: پروردگار آسمانها و زمين و آنچه ميان آن دو است ، اگر شما راه يقين مي‌پوئيد ( و حقيقت را مي‌جوئيد ، حق اين است كه گفتم ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رَبُّ » : خبر مبتداي محذوف است و تقدير چنين است : هُوَ رَبُّ . . . « إِن كُنتُم مُّوقِنينَ » : اگر به دنبال باور درست و سخن منطقي بوده باشيد و هدف شما از اين سؤال ، درك و فهم حقيقت باشد .‏
 
سوره شعراء آيه  25
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلَا تَسْتَمِعُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( فرعون رو ) به اطرافيان خود ( كرد و مسخره‌كنان ) گفت : آيا نمي‌شنويد ( اين مرد چه مي‌گويد ؟ ! مي‌شنويد كه جز ياوه نمي‌گويد ؟ ! ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَلا تَسْتَمِعُونَ » : آيا گوش فرا مي‌دهيد ؟ ! آيا مي‌شنويد ؟ ! اين سخن جنبه تعجّب و ريشخند را دارد .‏
 
سوره شعراء آيه  26
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( موسي پس از اشاره به جهان كبير ، اشاره به جهان صغير كرد و ) گفت : او پروردگار شما و پروردگار نياكان پيشين شما است ( كه مردند و چون جاودانه نبودند خدا نبودند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« رَبُّكُمْ وَ رَبُّ . . . » : اشاره به دو نكته است : 1 - متوجّه ساختن فرعون و فرعونيان به نشانه‌هاي موجود در انفس ، يا تذكّر خودشناسي 2 - قلم بطلان كشيدن بر ادّعاي ربوبيّت فرعون زمان و فرعونهاي دوران .‏
 
سوره شعراء آيه  27
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ الَّذِي أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( فرعون به خيره‌سري همچنان ادامه داد و ) گفت : پيغمبري كه به سوي شما فرستاده شده است قطعاً ديوانه است !  ( چرا كه سخنان پريشان مي‌گويد ، و جز مرا خدا مي‌داند ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ » : فرعون خواست با تعبير « به سوي شما فرستاده شده است‌ » خشم مردم را برانگيزد ، و ايشان را به تكذيب موسي وادارد .‏
 
سوره شعراء آيه  28
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( و موسي باز هم به نشانه‌هاي خداشناسي گسترده در پهنه آفرينش اشاره كرد و ) گفت : او پروردگار طلوع و غروب ( كواكب و سيّارات جهان ) و همه چيزهائي است كه در ميان آن دو قرار دارد ، اگر شما عاقل مي‌بوديد ( چنين چيزي را در پرتو خرد ، از روي نظام طلوع و غروب ستارگان و برنامه دقيق و اسرارآميز آنها مي‌فهميديد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ » : مراد طلوع خورشيد و نمايان شدن روز ، و غروب خورشيد و پيدايش شب است . يا اين كه مراد طلوع و غروب همه كواكب و سيّارات جهان است . به معني خاور و باختر نيز مي‌باشند ، و معني زمان طلوع و غروب هم از آنها مستفاد مي‌گردد ( نگا : تفسير شربيني ) .‏
 
سوره شعراء آيه  29
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلَهاً غَيْرِي لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( فرعون سخت برآشفت و ) گفت : اگر جز مرا به پروردگاري برگزيني تو را از زمره زندانيان خواهم كرد ( و در بيغوله‌هاي زندان همچون ديگران خواهي پوسيد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« الْمَسْجُونِينَ » : زندانيان .‏
 
آيه  77
‏متن آيه : ‏
‏ فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بَازِغاً قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِن لَّمْ يَهْدِنِي رَبِّي لأكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«پس‌ چون‌ ماه‌ را تابان‌ ديد» يعني: طلوع‌كنان‌ ديد «گفت: اين‌ است‌ پروردگار من‌! آن‌گاه‌ چون‌ افول‌ كرد، گفت: اگر پروردگارم‌ مرا هدايت‌ نكند» به‌سوي‌ راه‌ و روش‌حق‌ «قطعا از گروه‌ گمراهان‌ مي‌شوم‌» يعني: از كساني‌ مي‌شوم‌ كه‌ به‌ حق‌ راه‌ نيافته‌ و بر خود ستم‌ مي‌كنند و خود را از بهره‌ خير خويش‌، محروم‌ مي‌گردانند. بدين‌سان‌، ابراهيم‌(ع) به‌ قومش‌ فهماند كه‌ هر كس‌ ماه‌ را به‌ خدايي‌ بگيرد؛ گمراه‌ است‌. و چرا ابراهيم‌(ع) به‌ افول‌ استدلال‌ كرد نه‌ به‌ طلوع‌؟ زيرا استدلال‌ به‌ افول‌، بر بطلان ‌الوهيت‌ آن‌ چيز افول‌ كننده‌، دلالت‌كننده‌تر است‌.
 
	سوره شعراء آيه  30
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَيْءٍ مُّبِينٍ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( موسي ) گفت : آيا اگر من چيز روشني را به تو نشان دهم ( كه دليل قاطع و برهان واضحي بر وجود خداي متعال و نمايانگر صدق رسالت و پيغمبري من باشد ) باز هم ( مرا زنداني مي‌كني‌ ؟ ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« شَيْءٍ » : چيز . مراد معجزه دالّ بر وجود خدا و درستي پيغمبريِ موسي است .‏
 
سوره شعراء آيه  31
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ فَأْتِ بِهِ إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( فرعون ) گفت : اگر از زمره راستگوياني ، آن را بنماي .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« فَأْتِ بِهِ » : آن را بياور . آن را نشان بده .‏
 
سوره شعراء آيه  32
‏متن آيه : ‏
‏ فَأَلْقَى عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( در اين هنگام موسي ) عصاي خود را انداخت . به ناگاه اژدهاي ( حقيقي و ) نماياني گرديد .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« أَلْقَيا‌ » : انداخت . افكند . « ثُعْبَانٌ » : اژدها . مار بزرگ ( نگا : طه‌ / 20 ) . « مُبِينٌ » : آشكار و نمايان . مراد حقيقي است . يعني چشم‌بندي و جادوئي در ميان نبود . بلكه به خواست خدا چوبه دستي مار گرديد .‏
 
سوره شعراء آيه  33
‏متن آيه : ‏
‏ وَنَزَعَ يَدَهُ فَإِذَا هِيَ بَيْضَاء لِلنَّاظِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏و دست خود را ( به گريبان فرو برد و سپس آن را ) بيرون آورد ، ناگهان بينندگان آن را سفيد و روشن ( همچون ماه تابان ) ديدند .  ( پرتو آن همه جا را نورباران و درخشان كرد ) .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« نَزَعَ » : بيرون آورد . مراد بيرون آوردن از گريبان است ( نگا : نمل‌ / 12 ) . « بَيْضَآءُ » : سفيد . مراد تابان و رخشان است .‏
 
سوره شعراء آيه  34
‏متن آيه : ‏
‏ قَالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُ إِنَّ هَذَا لَسَاحِرٌ عَلِيمٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏( فرعون ) به اشراف و بزرگان دور و بر خود گفت : اين ( مرد ) جادوگر بس آگاه ( و ماهري ) است .‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَلإ » : اشراف . بزرگان ( نگا : بقره‌ / 246 ، اعراف‌ / 60 ) .‏
 
سوره شعراء آيه  35
‏متن آيه : ‏
‏ يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُم بِسِحْرِهِ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏مي‌خواهد با جادوي خود ( عامّه مردم را پيرامون خويش جمع آورد و ) شما را از سرزمين خودتان ( مصر ) بيرون كند . پس شما ( چه مي‌انديشيد و ) چه فرمان مي‌دهيد ؟‏
 
‏توضيحات : ‏
‏« مَاذَا تَأْمُرُونَ ؟ » : فرمان شما چيست‌ ؟ اين سخن بيانگر سقوط فرعون از ادّعاي خدائي ودلجوئي او از سران به هنگام ضعف خود و غلبه موسي است .‏
 
سوره شعراء آيه  36
‏متن آيه : ‏
‏ قَالُوا أَرْجِهِ وَأَخَاهُ وَابْعَثْ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
‏گفتند : موسي و برادرش را مهلت بده ( و در كار شكنجه آنان عجله مكن ) و به تمام شهرها ( ي مصر ، مأموراني ) براي بسيج اعزام كن .‏
 
‏توضيحات : ‏
