‌؟ آخر به‌ نفع‌ آنها و عليه‌ ما دعا مي‌كني‌! گفت‌: اين‌ ديگر، چيزي‌ است‌ كه‌ در اختيار من‌ نيست، اين‌ چيزي‌ است‌ كه‌ خداوند(ج)  برآن‌ غلبه‌ كرده‌ است‌. راوي‌ مي‌افزايد: در اين‌ اثنا، زبانش‌ از كامش‌ برروي‌ سينه‌اش ‌بيرون‌ افتاد و به‌ آنان‌ گفت‌: حالا ديگر، دنيا و آخرت‌ از دست‌ من‌ رفت‌ و جز نيرنگ‌ و حيله‌ چيز ديگري‌ برايم‌ باقي‌ نماند. پس‌ به‌ آنان‌ اين‌ نيرنگ‌ را آموخت‌ كه‌ زنان‌ را آرايش‌ كرده‌ به‌ميان‌ لشكر بني‌اسرائيل‌ بفرستند. آنها چنين‌ كردند و مردي ‌از بني‌اسرائيل‌ با يكي‌ از آنان‌ زنا كرد، آن‌گاه‌ خداوند(ج)  بر بني‌اسرائيل‌ طاعوني ‌نازل‌ كرد كه‌ در يك‌ روز هزاران‌ تن‌ از آنان‌ را به‌ كام‌ مرگ‌ كشيد...».
«پس، از آن‌ آيات‌ عاري‌ گشت» يعني‌: بلعم‌ باعورا از علم‌ آن‌ آيات‌ به‌ كلي‌ تهي ‌گشت‌ چنان‌كه‌ گوسفند از پوست‌ خويش‌ كشيده‌ مي‌شود و برهنه‌ مي‌گردد «و آن‌گاه‌ شيطان‌ در پي‌ او افتاد» يعني‌: شيطان‌ او را دنبال‌ كرد تا به‌ او رسيد و قرين‌ و همدم ‌وي‌ شد «پس‌ از گمراهان‌ گشت» گمراهاني‌ كه‌ در گمراهي‌ جا افتاده‌اند، كه‌ كفار فجاراند.
 
سوره نبأ آيه  5

‏متن آيه : ‏

‏ ثُمَّ كَلَّا سَيَعْلَمُونَ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏باز هم نه چنين است ( كه مي‌پندارند ) ! به زودي خواهند فهميد .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« كَلاّ » : تكرار براي تأكيد است . « سَيَعْلَمُونَ » : مراد بعد از زنده شدن و سر برآوردن از گورها است ( نگا : المصحف‌الميسّر ) .‏

 

سوره نبأ آيه  6

‏متن آيه : ‏

‏ أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَاداً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏آيا ما زمين را جايگاه آماده‌اي ( براي زندگي شما انسانها ) نساخته‌ايم‌ ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« مِهَاداً » : جايگاه آماده . گاهواره . محلّ آسايش و آرامش ( نگا : بقره‌ / 206 ، آل‌عمران‌ / 12 و 197 ، اعراف‌ / 41 ) . مراد اين است كه زمين به گونه‌اي آفريده شده است كه گهواره پرورش و بستر آسايش و جولانگاه كار و كوشش است .‏

 

سوره نبأ آيه  7

‏متن آيه : ‏

‏ وَالْجِبَالَ أَوْتَاداً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و آيا كوهها را ميخهائي ( براي نگاهداري زمين در برابر فشار موادّ مذاب دروني ) ننموده‌ايم‌ ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَوْتَاداً » : جمع وَتَد ، ميخها ( نگا : ص‌ / 12 ، فجر / 10 ) . كوهها كيلومترها در دل زمين فرو رفته‌اند و در آنجا به هم پيوسته‌اند و همچون زرهي پوسته زمين را در برابر فشار ناشي از موادّ مذاب دروني ، و طوفانهاي عظيم درياها و اقيانوسها ، حفظ مي‌كنند .‏

 
سوره نبأ آيه  8

‏متن آيه : ‏

‏ وَخَلَقْنَاكُمْ أَزْوَاجاً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و شما را به صورت جفتهاي ( نر و ماده ) نيافريده‌ايم‌ ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَزْوَاجاً » : جمع زَوْج ، جفتها ( نگا : فاطر / 11 ، زخرف‌ / 12 ) . حال است .‏

 


سوره نبأ آيه  9

‏متن آيه : ‏

‏ وَجَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتاً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و خوابتان را مايه آرامش و آسايشتان نكرده‌ايم‌ ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« سُبَاتاً » : آرامش و آسايش ( نگا : فرقان‌ / 47 ) . بعضي آن را به معني مرگ گرفته‌اند ( نگا : جزء عمّ محمّد عبده ، أضواءالبيان ) . به اين اعتبار كه خدا هر شب و هر روز ، نمونه‌اي آشكار از مردن و زنده شدن را به انسانها نشان مي‌دهد . خواب مردمان مرگ آنان ، و بيدار شدن ايشان رستاخيزشان است ( نگا : زمر / 42 ) .‏

 

سوره نبأ آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ وَجَعَلْنَا اللَّيْلَ لِبَاساً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و شب را جامه و پوشش ننموده‌ايم‌ ؟  ( تا در خلوت شب ، دور از ديدگان مردمان آرامش و آسايش كنيد ، و به تجديد قوا بپردازيد ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« جَعَلْنَا الَّيْلَ لِبَاساً » :  ( نگا : فرقان‌ / 47 ) . پرده شب ، لباس و پوششي است بر اندام زمين . با فرو افتادن پرده ظلمت ، نور آفتاب برچيده مي‌شود ، و فعّاليّتهاي خسته‌كننده انسانها و حيوانها تعطيل مي‌گردد .‏

 


سوره نبأ آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ وَجَعَلْنَا النَّهَارَ مَعَاشاً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و روز را وقت تلاش و كوشش زندگي نكرده‌ايم‌ ؟  ( تا پس از تجديد قوا در شب ، در روز به كار و كسب بپردازيد ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« مَعَاشاً » : وقت زندگي . زمان خيزش و كوشش . حيات و زندگي . اسم زمان يا مصدر ميمي عيش است كه به زندگي ويژه آدميان اطلاق مي‌شود .‏

 

سوره نبأ آيه  12

‏متن آيه : ‏

‏ وَبَنَيْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِدَاداً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و بالاي سر شما هفت آسمان استوار نساخته‌ايم‌ ؟  ( و بر فراز فرش زمين ، خرگاه آسمان را برافراشته نكرده‌ايم‌ ؟ ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« سَبْعاً » : هفت . اين عدد براي تكثير است و اشاره به كُرات متعدّد آسمان و مجموعه‌هاي منظومه‌ها و كهكشانهاي فراوان جهان هستي است كه داراي ساختار استوار و بزرگي هستند . و يا بر تحديد دلالت دارد ، امّا آنچه ما از ستارگان مي‌بينيم همه متعلّق به آسمان اوّل است و ماوراي آن ، شش آسمان ديگر وجود دارد كه از دسترس علم بشر بيرون و فراتر است ( نگا : صافّات‌ / 6 ، فصّلت‌ / 12 ) .‏

 
سوره نبأ آيه  13

‏متن آيه : ‏

‏ وَجَعَلْنَا سِرَاجاً وَهَّاجاً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و چراغ درخشان و فروزاني را نيافريده‌ايم‌ ؟  ( تا در بزمگاه جهان محيط را برايتان روشن و گرم دارد ؟ ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« جَعَلْنَا » : آفريده‌ايم . جعل در اينجا به معني خلق است ( نگا : اعراب القرآن درويش ) . « سِرَاجاً » : چراغ . « وَهَّاجاً » : درخشان . فروزان . مراد خورشيد است .‏

 


سوره نبأ آيه  14

‏متن آيه : ‏

‏ وَأَنزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاء ثَجَّاجاً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و از ابرهاي افشارنده ، آب فراوان ريزنده فرو نفرستاده‌ايم‌ ؟‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« الْمُعْصِرَاتِ » : جمع مُعْصِر ، ابرهائي كه زمان باريدن آنها فرا رسيده باشد . گويا ابرها به هنگام تراكم ، سيستمي بر آنها حاكم مي‌شود كه خود را مي‌فشارند و در نتيجه باران از آنها مي‌بارد ( نگا : نمونه ) . « ثَجَّاجاً » : بسيار ريزنده و بارنده . پياپي 