 و او مرا بر شما پيروز مي‌گرداند «و همو متولي‌ صالحان‌ است» يعني‌: اوست‌ كه‌ شايستگان‌ را حفظ مي‌كند، ايشان‌ را نصرت‌ مي‌دهد و ميان‌ آنان‌ و ميان ‌دشمنانشان‌ مانع‌ مي‌شود و اين‌ از سنت‌ وي‌ است‌. صالح‌: هر كسي‌ است‌ كه‌ عقيده‌اش‌ از خرافات‌ و اوهام‌ سالم‌ و اعمالش‌ نيكو باشد.
 
	 سوره بروج آيه  1

‏متن آيه : ‏

‏ وَالسَّمَاء ذَاتِ الْبُرُوجِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏سوگند به آسمان كه داراي برجها و باروها است !‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« ذَاتِ الْبُرُوجِ » : داراي برجها و باروها . كمتر تفسيري است كه بروج را به برجهاي دوازده‌گانه خورشيد و بيست و هفتگانه ماه اختصاص نداده باشد . ولي بايد مراد همه كواكب و ستارگاني باشد كه ميلياردها از آنها تشكيل كهكشاني ، و به اصطلاح شهري جداگانه با نظم و نظامي شگفت تشكيل مي‌دهند ، و كهكشانهاي بيشمار جهان هستي ، بر طبق نقشه و حساب پديدار گشته و با هم رابطه تنگاتنگ داشته و داراي وحدت ساختمان و ساختارند و نماياننده كمال تدبير و عظمت و قدرت الهي مي‌باشند ، و در اصل كشور كائنات را تشكيل مي‌دهند و برابر آيه‌هاي قرآن موجودات زنده در گوشه‌هائي از اين كشور پهناور گيتي موجود و ساكنان مخصوص به خود دارد ( نگا : شوري‌ / 29 ) .‏

 



سوره بروج آيه  2

‏متن آيه : ‏

‏ وَالْيَوْمِ الْمَوْعُودِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و سوگند به روز وعده داده شده ( براي حساب و كتاب و سزا و جزا ) !‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« الْيَوْمِ الْمَوْعُودِ » : مراد روز قيامت است كه وعده آن جهت حساب و كتاب و سزا و جزا داده شده است ( نگا : اسراء / 7 ، زمر / 20 ، جاثيه‌ / 32 ، انبياء / 104 ) .‏

 


سوره بروج آيه  3

‏متن آيه : ‏

‏ وَشَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و سوگند به هر كه و هرچه گواهي دهد و به هر كه و هرچه مورد گواهي قرار گيرد !‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« شَاهِدٍ » : گواهي‌دهنده . « مَشْهُودٍ » : بر آن گواهي داده شده . مراد از شاهد ، همه گواهان روز قيامت است ، اعم از پيغمبران ( نگا : نساء / 41 ) و فرشتگان ( نگا : ق / 21 ) و اعضاء و اندامهاي آدمي ( نگا : نور / 24 ) . و منظور از مشهود ، انسانها و اعمالشان است . يا اين كه شاهد و مشهود ، به معني خدا و جميع آفريدگان خدا و همه احوال و عجائبي است كه در صحنه قيامت يا حضور پيدا مي‌كنند و يا حاضر آورده مي‌شوند .‏

 

سوره بروج آيه  4

‏متن آيه : ‏

‏ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏نفرين بر صاحبان گودال ( شكنجه ) باد !‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« قُتِلَ » : هلاك باد . مرگ بر . نفرين بر ( نگا : ذاريات‌ / 10 ، مدّثّر / 19 و 20 ، عبس‌ / 17 ) . « الأُخْدُودِ » : گودال مستطيلي شكلي در زمين‌ ؛ مفرد است و جمع آن أَخاديد است . نماد همه كوره‌هاي آدم‌سوزي و شكنجه‌گاهها و سياه‌چالهاي تاريخ است . « أَصْحَابُ الأُخْدُودِ » : شكنجه‌گران كافر و بيرحمي‌بودند كه در سرزمين يمن ، گودال ژرف و درازي را كندند و در آن آتش زيادي را برافروختند و از مؤمنان مسيحي خواستند كه دست از ايمان خود بردارند . هنگامي كه با مقاومت آنان روبرو شدند ، ايشان را بدان گودال هولناك انداختند و در كنار آن ايستادند و از سوختن و بريان شدن مؤمنان شادي كردند و لذّت بردند . « قُتِلَ أَصْحَابُ الأُخْدُودِ » : اين جمله مي‌تواند خبريّه و جواب قسم باشد ، بدين معني : صاحبان گودال شكنجه ، به عذاب خدا و كيفر اعمال خود گرفتار شدند و نابود گشتند . يا اين كه دعائي بوده و معني آن در بالا گذشت . در اين صورت رهنمود به جواب قسم محذوف است و تقدير چنين است : أُقْسِمُ بِهذِهِ الأُمُورِ ، إِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنينَ وَالْمُؤْمِناتِ ، مُعَذِّبُونَ وَ مَلْعُونُونَ ، كَمَا لُعِنَ أَصْحَابُ الأُخْدُودِ .‏

 
سوره بروج آيه  5

‏متن آيه : ‏

‏ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏گودال پر از آتش و داراي هيمه و افروزينه فراوان .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« النَّارِ » : بدل اشتمال ( الأُخْدُود ) است . « ذَاتِ الْوَقُودِ » : داراي هيمه و افروزينه . « الْوَقُودِ » : افروزينه و هيمه آتش ( نگا : بقره‌ / 24 ، آل‌عمران‌ / 10 ، تحريم‌ / 6 ) .‏

 

سوره بروج آيه  6

‏متن آيه : ‏

‏ إِذْ هُمْ عَلَيْهَا قُعُودٌ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏وقتي آنان بر كناره گودال آتش ( به نظاره‌گري سوختن و جزغاله شدن مؤمنان ) نشسته بودند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« قُعُودٌ » : جمع قاعِد ، نشستگان .‏

 

سوره بروج آيه  7

‏متن آيه : ‏

‏ وَهُمْ عَلَى مَا يَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِنِينَ شُهُودٌ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏و ايشان چيزي را تماشا مي‌كردند كه بر سر مؤمنان مي‌آوردند .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« يَفْعَلُونَ » : استعمال فعل مضارع ، دليل بر اين است كه كوره گودال آدم‌سوزي مدّتي استمرار داشته و يك حادثه زودگذر نبوده است . « شُهُودٌ » : جمع شاهِد ، گواهان . مشاهده‌كنندگان . حاضران .‏

 

سوره بروج آيه  8

‏متن آيه : ‏

‏ وَمَا نَقَمُوا مِنْهُمْ إِلَّا أَن يُؤْمِنُوا بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏شكنجه‌گران هيچ ايرادي و عيبي و جرمي بر مؤمنان نمي‌ديدند جز اين كه ايشان به خداوند قادر و چيره ، و شايسته هرگونه ستايشي ، ايمان داشتند ! !‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« مَا نَقَمُوا » : انتقام نگرفتند . گناه و عيب و رخنه و ايرادي پيدا نكردند . ناخوش نداشتند . « إِلاّ أَن يُؤْمِنُوا . . . » :  ( نگا : اعراف‌ / 126 ، مائده‌ / 59 ) .‏

 

سوره بروج آيه  9

‏متن آيه : ‏

‏ الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏خداوندي كه سلطنت و سرزمين آسمانها و زمين از آن او است ، و بر هر چيزي حاضر و ناظر است .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« مُلْكُ » : سلطنت . سرزمين . « شَهِيدٌ » : حاضر . گواه ( نگا : آل‌عمران‌ / 98 ، مائده‌ / 117 ، حجّ‌ / 17 ) .‏

 

سوره بروج آيه  10

‏متن آيه : ‏

‏ إِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمْ عَذَابُ الْحَرِيقِ ‏

 

‏ترجمه : ‏

‏بي‌گمان كساني كه مردان مؤمن و زنان مؤمن را شكنجه مي‌دهند تا از دين الهي برگردند ، و سپس توبه نمي‌كنند و از كرده خويش پشيمان نمي‌شوند ، قطعاً عذاب دوزخ دامنگير ايشان خواهد شد و همچنين عذاب آتش سوزان بهره آنان خواهد بود .‏

 

‏توضيحات : ‏

‏« فَتَنُوا » : شكنجه و آزار دادند تا از دين برگردند . عذاب دادند ( نگا : ذاريات‌ / 13 و 14 ) . « الْحَرِيقِ » : سوزان ( نگا : آل‌عمران‌ / 181 ، انفال‌ / 50 ) .‏

 

آيه  197
‏متن آيه : ‏
‏ وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِ لاَ يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَكُمْ وَلا أَنفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ ‏
 
‏ترجمه : ‏
«و كساني‌ را كه‌ به‌جاي‌ او مي‌خوانيد، نمي‌توانند شما را ياري‌ كنند و نه‌ خود را ياري ‌دهند سوره بروج آيه  11

‏متن آيه : ‏

‏ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَ