 ‏

‏( نويسندگاني ) كه بزرگوار و نيكمنش و نيكوكردارند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« كِرَامِ » : جمع كَريم ، بزرگواران . بزرگ‌منشان . « بَرَرَةٍ » : جمع بارّ ، نيكوكرداران . نيكوكاران . يادآوري : بيشتر تفسيرها ( صُحُف ) را لوح محفوظ ، و ( سَفَرَةٍ ) را فرشتگان خدا دانسته‌اند . برخي هم ( صُحُف ) را كتابهاي آسماني ، و ( سَفَرَةٍ ) را جمع سَفير ، و به معني انبياء خدا قلمداد كرده‌اند ، و ضمير ( ها ) در آيه 11 را هدايت و شريعت آسماني به طور خاصّ يا عام شمرده‌اند .‏

 

آيه  184
‏متن آيه : ‏
‏ أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُواْ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلاَّ نَذِيرٌ مُّبِينٌ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا نينديشيده‌اند كه‌ همنشين‌ آنان‌ هيچ‌ جنوني‌ ندارد؟» يعني‌: آيا در اين‌ امر نينديشيده‌اند كه‌ رسول‌ خداص كه‌ همنشين‌شان‌ است‌ هيچ‌ جنوني‌ ندارد و او به ‌هيچ‌وجه‌ ديوانه‌ نيست‌ «او جز بيم‌دهنده‌اي‌ آشكار نيست» كه‌ آنان‌ را از سوي ‌خداوند(ج)  بيم‌ و هشدار مي‌دهد و بر نبوت‌ خويش‌ دليل‌ و برهان‌ آشكار هم‌ دارد.
قتاده‌ در بيان‌ سبب‌ نزول‌ آيه‌ كريمه‌ مي‌گويد: رسول‌ خداص به‌ كوه‌ صفا بالا رفته، قبيله‌ قريش‌ را يكايك‌ به‌نام‌ تيره‌ها و شاخه‌هاي‌ آن‌ فراخواندند، آن‌گاه‌ خطاب‌ به‌ آنان‌ فرمودند: اي‌ بني‌فلان‌! اي‌ بني‌فلان‌!.. و آنان‌ را از عذاب‌ خداوند(ج)  و رخدادهاي‌ عبرت‌بار وي‌ برحذر ساختند. در اين‌ اثنا سخنگويي‌ از آنان‌ گفت‌: بي‌گمان‌ اين‌ همنشين‌ شما ديوانه‌ است‌! و تا بامداد بر اين‌ سخن‌ عربده‌ مي‌كشيد، همان‌ بود كه‌ آيه‌ كريمه‌ نازل‌ شد.
 
سوره عبس آيه  17

‏متن آيه : ‏

‏ قُتِلَ الْإِنسَانُ مَا أَكْفَرَهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏كشته باد انسان ! چه خدا نشناس و ناسپاس است !‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« قُتِلَ الإِنسَانُ ! » : كشته باد انسان ! نفرين بر بشر ! واژه ( قُتِلَ ) براي دعا ، و مراد از ( انسان ) جنس بشر است . « مَآ أَكْفَرَهُ ! » : چه كافر و خدانشناس است ! چه كافر نعمت و ناسپاس است ! چنين جمله‌اي بيانگر خشم خدا از كافر و ناسپاس است .‏

 


سوره عبس آيه  18

‏متن آيه : ‏

‏ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏خدا او را از چه چيز مي‌آفريند ؟ !‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« مِنْ أَيِّ شَيْءٍ . . . » : استفهام تحقير است . يعني از چه چيز ناچيزي خدا او را آفريده است‌ ؟ اين همه سركشي و ناسپاسي چيست‌ ؟ !‏

 
سوره عبس آيه  19

‏متن آيه : ‏

‏ مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏او را از نطفه ناچيزي مي‌آفريند و قوّت و قدرت ( و جمال و كمال ) بدو مي‌بخشد .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« قَدَّرَهُ » : قدرت و توانائي بدو داده است . اندازه‌گيري دقيقي در ساختارش به كار رفته است . هر يك از اندامهاي او را براي كاري و مناسب با ساير اعضاء آفريده است .‏

 

سوره عبس آيه  20

‏متن آيه : ‏

‏ ثُمَّ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏سپس راه ( شناخت خوبي و بدي ) را براي او آسان مي‌كند ( تا راه هدايت را در پيش گيرد ، و راه ضلالت را ترك گويد ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« السَّبِيلَ » : راه تشخيص هدايت و ضلالت و خوبي و بدي ( نگا : بلد / 10 ) در پرتو عقل و فكر و الهام و وحي .‏

 

سوره عبس آيه  21

‏متن آيه : ‏

‏ ثُمَّ أَمَاتَهُ فَأَقْبَرَهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏بعد او را مي‌ميراند و وارد گورش مي‌گرداند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أمَاتَهُ » : او را مي‌راند . « أَقْبَرَهُ » : وارد گورش گردانْد .‏

 

سوره عبس آيه  22

‏متن آيه : ‏

‏ ثُمَّ إِذَا شَاء أَنشَرَهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏سپس هر وقت خواست او را زنده مي‌گرداند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« أَنشَرَهُ » : زنده‌اش گرداند ( نگا : انبياء / 21 ، دخان‌ / 35 ) .‏

 

سوره عبس آيه  23

‏متن آيه : ‏

‏ كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَا أَمَرَهُ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏هرگزا هرگز ! انسان ( با وجود طول حيات ) دستوري را كه خدا بدو داده است ( و وظائفي را كه براي وي تعيين كرده است ، آن چنان كه شايسته مقام باعظمت الهي است ) هنوز كه هنوز است انجام نداده است !‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« كَلاّ » : حَقّا . هرگزا هرگز . اين واژه مي‌تواند معني مشهور خود ، يعني ( نه چنين است ) داشته باشد . چرا كه بسياري از افراد كوتاه‌بينِ پرادّعاء چنين مي‌پندارند كه وظائف خود را در برابر خدا به انجام رسانيده‌اند ولي اين آيه شريفه ، انديشه و گفته ايشان را نادرست مي‌شمارد . « لَمَّا يَقْضِ » : هنوز انجام نداده است . تاكنون به وظيفه خود عمل نكرده است .‏

 


سوره عبس آيه  24

‏متن آيه : ‏

‏ فَلْيَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَى طَعَامِهِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏انسان بايد به غذاي خويش بنگرد و درباره آن بينديشد ( كه چگونه ما آن را براي او فراهم كرده‌ايم ، و در ساختمان مواد غذائي و اجزاء حيات‌بخش آن ، چه دقّت و مهارت و ظرافتي به كار برده‌ايم ) .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« فَلْيَنظُرْ » : بايد كه بنگرد . معلوم است كه در اينجا نگريستن به معني انديشيدن و دقّت لازم به كار بردن است .‏

 
سوره عبس آيه  25

‏متن آيه : ‏

‏ أَنَّا صَبَبْنَا الْمَاء صَبّاً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏ما آب را از آسمان به گونه شگفتي مي‌بارانيم .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« صَبَبْنَا » : فرو ريخته‌ايم . بارانده‌ايم .‏

 

سوره عبس آيه  26

‏متن آيه : ‏

‏ ثُمَّ شَقَقْنَا الْأَرْضَ شَقّاً ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏سپس زمين را مي‌شكافيم و از هم باز مي‌كنيم .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« شَقَقْنَا الأرْضَ » : شكافتن زمين . اشاره به قابليّت خاكها و سنگها براي درز برداشتن و پذيرش هوا و نور و جوانه‌هاي گياهان در خود ، و روي هم رفته آماده زراعت گشتن است .‏

 

آيه  185
‏متن آيه : ‏
‏ أَوَلَمْ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّهُ مِن شَيْءٍ وَأَنْ عَسَى أَن يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«آيا در ملكوت‌ آسمانها و زمين‌ ننگريسته‌اند؟» يعني‌: در حقيقت، اين‌ گروه‌ در فرمانروايي‌ عظيم‌ پروردگار بر آسمانها و زمين‌ و مخلوقاتش، به‌ ديده‌ تأمل‌ و استدلال‌ ننگريسته‌ و نينديشيده‌اند تا از اين‌ نگرش‌ و انديشه‌ بهره‌مند شده‌ و به‌وسيله‌آن‌ به‌سوي‌ ايمان‌ به‌ وجود و وحدانيت‌ پروردگار متعال‌ راه‌يابند «و» نيز آيا نينديشيده‌اند «در آنچه‌ كه‌ خداوند از هر چيزي‌ آفريده‌ است» اعم‌ از حيوان‌ و نبات‌ و افلاك‌....؟ قطعا نينديشيده‌اند زيرا اگر مي‌انديشيدند، آفرينش‌ خداي‌ سبحان‌ خود، بازتابگر تجليات‌ وجود و عظمت‌ اوست‌ و قطعا نظر و انديشه‌ درآن، راهگشاست‌ «و» آيا نينديشيده‌اند در «اين‌كه‌ چه‌ بسا اجلشان‌ نزديك‌ شده‌ باشد» و به‌زودي‌ بميرند؟ پس‌ چرا قبل‌ از آن‌كه‌ مدت‌ تعيين‌ شده‌ براي‌ انديشه‌ و ايمان‌ و عبادت، با به‌سررسيدن‌ اجلهايشان‌ به‌ پايان‌ آيد، در آنچه‌ كه‌ وسيله‌ هدايت‌ و 